آرامش پس از مذاکرات

* همان طور که می‌دانید، مذاکرات صورت گرفته میان واشنگتن و تهران در عراق یکی از موضوعات مطرح در مطبوعات و افکار عمومی ایران است. اما سوال این است که چرا دولت عراق به انجام چنین مذاکراتی علاقه‌مند است و تاکنون چه تلاشهایی را برای انجام و ادامه این مذاکرات انجام داده است؟‌

** باید بگویم به اعتقاد دولت عراق، انجام مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و آمریکا می‌تواند به نفع ایران، عراق، منطقه و کشورهای دیگر باشد. همان طور که می‌دانید، ما با ایالات متحده آمریکا روابط حسنه داریم و در حال حاضر بیش از هزار نظامی آمریکایی در عراق حضور دارند. در عین حال ما با جمهوری اسلامی ایران نیز روابط حسنه و دوستانه‌ای داریم. ایران بیش از 1336 کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد که این میزان بیشترین و طولانی‌ترین مرز مشترک با تمام کشورهای همسایه عراق است.

بنابراین حضور ایران و آمریکا بر سر میز مذاکرات می‌تواند نتایج مثمرثمری را برای عراق داشته باشد و به همین علت نیز ما خواستیم که این مذاکرات انجام شود و می‌خواهیم که در آینده نیز ادامه یابد. این مساله می‌تواند به سود دولت عراق باشد.

* انتظار نهایی شما از این مذاکرات چیست؟

** ما انتظار داریم از این مذاکرات کمیته‌ای سه جانبه متشکل از نمایندگان 3 کشور ایران، عراق و ایالات متحده تشکیل شود. بر همین اساس هوشیار زیباری، وزیر امور خارجه عراق از همتای آمریکایی خود کاندولیزا رایس خواست این مذاکرات بار دیگر ادامه یابد. همچنین مجددا از ایران می‌خواهیم که این مذاکرات را ادامه دهد.

* آمریکا بارها و بارها ایران را به مداخله در ناآرامی‌های عراق متهم می‌کند. نظر دولت عراق در خصوص این اتهامات چیست؟

** طرح این موضوعات امنیتی بیشتر جنبه سیاسی دارد. برخی کشورهای همسایه عراق و عده دیگری از کشورهای جهان با جمهوری اسلامی ایران مشکلات سیاسی دارند و بر همین اساس با نسبت دادن این اتهامات به جمهوری اسلامی ایران سعی می‌کنند این مشکلات را به مشکلات امنیتی مبدل کنند. البته دولت عراق هرگونه دخالت ایران در مسائل امنیتی موجود در این کشور را رد می‌کند.

* اما این تلاش آمریکا یا همان کشورهایی که شما به آنها اشاره می‌کنید به شکل رسانه‌ای تلاش کردند مقاصد خود را عملی کنند و دولت عراق نیز کمتر به این موضوع واکنش نشان داد؟

** شما رای من و نظر دولت عراق را پرسیدید و من نیز نظر دولت عراق را اعلام کردم. دولت عراق کاری با تصاویر رسانه‌ای ندارد و معتقدیم جمهوری اسلامی ایران در این مسائل دخالتی ندارد.

* در حال حاضر، دولت مردمی عراق مسوولیت‌های امنیتی کشور را به عهده گرفته است. به نظر شما با وجود این چرا نیروهای آمریکایی همچنان در عراق حضور دارند؟

** ما خودمان از آنها خواستیم در این کشور باقی بمانند. دلیل این امر آن است که تاکنون نیروهای امنیتی ارتش عراق آمادگی و استقلال لازم برای انجام فعالیت‌های منسجم ضد گروههای تروریستی را به دست نیاورده‌اند.

* اما به نظر نمی‌رسد حضور آمریکایی‌ها تامین‌کننده امنیت در عراق باشد؟

** من در این زمینه با شما چندان موافق نیستم. اوضاع امنیتی در عراق اکنون بسیار بهتر از گذشته است. من نمی‌خواهم بگویم عراق از امنیت کامل برخوردار است. نه، حرف من این است که طی مدت گذشته اوضاع امنیتی در عراق بسیار بهبود یافته است.

