افق‌های روشن در همگرایی اصولگرایان

محمدکاظم انبارلویی؛ روزنامه‌نگار و کارشناس مسایل سیاسی

* یالثارات: بحث وحدت میان اصولگرایان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

** ـ مقام معظم رهبری سال 86 را سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی اعلام فرمودند. بدون شک اولین مخاطب این مطلب اصولگرایان هستند. آنها با نشست‌های متعددی که داشتند به این نتیجه رسیدند که برای رسیدن به اتحاد ملی بایستی در درون خود بحث اتحاد و وحدت و همگرایی را تمرین کنند این تمرینات به نتیجه رسیده و در حال حاضر افق‌های روشنی در ارتباط با همگرایی اصولگرایان به دست آمده و ان‌شاءالله در نشست‌های بعدی شاهد پیشرفت‌هایی از این دست خواهیم بود.

* یالثارات: اصلاح‌طلبان همواره تفرقه‌اندازی بین اصولگرایان را به عنوان یک راهبرد دنبال می‌کرده‌اند. مبانی وحدت اصولگرایان، مقابله با اصلاح‌طلبان است یا خدمت به مردم؟

** ـ اصولگرایان با گفتمان خدمت و پیشرفت در عرصه سیاست گام نهادند. این گفتمان در برابر گفتمان هرج و مرج و غوغاسالاری و ایجاد تشنج بوده که اصلاح‌طلبان افراطی در دوران ریاست جمهوری آقای خاتمی در دستور کار داشتند. لذا مردم به این نتیجه رسیدند که بالاخره ما کشوری می‌خواهیم که در مسیر پیشرفت قرار گیرد و مسؤولین آنها برای خدمت به مردم کمر بسته باشند. این گفتمان در برابر آن گفتمان پیروز شد. لذا اصولگرایان در درجه اول دأبشان آن است که به پیشرفت کشور و خدمت به مردم فکر کنند؛ منتها این پیشرفت و خدمت اصولگرایانه دارای مبانی‌ای است که آن مبانی باعث گردهمایی اصولگرایان در کنار یکدیگر شده است و آن مبانی اسلامی است. اسلام است که ما را به خدمت به مردم دعوت می‌کند و به ما توصیه پیشرفت علمی و تصرف قله‌های علمی در جهان امروز می‌نماید. بعد از اسلام، امام بزرگترین مشوق اصولگرایان بود؛ چرا که مبانی اسلام همان مبانی اصولگرایان بوده است و این دومین مولفه اتحاد و همگرایی اصولگرایان است.

بعد از آن بحث قانون اساسی و بعد از آن بحث اعتراف عملی و نظری به ولایت فقیه است. باور آن است که ولایت فقیه می‌تواند ما را از عقبه‌ها و خطرها و بحران‌هایی که بیگانگان در ایران می‌آفرینند تا جلوی پیشرفت ایران را بگیرند، عبور دهد. بنابراین مبانی اعتقادی اصولگرایان، اسلام، امام، قانون اساسی و ولایت فقیه است. همه اصولگرایان با هر گرایشی این چهار مبنا را قبول دارند و هیچ دلیلی برای اختلاف و واگرایی نسبت به هم ندارند. اصلاح‌طلبان هم بدون جهت به شکاف میان اصولگرایان دل بسته‌اند.

به هر حال اصولگرایان دیدگاه‌های متفاوتی دارند اما این دیدگاه‌های متفاوت اثری روی اعتقاد آنها به مبانی ندارد. لذا می‌بینیم که در این دوره‌هایی که اصولگرایان توفیق جلب اعتماد مردم را به دست آوردند به آن دلیل است که همه مردم به این مبانی معتقدند.

* یالثارات: اصولگرایان همیشه به دنبال وحدت بوده‌اند. گاهی اوقات که وحدت پدید آمده موفقیت هم همراه بوده است. چه بایستی کرد که این موانع از سر راه برداشته شود و وقتی که بحث وحدت مصداقی می‌شود این وحدت همچنان پابرجا باشد؟

** ـ سازوکارهایی عقلانی و منطقی تعبیه شده که ما در مصادیق هم به وحدت برسیم، فلذا اصولگرایان هیچ نگرانی‌ای از آینده ندارند و با سازوکاری که مشخص شده است قطعاً به توافق خواهند رسید.

* یالثارات: بحث وحدت اصولگرایان پس از انتخابات هم بسیار مهم است. چه بایستی کرد که وحدت پس از انتخابات هم برای وحدت رویه در خدمت‌رسانی افزایش یابد؟

**‌ـ اصولگرایان از عقل جمعی برخوردارند که با پذیرش نقد درون گفتمانی می‌توانند اتحاد پس از پیروزی را حفظ کنند و تاکنون هم حفظ کرده‌اند. بنابراین امیدواریم همان‌طور که قبل از انتخابات عقل جمعی اصولگرایان را به وحدت می‌رساند پس از انتخابات هم کارآمدی خود را به همه نشان دهند.

