واکنش به تشکیل شورای سیاستگذاری و نظارت بر انتشار آثار و اندیشههای احمدینژاد
رئیسجمهور تئوریپرداز نیست
فرشاد قربانپور
عباس سلیمی نمین، رئیس مرکز مطالعات تاریخ معاصر معتقد است: «رئیسجمهور تئوریپرداز نیست.» غلامعلی حدادعادل، رئیس مجلس هفتم نیز هفته گذشته در کنفرانس خبری خود در پاسخ به سوالی در همین مورد میگوید: «هرکس در مقام رئیسجمهور قرار گیرد هم میتواند نظریهپردازی کند و هم کار اجرایی انجام دهد.» احمدینژاد نیز در روزهای ابتدایی انتخاب به عنوان رئیسجمهور اعلام کرده بود: «من دولت تئوریک تشکیل نمیدهم.» اظهارات احمدینژاد در همان زمان با واکنش بسیاری مواجه شد از جمله، امیر محبیان از چهرههای شاخص طیف اصولگرا و عضو حزب موتلفه طی یادداشتی در روزنامه رسالت به این مساله اعتراض کرده و اعلام کرده بود: «چه ایرادی دارد دولت تئوریک باشد». اکنون، دو سال پس از تشکیل دولت نهم، اخباری مبنی بر تشکیل شورای سیاستگذاری و نظارت بر انتشار آثار و اندیشههای محمود احمدینژاد به گوش میرسد.
نشر اندیشه
براساس این اخبار، طی حکمی از سوی «عبدالرضا شیخالاسلامی»، رئیس دفتر رئیسجمهور، شورای سیاستگذاری و نظارت بر انتشار آثار و اندیشههای دکتر محمود احمدینژاد تشکیل شد. اعضای این شورا طیف وسیعی از طرفداران دولت نهم را در بر میگیرند. طبق همان خبر اعضای این شورا را افرادی همچون غلامحسین الهام، محمدحسین صفارهرندی، صادق محصولی، مجتبی هاشمی ثمره، حسن رحیمپور ازغدی، روحالله حسینیان، علی مطهری، حاج علی اکبری، علیاکبر اشعری، علیاکبر جوانفکر، محمدعلی فتحاللهی، شفیعیفر، مجتبی بهداد و مجتبی زارعی در برمیگیرند و مجتبی زارعی نیز همزمان به عنوان دبیر این شورا منصوب شده است. براساس این خبر، شیخالاسلامی رئیس دفتر رئیسجمهور به ریاست این شورا منصوب شده است. چند ساعت پس از مخابره این خبر، «روحالله حسینیان» رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی که طی ماههای اخیر به عنوان مشاور احمدینژاد منصوب شده است و «حسن رحیمپور ازغدی» عضویت خود در این شورا را تکذیب و اعلام کردند که از حضور در این شورا خودداری خواهند کرد. علی مطهری، فرزند شهید مطهری نیز که اسم او در خبر اول به عنوان اعضای اصلی ذکر شده بود در گفتوگو با سایت بازتاب درباره حضور در این شورا گفته است: «تماسی دو دقیقهای با من گرفته بودند و قرار نبود که موضوع به این شکل مطرح شود.» البته هنوز از سوی دفتر رئیسجمهور به عنوان منبع صدور احکام اولیه در مورد اظهارات مطهری، حسینیان و ازغدی واکنشی صورت نگرفته است. اما صدور حکم برای «عبدالرضا شیخالاسلامی» به عنوان رئیس این شورا بیش از همه علت حیرت منتقدان را فراهم کرده است. در خبرها اعلام نشده بود که شیخالاسلام از سوی چه کسی به عنوان رئیس این شورا منصوب شده است و مهمتر از همه اینکه این شورا به صورت دولتی اداره خواهد شد در حالی که نهاد ریاست جمهوری دارای «انتشارات» مستقل است که وظیفه آن چاپ آثار و سخنرانیها، مکاتبات و... تمام روسای جمهوری است. انتشارات ریاست جمهوری در ذیل معاونت اجرایی فعالیت میکند. در این انتشارات شورایی جهت تنظیم و نشر آثار، سخنرانیها، مقالات، نامهها، گزارش سفرها و... رئیسجمهور وجود دارد که به صورت قانونی اقدام به انتشار آنها میکند. از این رو تشکیل شورای سیاستگذاری و نظارت اولا در تعارض با آن است و ثانیا چنین شوراهایی تاکنون برای شخصیتهای اندیشمند تشکیل شده است نه اجرایی. در تماس هممیهن با دفتر رئیسجمهور، یکی از اعضای حوزه ریاست بدون ذکر نام خود گفت: «این شورا تحت ریاست آقای شیخالاسلامی فعالیت میکند و حکم آقای شیخالاسلامی به عنوان رئیس این شورا نیز از سوی آقای احمدینژاد صادر شده است.» وی حاضر نشد توضیح بیشتری نسبت به اینکه شورای سیاستگذاری و نظارت بر آثار و اندیشههای رئیسجمهوری چگونه در نمودار اداری فعالیت میکند، بدهد اما گفت: «احتمالا رئیس شورای سیاستگذاری نیز تحت نظر مستقیم رئیسجمهور در شورا فعال خواهد بود.»