عملیات‌هایی که اکنون در عراق روی می‌دهند، عمدتا به این شکل است که شخصی خود را بمبگذاری می‌کند و در بین دانشجویان، کارگران و دیگر اقشار مردم منفجر می‌کند. می‌دانید این اقدامات تروریستی هماهنگ شده نیست، بلکه اقدامات پراکنده تروریستی است و همان طور که گفتم، برای تحقق مساله امنیتی در عراق نیازمند گذشت زمان است. چرا که نمی‌دانیم نیروهای گارد ریاست جمهوری عراق واقعا کجا هستند. نیروهای شبه نظامی کجا رفته‌اند؟ اما مسیری را که ما طی می‌کنیم، مسیر درستی برای تامین امنیت در عراق است. در روزهای آینده شما شاهد خواهید بود از بغداد تا سامرا از امنیت کامل برخوردار خواهد بود و حتی قراردادی برای بازسازی مرقد حرمین عسکریین با یونسکو امضاء شده است. البته این قرارداد همکاری با یونسکو است. ما انتظار داریم کشورهای اسلامی و کشورهای همسایه عراق همان گونه که ملت عراق آمادگی خود را برای جمع‌آوری کمکهای مردمی برای بازسازی حرمین عسکرین اعلام کرده‌اند، در این امر مشارکت کنند.

* وقتی حرف از تامین امنیت عراق به میان می‌آید و دولت عراق نیز گروهک منافقین را گروهی تروریستی معرفی کرده و مخالف حضور اعضای این گروهک در کشورش است، این سوال مطرح می‌شود پس چرا این گروهک در عراق حضور دارد؟

** ما از گروهک مجاهدین خلق (منافقین) خواستیم که خاک عراق را ترک کنند؛ اما متاسفانه تاکنون کشوری حاضر به پذیرش و میزبانی آنها نشده است و تنها تعداد معدودی از کشورها از جمله استرالیا برای این امر اعلام آمادگی کرده‌اند. در عین حال، استرالیا نیز موافقت کرده است که بخشی از این افراد را پذیرش کند؛ در حالی که ما خواستار خروج تمامی اعضای این گروهک از عراق هستیم و در حقیقت کشوری که برای این کار آمادگی داشته باشد پیدا نشده است.

با این حال، اگر گروهی از این گروهک بخواهند به ایران بازگردند، این امر برای آنها از طریق صلیب سرخ جهانی میسر است و دولت عراق با این امر هیچ مخالفتی ندارد. چند روز پیش نیز نمایندگان مجلس عراق در پارلمان جلسه‌ای را به منظور بررسی خطر حضور این گروهک در عراق برگزار کردند و قرار شد پیش‌نویس مصوبه‌ای را برای دولت عراق تنظیم کنند که هر چه سریع‌تر این گروهک از عراق خارج شوند. همچنین من نامه‌ای را دریافت کردم که در آن صریحا اعلام شده است که از این پس از ورود اتباع عراقی به داخل اردوگاه اشرف واقع در بعقوبه جلوگیری به عمل می‌آید.

* به نظر می‌رسد آمریکا مانع خروج افراد این گروهک از خاک عراق است و قصد دارد از آنها برای اجرای اهدافی علیه ایران بهره ببرد؟

** بله، به نظر من شاید برخی نیروهای چندملیتی بخواهند از گروهک مجاهدین خلق (منافقین) برای اهداف به خصوصی در عراق باقی بمانند. در حقیقت از این امر بیشتر اهداف سیاسی را جستجو می‌کنند. اما همان گونه که در ابتدای سخنانم نیز عرض           کردم، دولت عراق از ورود و انجام هر گونه اقدام تروریستی که بخواهد از خاک عراق علیه ایران صورت بگیرد، ممانعت می‌کند. از این مساله نیروهای چند ملیتی نیز مطلع هستند و ما بر این اساس با هم به توافق نیز رسیده‌ایم.

* اما درباره ساختار حکومتی عراق بگوییم، بحث فدرالی شدن در عراق به کجا انجامید؟

** به عقیده من دولت عراق، نمایندگان عراق و حتی خود ملت این کشور اکنون به دنبال استقرار سیستم فدرالی برای این کشور هستند؛ چرا که حکومت‌ها و دولتهای گذشته عراق از سیستم مرکزی پیروی می‌کردند و این سیستم مرکز باعث نادیده گرفته شدن حقوق دیگر شهروندان در مناطق مختلف عراق می‌شد. اما می‌توان گفت با استقرار این سیستم فدرالی حقوق همه شهروندان عراقی تامین می‌شود و دلیل حمایت ما از این سیستم نیز همین است.