حجت‌الاسلام و المسلمین سیدمحمدرضا میرتاج‌الدینی نماینده تبریز در مجلس شورای اسلامی

* یالثارات: بحث وحدت میان اصولگرایان اخیراً جدی‌تر و عملی‌تر شده است. ارزیابی شما از ضرورت وحدت اصولگرایان چیست؟

** ـ بحمدالله نشانه‌های خوب انسجام در میان جریان اصولگرا و ایجاد وحدت و هماهنگی در بین آنان به خوبی آشکار شده است و کاری که از چندین ماه قبل شروع شده بود برخلاف تصور بعضی‌ها خیلی به سرعت نتیجه داد و حرکت‌های خوبی آغاز شده است. انتظار از جریان اصولگرایی هم این بود که پس از انتخابات‌های مختلف که توأم با پیروزی و بعضی اوقات ناکامی بوده است از تجربه‌ها و فرصت‌ها استفاده کرده تا بتوانند یک سیستم خوبی در میان خود تعریف کرده و به سمت وحدت و انسجام حرکت نمایند و به شکلی که همه طیف‌های اصولگرا در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت داشته باشند برای رسیدن به آرمان‌های انقلاب که اهداف اصلی جریان اصولگرایی است به طور مشترک تلاش نموده و به آن برسند.

* یالثارات: اصلاح‌طلبان همواره به عنوان راهبرد وحدت‌بخش خود، تفرقه میان اصولگرایان را در دستور کار قرار داده‌اند. در بعضی مواقع هم موفق شده‌اند که مقداری شکاف میان اصولگرایان پدید آورند. برای خنثی‌سازی این تحرکات رسانه‌ای چه راهکاری باید مورد توجه قرار گیرد؟

** ـ هوشیاری شخصیت‌های جریان اصولگرا در خنثی‌سازی حرکت‌های تفرقه‌انگیز بسیار موثر است. همواره مسایل مختلف سیاسی در جامعه وجود دارد که تشتت در میان اصولگرایان و ابراز نظرات متفاوت سوژه‌ای برای رسانه‌های اصلاح‌طلب می‌شود که آن را بزرگ کرده و به سوژه اختلاف میان جریان اصولگرا بدل نمایند. دقت و توجه در این مسأله می‌تواند ما را از افتادن در دام اختلاف و تفرقه و دودستگی نجات دهد.

مسأله دیگر آن است که جریان‌های اصولگرا بایستی بدانند که از دو جهت در معرض حمله سیاسی قرار دارند. یکی آنکه همبستگی جریان اصولگرا از هم پاشیده شود و دیگری آنکه از نظر اجرایی و عملکرد جریان اصولگرا را شدیداً مورد تخریب قرار می‌دهند. آمادگی برای دفاع از عملکرد مجلس و دولت اصولگرا و نگاه کارشناسانه مختلف اعم از سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و همفکری و همگرایی میان 1 دولت و مجلس برنامه دوم را هم خنثی می‌کند و بلکه این مسأله را به نقطه قوت می‌تواند تبدیل نماید. مثلاً در حال حاضر عده‌ای از اقتصاددانان جریان دوم خرداد عملکرد اقتصادی دولت را نقد می‌کنند و زیر سوال می‌برند. اینجا مجموعه‌های مختلف اعلام آمادگی کرده‌اند که به مناظره با آنها بپردازند و در دفاع از تصمیمات اقتصادی همچون کاهش نرخ بهره بانکی و... سخن بگویند. این همگرایی و همفکری نه تنها برنامه‌های تخریب رقیب را خنثی می‌کند بلکه به یک نقطه قوت هم می‌تواند تبدیل شود.

* یالثارات: چه بایستی کرد تا موانع اختلاف که معمولاً در روزهای نزدیک به انتخابات زیاد می‌شود و این موانع میان جریان اصولگرا شکاف ایجاد می‌کند نتواند شکاف ایجاد کرده و آن وقت که بحث مصداقی می‌شود این وحدت موردنظر مخدوش نشود؟

** ـ حضور طیف‌های مختلف در جریانات سیاسی امری طبیعی است. در درون جریان اصولگرا مشخصاً سه ضلع وجود دارد. در جریانات دیگر هم در مباحث مختلف اضلاع گوناگونی وجود دارد. اگر این اضلاع به هم متصل شوند آثار مثبت خواهند داشت که از جمله ظرفیت‌های جدیدی را خلق می‌‌کنند، و گستره بیشتری را در جامعه تحت پوشش برنامه‌های خود قرار می‌دهند. اما اگر این طیف‌ها در برابر هم قرار گیرند خدای ناکرده ـ به جای تأثیرگذاری در قلمروهای جدید به خنثی کردن فعالیت‌های یکدیگر مشغول می‌شوند.

