ترجمه و تنظیم: عباس سید میرجمکرانی
شرکت «مارکس و اسپنسر» یکی از شرکتهای بزرگ تولیدی و عرضهکننده پوشاک در جهان است. این شرکت با تاسیس شعبههای متعددی در کشورهای مختلف، آخرین لباسهای مد روز را عرضه میکند. شرکت مارکس و اسپنسر با برپایی جشنوارههای مد لباس، زنان کشورهای شرقی بهویژه کشورهای اسلامی را به پوشیدن لباسهای غربی البته از نوع نیمه عریان آن تشویق میکنند.
در حقیقت این شرکت از جمله شرکتهای غربی (صهیونیستی) است که فرهنگ و هویت زنان شرقی بهویژه مسلمان را هدف قرار داده است. اکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» 15 درصد بازار لباس زنان در جهان را در اختیار خود دارد. با توجه به این موضوع، شرکت «مارکس و اسپنسر» هر ساله میلیونها دلار سود به جیب میزند. البته از آنجا که سهامداران این شرکت صهیونیست هستند بخشی از این سود بهعنوان کمک بلاعوض در اختیار رژیم صهیونیستی قرار میگیرد.
با وجود این، سردمداران عرب و صاحبان زر و زور اجازه دادهاند، شرکت «مارکس و اسپنسر» در کشورهایشان شعبهای داشته باشد. اکنون فروشگاههای این شرکت در کشورهای حوزه خلیجفارس و شمال آفریقا نیز فعالند و تولیدات آن بازار این کشور را گرفته است. لذا جا دارد با تاریخچه و ساختار و عملکرد این شرکت بیشتر آشنا شویم.
مایکل مارکس
در سال 1884م که روسیه تزاری به سرکوب یهودیان پرداخت مایکل مارکس از آنجا فرار کرد و خود را به سواحل انگلیس رساند. در آن زمان وی اصلا یک کلمه انگلیسی هم نمیدانست. اما همکیشانش در لیدز به او کمک کردند تا مشغول به کار شود. مارکس به خرید و فروش کالا روی آورد. او کوشید با هر شخص یا مکانی ارتباط برقرار کند. تا اینکه در سال 1891 با یک مسیحی به نام توماس اسپنسر «مکونین» آشنا شد و با او شرکت «مارکس و اسپنسر» را راه انداخت. بعدها «اسرائیل زیف» دوست خانوادگی به این شرکت پیوست و مدیریت آن را برعهده گرفت. مضافا به اینکه بین خانواده مارکس و اسپنسر رابطه فامیلی برقرار شده بود. این شرکت همچنان به فعالیتهای اقتصادی خود ادامه داد تا اینکه در اوایل دهه دوم قرن بیستم «سیمون» پسر مایکل مارکس به همراه «اسرائیل زیف» به فعالیتهای سیاسی گرایش پیدا کردند و یکی از طرفداران صهیونیسم شدند. آنان همکاری نزدیکی با «حیم وایزمن» اولین رئیسجمهور اسرائیل داشتند تا اینکه در سال 1917 با لغو بیانیه مشهور خود را درباره تشکیل دولت اسرائیل صادر کرد. البته مارکس و زیف تنها صهیونیستهایی نبودند که در مسایل سیاسی فعال بودند، بلکه خواهر سیمون مارکس همسر «اسرائیل زیف» در این عرصه فعال بود. او در سال 1920 «سازمان زنان صهیونیست» را تاسیس کرد که 20 سال به حیات خود ادامه داد. از مهمترین اعضای این سازمان میتوان «ویرا وایزمن» همسر «حیم وایزمن» را نام برد.
به هر حال شرکت «مارکس و اسپنسر» با تمام توان از اهداف برنامههای صهیونیستها حمایت کرد. حتی توجه ویژهای به تحقیقات علمی داشت که در راستای آرمان صهیونیستها بود. بهطوری که «ربیکا» و «اسرائیل زیف» در سال 1934 موسسه «دانیال» را تشکیل دادند تا درباره مسایل فلسطین تحقیق کند. ساختمان این موسسه در جنوب تلآویو است که پس از تشکیل رژیم صهیونیستی (1949) به موسسه تحقیقاتی «حیم وایزمن» تغییر نام داد. اکنون موسسه مزبور یکی از مهمترین موسسات تحقیقاتی در جهان است که در زمینههای مختلف پژوهش میکند.
آنها علاوه بر این، موسسه چندین موسسه علمی دیگری در انگلیس تاسیس کردند تا درباره مسایل قوم یهود پژوهش کند. مثل مرکز تحقیقات یهودیت در دانشگاه «ساوت همپتن» و مرکز پژوهشهای عبری در دانشگاه آکسفورد. صرفنظر از ایجاد چنین مراکزی، شرکت «مارکس و اسپنسر» کمکهای زیادی به اقتصاد رژیم صهیونیستی کرده است به طوری که اسرائیلیها متحیر و انگشت به دهان شدهاند. مثلا هر هفته کمکهای مالی به نظامیان اسرائیلی میکند که در جریان درگیری با فلسطینیان مصدوم شدهاند. این کمک مالی از سال 1973 تاکنون ادامه دارد.
