منتقد جنگ عراق به کابینه بریتانیا رفت

آرش مومنیان

براون با تشکیل کابینه جدید نشان داد از سیاست‌های تونی بلر نخست‌وزیر پیشین، فاصله گرفته است. اوج این تغییرات انتصاب دیوید میلی‌بند به عنوان وزیر خارجه بریتانیا است، مردی که ضد جنگ علیه عراق است.

گوردون براون جمعه اولین روز نخست‌وزیری خود را پشت سر گذاشت. او کابینه‌ای را تکمیل و معرفی کرد که بیشتر اعضای آن با کابینه قبلی بلر متفاوت بودند. براون در تلاش است تا با این کابینه متفاوت نه فقط اعتبار از دست رفته حزب کارگر بلکه اعتماد عموم بریتانیایی‌ها را که طی ده سال گذشته از مقوله سیاست و سیاستمداران سلب شده، بازگرداند. اما در همین حال اولین جلسه هیات وزرای براون روز جمعه طولانی‌تر از معمول بود چرا که با انتشار خبر خنثی‌سازی بمبی در لندن همراه شده بود. همزمان با انتشار این خبر براون، آدمیرال سرآلن وست را به وزارت امنیت داخلی بریتانیا منصوب کرد. رهبر حزب رقیب، محافظه‌کار، نیز به براون پیشنهاد کرد برای مقابله با تهدیدهای تروریستی آماده همکاری با براون است. براون در اظهارنظری صبح جمعه گفت: «اولین وظیفه هر دولتی تامین امنیت افراد جامعه است و همان‌طور که قبلاً پلیس و سازمان‌های امنیتی بریتانیا اعلام کرده‌اند، بریتانیا با تهدیدهای مداوم و جدی مواجه است. واقعه امروز به همه ما نشان داد که باید هشیار و آماده باشیم.»

کابینه براون؛ کابینه‌ای متفاوت

تغییرات بزرگ در کابینه براون شاید بیش از هر پست دیگری در مقام وزارت امور خارجه و وزارت کشور قابل مشاهده باشد. جکی اسمیت که پیش از این در مقام ناظر درون حزبی کارگر بر عملکرد نمایندگان این حزب در مجلس عوام نظارت می‌کرده، اکنون با تصدی‌ پست وزارت کشور به اولیا زن بریتانیایی تبدیل شده که در طول تاریخ این کشور عهده‌دار این سمت بوده است.

اما انتصاب دیوید میلی‌بند به مقام وزارت خارجه شاید از این هم شگفت‌آورتر باشد، نه فقط برای این که میلی‌بند جوان‌ترین وزیر خارجه‌ای است که بریتانیا در 30 سال گذشته به خود دیده است، بلکه به این خاطر که او یکی از سرسخت‌ترین منتقدان جنگ در عراق است و انتخاب او نشانه‌ای از صداقت براون در شعارهای ضدجنگ او به شمار می‌رود.

تونی‌بلر با وارد کردن بریتانیا به جنگ عراق به بهانه‌های تهدید سلاح‌های کشتار جمعی این کشور و همچنین ارتباط با القاعده ـ دو ادعایی که هرگز نتوانست صحت‌شان را اثبات کند ـ یکی از شدیدترین ضربه‌ها را به حزب کارگر وارد کرد و به نظر می‌رسد براون از اولین گام خود در مقام نخست‌وزیر سعی دارد این ضربه را با موضع ضدجنگ جبران کند. او در بهترین شرایط تنها نزدیک به سه سال فرصت دارد تا پیش از انتخابات عمومی آتی، اعتماد مردم را به حزب کارگر بازگرداند و این در صورتی است که حزب رقیب در سال آینده به واسطه تغییری که در راس حزب کارگر پدید آمده درخواست برگزاری انتخابات زودهنگام را مطرح نکند.

همزمانی انتخاب میلی‌بند 41 ساله در روز پنجشنبه و کشته شدن سه سرباز بریتانیایی در انفجار بمبی که کنار جاده‌ای در عراق کار گذاشته شده بود فرصت خوبی برای براون و وزیر خارجه‌اش پدید آورده است تا اولین روز مبارزه خود علیه جنگ را قوی‌تر آغاز کنند.

