حماس؛ مذاکره آری سازش نه

* چرا حماس علیه نیروهای فتح در نوار غزه وارد عمل شد؟

** حماس به سرویس‌های امنیتی حمله کرد که در سال 1994 بر اساس پیمان اسلو تأسیس شده بودند و فلسفه وجودی آنها تأمین امنیت رژیم صهیونیستی و تحت تعقیب قرار دادن مبارزان بود، این سرویس‌ها تا زمان سرنگونی، فجیع‌ترین جنایت را در حق ملت فلسطین مرتکب شدند، مضافا به اینکه با رژیم صهیونیستی هماهنگی کامل داشتند و به تخریب جامعه فلسطینی همت گماشتند. پس از به قدرت رسیدن دولت حماس در فلسطین، این سرویس‌ها به فعالیتهای فسادانگیز خود ادامه دادند. در اینجا لازم می‌دانم که به سخنان ژنرال دانیون در کنگره آمریکا اشاره کنم. وی گفته: ‌واشنگتن 100 میلیون دلار به سرویس‌های امنیتی وابسته به فتح کمک کرده است تا دولت حماس را سرنگون سازد. به هر حال این اقدامات سبب شد تا حماس علیه این سرویس‌ها وارد عمل شود، لذا مشاهده می‌شود، به محض پایان یافتن عملیات حماس،‌ آرامش و امنیت در نوار غزه حاکم شده است.

* دستاورد عملیات حماس علیه فتح چه بود؟

** ـ دستاورد مهم این عملیات را می‌توان در رهایی ملت فلسطین از شر این سرویس‌های امنیتی وابسته به رژیم صهیونیستی دانست به طوری که می‌توان گفت هم اکنون امنیت و آرامش بر سراسر نوار غزه برقرار شده است.

* آیا آمریکا و اسراییل برنامه‌ای طراحی نکرده بودند که حماس را مجبور کنند علیه فتح وارد عمل شود و با پاکسازی نوار غزه از نیروهای وابسته، یک دولت ضعیفی به نام حماس زمام امور را در غزه به دست بگیرد؟

** فکر نمی‌کنم که آمریکا و اسراییل از قبل طرحی را برای تسلط حماس بر نوار غزه آماده کرده بودند تا دولت ضعیفی در این منطقه به وجود آورد. در زمانی که حماس مشغول تصرف پایگاههای نیروهای وابسته به فتح بود، فشارهای زیادی بر این جنبش وارد کردند تا حماس را مجبور کنند اوضاع را به حالت قبل بازگرداند.

حماس در برابر این فشارها ایستادگی و اعلام کرد سرویس‌های امنیتی باید بر اساس اصول و ارزش ملی بازسازی شود.

* چرا عملیات حماس علیه این سرویس‌ها به نوار غزه محدود شد؟

** از آنجایی که کرانه باختری رود اردن تحت اشغال رژیم صهیونیستی است، حماس دامنه عملیات خود را به آن منطقه گسترش نداد، چرا که نظامیان اسراییلی در تمام شهرها و روستاهای این منطقه حضور دارند. اما نوار غزه دارای آزادی نسبی است و نظامیان اسراییلی در شهرها و روستاهای آن حضور ندارند، البته این منطقه تحت محاصره اسراییلی‌ها قرار دارد. اکنون سرویس‌های امنیتی در غزه هر چیز را تحت نظر و کنترل خود دارند، ولی در کرانه باختری اسراییلی‌ها بر همه مسائل نظارت و کنترل دارند. با این حال باید گفت نیروهای مقاومت در کرانه باختری در حال مقاومت در برابر نظامیان صهیونیستی هستند، هر چند که آزار و اذیت‌هایی از طرف سرویس‌های امنیتی تشکیلات خودگردان متحمل می‌شوند ولی آنها هدف ما نیستند بلکه هدف ما مقاومت در برابر اسراییلی‌هاست.