پنج شورای نشر
سابقه تشکیل چنین شوراهایی در ایران زیاد نیست. «موسسه حفظ، تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)»، «شورای نظارت بر آثار مقام معظم رهبری»، دفتر نشر اندیشهها و آثار دکتر علی شریعتی، شهید مطهری و شهید بهشتی تنها مراکز مطرح در این رابطه هستند. مقام معظم رهبری نیز پیش از قرار گرفتن در این مقام با تشکیل چنین شورایی در مورد خود مخالفت کردند. آیتالله هاشمیرفسنجانی و سیدمحمد خاتمی نیز مخالف تشکیل چنین شورایی بودند در حالی که همگی قبل از ریاست جمهوری نیز صاحب تالیفاتی بودند. «موسسه حفظ، تنظیم و نشر آثار امام»، براساس قانون «نحوه حفظ آثار و یاد حضرت امام خمینی رضوانالله تعالی علیه» تشکیل شد. این قانون در روز یکشنبه 14 آبان 1386 به تصویب نمایندگان مجلس رسیده و در 14 آذرماه همین سال از سوی شورای نگهبان تائید شد. همچنین 26 شهریور سال 69 متممی به این قانون اضافه شده و در سوم مهرماه همین سال به تصویب شورای نگهبان رسید. بدین ترتیب «موسسه حفظ، تنظیم و نشر آثار امام«ره» برای گسترش اندیشههای امام خمینی(ره)»، مرجع تقلید و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و کسی که صدای شکستن استخوانهای کمونیسم را میشنید تشکیل شد از این رو به نظر میرسد تشکیل چنین شوراهایی براساس سازوکاری قانونی باشد. از سوی دیگر تشکیل شورای سیاستگذاری و نظارت بر انتشار آثار رئیسجمهور در حالی که روسای جمهور اساسا مقامی اجرایی دارند و باید از نظریهپردازی و وعظ دور باشند جای تعجب دارد. در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی چند تن از حلقه دوستانش به طور غیررسمی به دنبال ابداع راهکاریهایی برای انتشار افکار و اندیشههای وی بودند، اما فعالیت این عده هرگز از سطح مطبوعات فراتر نرفت. اما در این زمان مرکز بینالمللی گفتوگوی تمدنها تاسیس شد که از بودجه دولتی استفاده میکرد. این موسسه فصلنامه «گزارش گفتوگو» را منتشر میکرد و در سازمان انتشارات خود تعدادی کتاب که بیشتر آثار ترجمهای از دیگر تمدنها و فرهنگها بود را به چاپ میرساند. هدف این مرکز نزدیک کردن گفتمانها در ادیان اسلام، مسیحیت و یهود و گشایش گفتمانی بین اسلام و غرب بود. اما دولت نهم با این استدلال که چنین مرکزی نیاز نیست، بودجه آن را قطع و به مرور منحل کرد. اکنون رئیس دولت نهم در ابتدای آغاز سومین سال ریاست جمهوریاش رسما تاسیس شورایی را برای انتشار آثار و اندیشههایش صادر کرد. اما اداره کل امور رسانههای ریاست جمهوری در پاسخ به گزارش یکی از روزنامههای صبح تهران در مورد تشکیل همین شورا تاکید کرده است: «در دوران ریاست جمهوری جناب آقای خاتمی با صلاحدید ایشان شورای چاپ و انتشار سخنرانیها و آثار رئیسجمهور تشکیل شده بود و در جلسات مختلف این شورا در طول 8 سال ریاست جمهوری، سیاستگذاری و نظارت بر انتشار سخنرانیها، پیامها، مصاحبهها و دیگر مکتوبات آقای خاتمی انجام شده است.» که این همان شورای مستقر در انتشارات ریاست جمهوری است و تفاوتهای بسیاری با شورای «سیاستگذاری و نظارت