میلی‌بند در اولین اظهارنظر پس از انتصاب به این سمت گفت: «از انتصاب به این سمت بسیار مباهات می‌کنم.» او همچنین با اشاره به شرایط فعلی جهان درباره دیپلماسی جدید بریتانیا گفت: «باید شکیبا و در عین حال مصمم بود.» او که پیشتر به عنوان وزیر محیط‌زیست دولت بلر یکی از ارشدترین مشاوران بلر به شمار می‌رفت، از ابتدا جزء مخالفان جنگ در عراق بود و در مورد ادعاهای بلر درباره تهدیدهای عراق ابراز تردید می‌کرد. او سال گذشته نیز زمانی که بلر در اعلام درخواست آتش‌بس فوری در جنگ لبنان و اسرائیل تعلل می‌کرد، به انتقاد از وی پرداخت و ناامیدی خود را از نخست‌وزیر بی‌هیچ پرده‌پوشی در رسانه‌ها ابراز کرد.

آلن جانسون 57 ساله یکی دیگر از انتخاب‌های براون است که نشانه‌ای از تلاش وی برای ترمیم زیان‌هایی به شمار می‌رود که دولت بلر بر حسن شهرت حزب کارگر وارد کرده است. جانسون که در خانواده‌ای از طبقه کارگر به دنیا آمده و با اتحادیه‌های بریتانیا ارتباطات خوبی دارد به سمت وزارت بهداشت منصوب شده است، جایی که دولت بلر ضعف‌های بسیاری داشت. در حقیقت دولت بلر چنان سهل‌انگارانه سیاست‌های رفاه اجتماعی خود را تعقیب می‌کرد که اکنون بسیاری از بریتانیایی‌ها از خود می‌پرسند تفاوت حزب کارگر و حزب محافظه‌کار در چیست. شاید حضور شخصی از طبقه کارگر در تصدی وزارتخانه‌ای که براون وعده اصلاح آن را به عنوان یکی از اولویت‌های برنامه‌اش داده است، یکی دیگر از گام‌های او برای آماده کردن حزب کارگر برای انتخابات آتی باشد؛ انتخاباتی که سرنوشت کابینه وی نیز در گرو آن است.

جک استراو چهره‌ای که طی ده سال گذشته در پست‌های مهم گوناگونی از قبیل وزارت کشور و وزارت امور خارجه ظاهر شده، در کابینه براون با تصدی وزارت دادگستری یکی از مهم‌ترین مهره‌های براون در برنامه دولت وی برای اجرای اصلاحات اساسی است، اصلاحاتی که استراو خود یکی از معماران آن محسوب می‌شود و قرار است جزئیات آن همراه جزئیات برنامه جامع دولت براون برای بازگرداندن اعتماد عمومی به جهان سیاست، به زودی اعلام شود. در این بین تنها نقش استراو در حمله بریتانیا به عراق ممکن است پاشنه آشیل دولت براون به شمار رود.

دس براون که علاوه بر هم نام بودن با رئیس جدید خود، گوردون براون، مانند او نیز سیاستمداری اسکاتلندی است تنها وزیر دولت بلر است که توانسته کرسی خود را در توفان تغییراتی که براون همراه آورده، حفظ کند.

برخی دیگر از اعضای کابینه براون عبارتند از: آلیستار دارلینگ وزیر دارایی، هیلاری بن وزیر محیط‌زیست، داگلاس الکساندر وزیر توسعه بین‌المللی، جان هاتن وزیر تجارت و واحدهای تجاری، هریت هرمن رهبر دولت در مجلس عوام، پیتر هین وزیر کار و بازنشستگی، روث کلی وزیر راه و ترابری، هیزل بلیرز مسوول اجتماعات و دولت‌های محلی، جئوف هون ناظر مسوول نمایندگان حزب کارگر در مجلس عوام، ادبالز وزیر امور کودکان، مدارس و خانواده، ادمیلی بند (برادر 31 ساله وزیر امور خارجه) وزیر دفاتر کابینه، جیمز پرنل وزیر فرهنگ، رسانه‌ها، و ورزش، شان و ودوارد وزیر ایرلند شمالی، بارونس اشتون آپ هلند رئیس مجلس اعیان، اندی برنهم وزیر خزانه‌داری و جان دنهام وزیر نوآوری، آموزش عالی، و مهارت‌ها.