* تهدیدات ترکیه علیه کردستان عراق را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

** با چنین اقداماتی بشدت مخالف هستیم چرا که بر این باوریم که هیچیک از ارتشهای کشورهای همسایه حق ندارند وارد خاک عراق شوند و به این مساله بسیار حساسیت داریم.

همان گونه که در ابتدای صحبتهای خود اعلام کردم، ما با انجام شدن هرگونه اقدامات تروریستی از سوی گروه یا فرد بخصوصی علیه هر کشور همسایه مخالفیم. بنابراین مایل نیستیم کشورهای همسایه بر ضد کشور ما اقدامی داشته باشند. اگر اختلافاتی وجود دارد باید از طریق دیپلماتیک حل شود. این شعار عراق نوین است.

* به نظر شما، کسانی که به مکانهای مذهبی و حرمهای شریف در عراق حمله می‌کنند، به چه گروه یا ایده‌ای تعلق دارند؟

** بله تاکید کنم در عراق اختلافات طایفه‌ای و مذهبی وجود ندارد. گروههای تکفیری که خارج از مرزهای عراق وارد این کشور می‌شوند و گروههای جنایتکار بعثی که در زندانهای رژیم سابق بر ضد زندانیان اقدام به شکنجه می‌کردند، همانهایی هستند که امروز دست به عملیات تروریستی می‌زنند و در عراق خرابکاری می‌کنند.

* ما هر از گاهی در عراق شاهد دستگیری زوار ایرانی به بهانه‌های واهی هستیم. چرا این اتفاق در عراق روی می‌دهد؟

** در بحث زوار ما با مشکل جدی روبه‌رو هستیم. البته همه کشورها با ورود غیرقانونی به کشورهای خود مخالفند و آن را اعلام می‌کنند. ما نیز می‌خواهیم تمام زوار -چه ایرانی و چه غیرایرانی- برای ورود به عراق از سفارت ویزا دریافت کنند. بدون ویزا ورود زائران به عراق غیرقانونی است و ما با توجه به مشکلات امنیتی، مجبوریم بر این امر تاکید جدی داشته باشیم. ما این مساله را نه به خاطر محدود کردن زائران ایرانی مطرح می‌کنیم بلکه برای تامین امنیت آنها و برای آسایش آنها این مطلب را اعلام می‌کنیم.

ما هر روز 1800 ویزا برای شهروندان ایرانی به منظور زیارت حرمین و عتبات عالیات صادر می‌کنیم و قرار است در آینده طبق توافقی که با سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران به عمل می‌آید، میزان این روادیدها به روزانه 2500 عدد برسد و همه به شکل قانونمند وارد عراق شوند.

با این حال، تلاش می‌کنیم تمام زواری که به شکل غیرقانونی وارد خاک عراق شده و بازداشت شده‌اند آزاد شوند. حتی در این خصوص خواسته‌های تجمع‌کنندگان در مقابل سفارت عراق را که به این مساله اعتراض داشتند به دولت عراق منعکس کردیم و مجدانه برای حل این مساله تلاش می‌کنیم.

* شما می‌دانید بارها دولت ایران مقامات عراقی را مسوول سرنوشت دیپلمات‌های ایرانی ربوده شده معرفی کرده است برای تسریع آزادی این دیپلمات‌ها دولت عراق چه اقدامی را انجام داده است؟

** البته باید متذکر شوم این افراد دیپلمات‌ نبودند، بلکه کارمندانی بودند که در دفتر هماهنگی روابط ایران و عراق در شهر اربیل واقع در کردستان عراق فعالیت می‌کردند. با وجود این ما اقدام نیروهای آمریکایی را در این رابطه محکوم می‌کنیم؛ چرا که بدون هماهنگی با دولت مرکزی در بغداد و دولت خودمختار کردستان عراق انجام گرفت در عین حال، تلاش می‌کنیم این افراد آزاد شوند و از تلاشهای دیپلماتیک نیز در این زمینه غافل نیستیم.

* نتیجه آخرین تلاشهای شما چیست؟

** امیدواریم این افراد بزودی آزاد شوند. با این حال متوجه باشیم این مساله واقعا در دست ما نیست و اگر در دست ما بود، حتما زمان آن را نیز اعلام می‌کردیم.