بنابراین اصل وحدت یک ضرورت است و الان هم جریانات اصولگرا آن را پذیرفته‌اند. منشور اصولگرایی برای وحدت در لحظه‌های حساس هم خیلی موثر است؛ چرا که امهات مسایل و موضوعات مورد پذیرش در آن تأکید شده است. از جمله مسایلی که می‌تواند جلوی تفرقه را بگیرد از خودگذشتی است که در مقام تصمیم‌گیری‌ها و انتخاب کاندیداها موثر است. همین‌طور پرهیز از خودمحوری و توجه به اهداف عام‌تر مهم است. به عبارت دیگر اگر رفتار اصولگرایی را سرلوحه قرار دهیم اختلافات به راحتی کنار می‌رود.

نکته دیگر احترام به تصمیم خرد جمعی است که یکی از راههای دور افتادن از تفرقه و اختلاف است. خوشبختانه رویه و راهکاری که با توجه به تجربه گذشته در پیش گرفته شده است راهکار خوبی است و مجموعه تصمیم‌گیرنده مجموعه منسجم و هماهنگی هستند که مورد قبول همه اطراف جریان اصولگرایی است و من به امید الهی از این جهت خوشبین هستم که مفید واقع خواهد شد و نگرانی از این جهت نخواهیم داشت.

* یالثارات: مردم به خاطر گذر زمان خاطرات حضور اصلاح‌طلبان را کم‌کم به فراموشی می‌سپارند. اگر اصولگرایان هم این خاطرات را فراموش کنند چه عواقبی نصیب انقلاب و کشور خواهد شد؟

** ـ در حال حاضر ما در مقام دفاع از عملکرد جریان اصولگرا ـ چه در مجلس و چه در دولت ـ هستیم که بایستی یک برنامه منطقی و جامع تعریف کنیم و عملکرد مجلس هفتم را در این دوره و عملکرد دولت نهم را در نگاه تطبیقی تبیین کنیم. همچنین فوایدی که این همبستگی و عدم اختلاف و درگیری به دنبال داشته و آرامشی که در جامعه ایجاد شده را برای مردم بازگو کنیم که در سخنان رهبری انقلاب هم بود که مجلس ششم چه خون دلهایی را به دلسوزان نظام چشانید و مقام معظم رهبری ناراحتی‌هایی از این ناحیه تحمل کردند که بحمدالله این ناراحتی‌ها در مجلس هفتم از بین رفت. عملکرد جریان اصولگرا در مجلس و دولت بایستی تبیین شود. از سوی دیگر عملکرد جریان دوم خرداد نمی‌بایست فراموش شود و بایستی آن هم مورد نقد منطقی قرار گیرد و از نظر سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بازگو شود تا در اثر گذر زمان گذشته‌ها فراموش نشود.

یادآوری گذشته در یک رقابت صحیح و منطقی ذهن جامعه را روشن می‌کند و داوری آنها را داوری کاملی می‌گرداند.

البته حضور طیف‌های سیاسی مختلف در جامعه نشاط‌آفرین است و ما نمی‌بایست از این مطلب نگران باشیم و این رقابت سالم بین جریانات سیاسی موجب پیشرفت جامعه خواهد شد. هر کدام نسبت به دیگری دیده‌بانی هستند که عملکردشان را مورد نقد رقیب می‌دانند و این‌گونه نیست که به صورت یکه‌تازی عمل کرده و جامعه هم قضاوت نکند. البته جریان‌های اصلاح‌طلب هم به این نکته رسیده‌اند که افراطیون را از مجموعه خود دفع کنند. زمزمه‌هایی در میان آنها هست که این افراطیون بودند که موجب شدند آن‌ها مورد طرد مردم قرار گیرند. این پدیده خوشایندی است که آنها عملکرد خود را اصلاح نمایند و اشتباهات را جبران کرده و به جریان کلی انقلاب نزدیک شوند.

* یالثارات: بحث وحدت میان جریان اصولگرا بحثی فراانتخاباتی است و انتخابات یک بخش از آن وحدت است و مهمتر از آن بحث وحدت پس از انتخابات است. چه راهکاری برای وحدت پس از انتخابات مختلف بایستی اندیشیده شود؟

** ـ این نکته خوبی است. معمولا در آستانه انتخابات یک‌سری ائتلافها پدید می‌آید که الزامات انتخابات این همگرایی را پدید می‌آورد و اگر این وحدت پس از انتخابات استمرار نیابد ارزشمند نیست؛ چرا که در غیر این صورت این ذهنیت پدید می‌آید که اینان برای رسیدن به قدرت به وحدت رسیدند و پس از آنکه به قدرت رسیدند در مقام تقسیم غنائم قدرت به اختلاف با هم می‌پردازند. بنابراین انسجام و همگرایی پس از انتخابات مهمتر از انسجام قبل از انتخابات است و البته آن انسجام خالصانه‌تر هم هست. بایستی راهکاری هم برای آن اندیشیده شود و همه در نظر بگیرند که می‌خواهند پیشرفت جامعه اسلامی را شاهد بوده و در صدد برآوردن آرمانهای امام و رهبری و انقلاب اسلامی باشند و از آفات قدرت و آسیب‌های قدرت‌طلبی هم اجتناب نمایند.