همچنین این شرکت کمک کرد تا محصولات اسرائیلی به بازارهای انگلیس راه پیدا کند. اکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» تبدیل به کانون فعالیت صهیونیستها شده است. با وجود این، سران کشورهای عربی تصمیم گرفتهاند رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسند. البته پیش از اعلام رسمی این تصمیم تماسهای محرمانهای میان دیپلماتهای بلند پایه عرب و اسرائیلی در کشورهای اروپایی وجود داشته است که هر از گاهی دیپلماتهای اسرائیلی این دیدارها را فاش میساختند و طبق روال معمول در عرف سیاسی کشورهای عربی، همواره این دیدارها تکذیب میشدند.
به هر حال شکستن قبح رابطه با رژیم صهیونیستی پس از پیمان اسلو شدت بیشتری به خود گرفت و سیاست تحریمها علیه رژیم صهیونیستی از بین رفت، به طوری که سردمداران تلآویو از عادیسازی روابط با کشورهای عربی خوشحالند. زیرا بازارهای آنها به روی محصولات اسرائیلی رسماً باز خواهد شد و اقتصاد رژیم صهیونیستی شکوفاتر میشود. مضافاً به اینکه لغو تحریمها سبب میگردد تا اسرائیلیها بتوانند کارخانههای خود را به کشورهای عربی انتقال دهند و با بهرهگیری از کارگر ارزان قیمت، هزینههای تولید خود را کاهش دهند و سودهای هنگفتی به جیب بزنند. در اینجا باید گفت کشورهای آسیایی و غربی سالانه 100 میلیارد دلار کالا به کشورهای عربی میفروشند. در صورتی که ارزش صادرات کشورهای عربی به دیگر کشورهای جهان 60 میلیارد دلار و ارزش صادرات رژیم صهیونیستی سالانه 84 میلیارد دلار است.
به هر حال شرکت «مارکس و اسپنسر» و شرکتهای اسرائیلی زیر مجموعه آن درصددند به خاطر وجود کارگر ارزان قیمت در کشورهای عربی و شمال آفریقا روابط خود را با آنها گسترش دهند، به طوری که هماکنون شرکت «مارکس و اسپنسر» با چندین کارخانه (نساجی) در تونس و مغرب همکاری دارد. البته شرکتهای بزرگ برای استفاده از کارگران ارزان قیمت هیچ مرزی را نمیشناسند.
اکنون در سرزمینهای اشغالی، فلسطین کارخانههای ریسندگی و بافندگی اسرائیلی دختربچههای فلسطینی را به استخدام خود درآوردهاند و با بهرهکشی از آنان کمترین دستمزد را به آنها میدهند، این دقیقاً برخلاف قوانین بینالمللی درباره کار کودکان است.
براساس قوانین بینالمللی، کودکان و نوجوانان زیر 18 سال نباید به کار گرفته شوند و کارهای سنگین به آنان واگذار گردد، اما شرکت «مارکس و اسپنسر» برخلاف این قانون بینالمللی، کودکان مغربی را در کارخانههای ریسندگی و بافندگی به کار گرفته و با پرداخت دستمزد اندک از آنان بهرهکشی میکند.
شرکت «مارکس و اسپنسر» با در نظر گرفتن بازار بزرگ عربی، وجود کارگران ارزان قیمت، درصدد توسعه و گسترش نفوذ خود در جهان عرب است. در اجرای این سیاست شرکت مزبور در سال 1998 اولین فروشگاه خود را در دوبی افتتاح کرد، سپس بازارهای بحرین، قطر، کویت و عمان را به تصاحب خود درآورد. چرا که به خوبی میداند، بازار این کشورها یک فرصت طلایی را برای به جیب زدن سودهای هنگفت نصیب شرکت کرده است، شرکت «مارکس و اسپنسر» برای اینکه حضور خود را در بازارهای جهان عرب تثبیت کند، یک مرکز توسعه همکاریهای اقتصادی تأسیس کرده که هدفش گسترش همکاریهای عربی و یهودی است. تأسیس چنین مرکزی سبب میشود تا جو ضدصهیونیستی در کشورهای عربی شکسته شود و مردم جهان عرب اندک، اندک اسرائیل را بپذیرند و از دشمنی با رژیم تلآویو دست بردارند، البته کارشناسان، بعید میدانند که این جو خصمانه در سالیان آینده از بین برود. آنان معتقدند مصر و اردن نمونه بارز چنین مسئلهای هستند. زیرا بهرغم روابط دیپلماتیک میان آنها با تلآویو، مردم مصر و اردن بیشترین دشمنی را با اسرائیل دارند.
با وجود این، شرکت «مارکس و اسپنسر» با دادن آگهی و رپرتاژ آگهی درباره برگزاری جشنوارههای مد لباس در رسانههای جمعی جهان عرب تلاش میکند تا تابوی برقراری مناسبات سیاسی و اقتصادی با رژیم صهیونیستی را بشکند و افکار عمومی کشورهای عربی را آماده پذیرش چنین رابطهای کند.