* با توجه به تشکیل حکومت سلام فیاض در کرانه باختری، آینده گفت‌وگوهای فتح و حماس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** ـ حماس دولت فیاض را به رسمیت نمی‌شناسد، چرا که این حکومت برخلاف قانون اساسی فلسطین تشکیل شده است. تنها دولت قانونی فلسطین همان دولت اسماعیل هنیه است و این دولت به فعالیت خود ادامه می‌دهد تا دولت قانونی دیگری زمام امور را به دست بگیرد. با این حال، باید بگوییم که مذاکره با جنبش فتح و تشکیلات خودگردان فلسطین از سیاست‌های اصولی و محوری حماس است، حماس بر این باور است تنها راه پایان دادن به بحران داخلی فلسطین گفت‌وگوهای عمیق، فراگیر و جدی در تمام زمینه‌هاست، ولی محمود عباس تحت فشارهای آمریکا و اسرائیل نمی‌پذیرد که این گفت‌وگوها انجام شود. در حقیقت ایهود اولمرت نخست‌وزیر اسرائیل به محمودعباس گفته است در هیچ شرایطی نباید با حماس وارد گفت‌وگو شود. محمودعباس به تل‌آویو قول داده است که با حماس وارد گفت‌وگو نخواهد شد، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین این قول را در حالی داده که به شدت دنبال مذاکرات صلح با اسرائیل است.

* ابزار حماس برای متقاعد کردن محمودعباس به مذاکرات چیست؟

** ـ حماس، گفت‌وگو با محمودعباس و تشکیلات خودگردان فلسطین را مورد تاکید قرار می‌دهد. در حقیقت گفت‌وگو یک راهکار ملی برای پایان دادن به بحران داخلی است. اما به هیچ وجه عجله‌ای برای انجام این گفت‌وگوها نداریم و آن را گدایی نمی‌کنیم. و از موضع ضعف نیز خواستار آن نیستم.

لذا حماس محمودعباس را مجبور به گفت‌وگو نمی‌کند. بلکه چیزی که مهم است این است که محمودعباس به این نکته برسد که گفت‌وگوهای فراگیر و سازنده فلسطینی ـ فلسطینی خواسته تمام مردم است.

* با توجه به پایگاه مستحکمی که حماس در میان ملت فلسطین دارد، چرا این جنبش از این ابزار برای متقاعد کردن محمودعباس به مذاکره استفاده نمی‌کند؟

** ـ محمودعباس دیر یا زود وارد گفت‌وگو با حماس خواهد شد. او نمی‌تواند خود را در برابر ملت فلسطین و ملت‌های عربی و اسلامی قرار دهد. مضافا به اینکه او نمی‌تواند همواره به حمایت‌های آمریکا و انگلیس از تشکیلات خودگردان علیه حماس دل ببندد. زیرا رژیم صهیونیستی هرگز امتیاز قابل توجهی به تشکیلات خودگردان نمی‌دهد و آن طوری که دشمنان انتظار دارند، حماس براثر فشارهای آمریکا و اسرائیل از بین نخواهد رفت. چرا که این جنبش فقط در نوار غزه قدرت حاکم نیست، بلکه در تک تک خانه‌های ملت فلسطین نفوذ دارد. به هر حال معتقدم تنها گزینه پیش روی محمودعباس گفت‌وگو با جنبش حماس و سایر گروه‌های فلسطینی است. اگر محمودعباس به سیاست عدم گفت‌وگوها و تحت تعقیب قرار دادن مبارزان در کرانه باختری ادامه دهد، این بدان معناست که وی به آنتوان لحد دیگری در فلسطین تبدیل شده است.

* اگر آنتوان لحد جدیدی در فلسطین به وجود بیاید حماس با آن وارد مبارزه مسلحانه می‌شود تا تجربه لبنان تکرار نشود؟

** ـ مهم‌ترین اصول حماس مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی است. مبارزه مسلحانه با آنتوان لحد جدید به عملکرد محمودعباس بستگی دارد. از آنجایی که در برابر هر عملی، عکس‌العملی وجود دارد. اگر محمودعباس به طور علنی مبارزان را تحت تعقیب، بازداشت، شکنجه و قتل قرار دهد. طبیعی است که ما از خودمان دفاع خواهیم کرد.

* آیا برگزاری انتخابات زودهنگام می‌تواند راه‌حلی برای پایان دادن بحران داخلی فلسطین باشد؟

** ـ همانطوری که گفتم تنها راه‌حل بحران فلسطین گفت‌وگو است که از طریق آن می‌توان تمام عوامل بحران‌زا را برطرف ساخت. مضافاً به اینکه ملت فلسطین در یک سال و نیم پیش در یک همه‌پرسی آزاد گروه سیاسی مورد نظر خود را برگزید. لذا دیگر نیازی به انتخابات زود هنگام نیست.

* مناسبات حماس با کشورهای عربی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** ما روابط خوبی با تمام کشورهای عربی و اسلامی داریم. سیاست ما بر اساس احترام متقابل و دخالت نکردن در امور داخلی یکدیگر است.

