شکست کاخ سفید در شرم‌الشیخ

مهدی مروتی

سرانجام نشست شرم‌الشیخ در مصر برگزار شد. رایس وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا که به ملکه جنگ عراق شهرت دارد در این نشست به نمایندگی از کاخ سفید حضور داشت. رایس در این نشست سعی کرد تا بحران عراق را به عنوان بحرانی فراگیر در نظام بین‌الملل تعریف نماید و به این طریق جامعه بین‌الملل را در جهت کمک به اشغالگران عراق یعنی کاخ سفید و متحدانش ترغیب نماید. واشنگتن در شرم‌الشیخ قصد داشت تا میان عراق و اشغالگران عراق انطباقی کامل بوجود آورد و به این وسیله از انرژی نهفته جامعه جهانی در راستای حل معضلات اشغالگران استفاده نماید. اما در نهایت رایس نتوانست این فرمول شوم را در شرم‌الشیخ پیاده نماید.

یک روزنامه آمریکایی بارزترین نکته کنفرانس امنیت عراق در شرم‌الشخ را آشکار شدن چهره تحقیر شده سیاست خارجی آمریکا در جهان عنوان کرد.

"نیویورک تایمز" در یکی از شماره‌های اخیر خود نوشت: با گذشت چند روز از مذاکرات که با شرکت دیپلماتهای ارشد کشورهای همسایه عراق و نیز کشورهایی که به نحوی در عراق حضور دارند برگزار شد هنوز هیچ تحولی در نوع روابط ایران و آمریکا که یکی از اهداف اصلی این نشست اعلام شده بود ایجاد نشده است.

این روزنامه یکی از مورد توجه‌ترین نکات این همایش را تلاش آمریکا برای برقراری تماس با ایران در جریان این کنفرانس دانسته و نوشت: تمام این تلاشها با واکنش سرد "منوچهر متکی" وزیر خارجه ایران روبرو شد چرا که وی با بی‌اعتنایی نقش آمریکا در عراق را زیر سؤال برد و با حمله به رژیم صهیونیستی بر حق هسته‌ای ایران تاکید کرد.

بر همگان مسلم است که رایس در شرم‌الشیخ به دنبال فرصتی بود تا به نمایندگی از کاخ سفید، نیاز واشنگتن به ارتباط تهران را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم برای مقامات ایرانی ابراز نماید. اما تمرکز ایران بر معضلات ملت و دولت عراق و تلاش مسئولانه تهران در راستای حل این مشکلات مانع از تحقق خواست هیئت آمریکایی در شرم‌الشیخ شد.

نیویورک تایمز در ادامه تحلیل خود مهمترین اتفاق در طول این کنفرانس را نمایش یک چهره فروتنانه از سیاست‌های آمریکا دانسته و نوشت: این چهره تحقیر شده از دیپلماسی آمریکا نشان‌دهنده این نکته است که دولت بوش اکنون به آنچه دیپلماتهای عرب برای سالها در حال تکرار آن بوده‌اند رسیده‌اند:‌ سیاستهای یک جانبه واشنگتن در منطقه خاورمیانه موفق نخواهد بود.

شرکت‌کنندگان در نشست کشورهای همجوار عراق در بیانیه پایانی بر "ضرورت حفظ حاکمیت"، "وحدت منطقه‌ای" و "استقلال سیاسی" در عراق تاکید نمودند. این در حالیست که تحقق این سه اصل معلول خروج سریع اشغالگران از عراق و اداره عراق به دست عراقیهاست.

آنچه در این برهه حساس اهمیت دارد این که ایالات متحده آمریکا در شرم‌الشیخ شکست دیپلماتیک دیگری را به ضرر خود ثبت نمود. واشنگتن در شرم‌الشیخ سعی نمود تا چهره مخدوش شده خود پس از اشغال عراق را بازسازی نموده و نسبت به خود تعریفی کاملا متفاوت با قبل ارائه دهد. رایس در این نشست سعی نمود تا میان آمریکا و اشغالگری فاصله‌ای زیاد و محسوس ایجاد نماید اما اکثر کشورهای شرکت‌کننده در شرم‌الشیخ نسبت به آمریکا به عنوان یک اشغالگر نگاه می‌کردند. همین نگاه غالب در سطح کلان موجب شد تا اهداف رایس و آمریکا در شرم‌الشیخ به فعلیت نرسند.

در نهایت این که عراق مستقل و آرام تنها در سایه عدم حضور جریانهای اشغالگر حاصل خواهد شد. قطعا از این پس شاهد افزایش مطالبات مربوط به خروج آمریکا از خاک عراق خواهیم بود. خواسته‌ای که بارها و به صورتی جدی از سوی جامعه جهانی مطرح شده است.