* اما توافقنامه مکه با میانجیگری عربستان میان گروه‌های فلسطینی بسته شد. آیا این هدایتگری کشورهای عربی در امور داخلی فلسطین نیست؟

** ـ حماس تاکنون 13 پیمان با محمودعباس تحت نظارت مصر با عربستان امضا کرده است. با این حال هیچ‌گاه از اصول و آرمان‌های خود دست برنداشته است. در اینجا باید بگویم حماس خیلی قوی‌تر از قبل است. حتی آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها به این موضوع اعتراف کرده‌اند. به طوری که گزارش‌های جاسوسی آنها حاکی است حماس از نفوذ گسترده‌ای در میان فلسطینی‌ها برخوردار است و حتی گوی سبقت را از محمودعباس در کرانه باختری ربوده است. لذا هیچ دولتی نمی‌تواند بر حماس فشار وارد کند تا این جنبش از اصول خود دست بردارد. هرگز حماس سرتسلیم در برابر چنین فشارهایی فرود نمی‌آورد، و دست از اصول و آرمان‌های خود بر نخواهد داشت. دولت‌های غربی نیز نسبت به این موضوع آگاهی کامل دارند، بنابراین، به مواضع و اصول ثابت حماس احترام می‌گذارند.

* برخی کشورهای عربی مدعی‌اند حماس نقشه ایران را در نوار غزه اجرا می‌کند، نظر شما در این زمینه چیست؟ چرا آنها چنین ادعایی دارند؟

** ـ ما تاکنون چنین چیزی را نشنیده‌ایم. اینها اتهامات دروغی است که محمودعباس و جنبش حماس وارد می‌کنند. او این جنبش را به دیگر مسائل متهم می‌کند مثل حمایت حماس از شبکه القاعده در نوار غزه. هدف رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین از چنین اتهاماتی کشاندن پای نیروهای بین‌المللی به نوار غزه است تا این منطقه به عراق دوم تبدیل شود. هر روز محمودعباس حماس را به چیزی متهم می‌کند. در حالی تمام این اتهامات واهی هستند و جنبش حماس، جنبشی مستقل است که راساً خود تصمیم می‌گیرد و افتخار می‌کند که با ایران در ارتباط است.

* با توجه به رایزنی‌های دیپلماتیک مصر، عربستان اردن و نشست کمیته چهارجانبه شما فکر می‌کنید بحران داخلی فلسطین چگونه پایان خواهد یافت؟

** ـ گروه‌های فلسطینی بدون هیچ قید و شرطی باید با یکدیگر گفت‌وگو کنند. در این مذاکرات باید تمام مسائل به طور عمیق و به دور از تاثیر پذیرفتن از آمریکا و صهیونیسم مورد بررسی قرار گیرند. بنده معتقدم که اجرای کامل توافقنامه مکه می‌تواند به بحران داخلی فلسطین پایان دهد. فقط کافی است که گروه‌های فلسطینی برای اجرای آن حسن‌نیت داشته باشند.

* لطفاً به طور صریح بفرمائید این رایزنی‌های دیپلماتیک به نفع چه گروه فلسطینی تمام خواهد شد؟

** ـ حماس از سیاست گفت‌وگو حمایت می‌کند. زیرا این مذاکرات به نفع ملت فلسطین و سبب وحدت‌ کرانه باختری با نوار غزه می‌شود. در حقیقت این گفت‌وگوها به نفع حماس و فتح و تمام ملت فلسطین است.

* لطفاً بفرمائید کشورهای تأثیرگذار در تحولات فلسطین پرونده بحران داخلی فلسطین را چطور خواهند بست؟

** ـ سوریه، ایران، مصر، عربستان، اتحادیه عرب، اتحادیه اروپا و تمام کشورهای عربی با روند گفت‌وگوهای حماس و فتح موافقند فقط اسرائیل و آمریکا با این گفت‌وگوها مخالفند و محمودعباس پشت‌سر تل‌آویو و واشنگتن قرار دارد. اما تا کی می‌تواند پشت سر آنها پنهان باقی بماند. بالاخره مجبور می‌شود به گفت‌وگوها تن بدهد.

* شما معتقدید محمودعباس مجبور به گفت‌وگو می‌شود؟

**ـ بله

* خب، شرایط این گفت‌وگو چیست؟ با توجه به اینکه تمام این کشورها و مجامعی که ذکر کردید، هر کدام دیدگاه خاصی در این زمینه دارند.

** ـ باید دیدگاه‌های این کشورها را یکی یکی مورد تحلیل قرار داد تا بتوان به یک نتیجه مشترکی رسید.

* خب نظر حماس چیست؟

** همانی که گفتم. توافق مکه بهترین محور برای مذاکرات است.