بر انتشار اندیشههای احمدینژاد» دارد. در ادامه پاسخ این اداره کل در مورد فعالیت این شورا در زمان خاتمی آمده است: «نتیجه آن چاپ 300 عنوان کتاب شامل سخنرانیها، پیامها و افکار ایشان به زبانهای فارسی، انگلیسی، اردو، عربی، آلمانی، فرانسه و اسپانیولی از سوی انتشارات ریاست جمهوری، وزارتخانه، سازمانها و همچنین چندین انتشارات خصوصی ـ که اسناد قراردادهای آن در اختیار است ـ بوده است. به عنوان مثال، در یکی از جلسات «شورای سیاستگذاری چاپ کتابهای جناب آقای خاتمی مصوب شده است.» همانطور که در این پاسخ هم آمده است، فعالیت این شورا در زمان آقای خاتمی هم محدود به نظارت و سیاستگذاری در «انتشارات» ریاست جمهوری بود.
خاتمی: قهرمانسازی نکنید
دکتر محمدرضا تاجیک، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری در زمان خاتمی در مورد تشکیل «شورای نظارت و سیاستگذاری بر انتشار آثار خاتمی» میگوید: «من خودم تشکیل چنین مرکزی را پیشنهاد کردم ولی آقای خاتمی صریحا مخالفت کرد.» تاجیک میافزاید: «من طی نامهای که اکنون در بایگانی ریاست جمهوری موجود است در آستانه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری نظر آقای خاتمی در مورد تئوریزه کردن اندیشههایش و انتشار آنها در سلسله کتابها را پرسیدم که ایشان در هامش نامه نوشتند؛ با تشکر، اما باز هم شما یک فرد را در تاریخ ما قهرمان میکنید. سعی کنید مردم را قهرمان کنید نه یک فرد را. سعی کنید مردم را متوجه قهرمانیهایشان کنید.» به این ترتیب تلاش برای تشکیل شورایی برای انتشار اندیشههای آقای خاتمی به جایی نرسید. احمدینژاد تاکنون یک اثر مکتوب به اسم «آسفالت سرد» به چاپ رسانده است، اما در دوران ریاست جمهوری پنج نامه به رئیسجمهور آمریکا، ملت آمریکا، نخستوزیر ایتالیا، پاپ و صدراعظم آلمان نوشته است. همچنین احمدینژاد در طول دو سال گذشته سخنرانیهایی داشت که همگی با بازتابهای بسیار وسیع در جهان مواجه شدهاند. سخنرانیهایش در خصوص «هلوکاست»، «محو اسرائیل از نقشه جهان»، «بدون ترمز و دنده عقب بودن قطار هستهای»، «ارتباط با خدا» و «آماده کردن جامعه برای ظهور امام زمان(عج)» از جمله این سخنرانیهاست. اکنون سوال این است، آیا برای انتشار این نامهها و سخنرانیها تاسیس شورای سیاستگذاری و نظارت نیاز است؟ یا اینکه این شورا قصد دارد سخنرانیها و اقدامات احمدینژاد در دوران تصدی شهرداری تهران را منتشر کند؟ احمدینژاد در سال 1376 موفق به اخذ دکترای «مهندسی برنامهریزی حمل و نقل» از دانشگاه علم و صنعت شد و در کارنامه اجرایی خود نیز فرمانداری ماکو، فرمانداری خوی، مشاور استانداری کردستان، مشاور فرهنگی وزیر آموزش عالی، استاندار اردبیل و شهرداری تهران ثبت کرده است. یک سال قبل هم کتابی تحت عنوان احمدینژاد «معجزه هزاره سوم» از سوی «فاطمه رجبی»، همسر غلامحسین الهام در اوصاف خوبیها و کرامات دکتر احمدینژاد رئیس دولت نهم و توهین به دیگران منتشر شد. این کتاب از سوی انتشارات مدرسه چاپ شده و به سرعت به چاپهای دوم و سوم رسید.
رسالت مبارزه با طاغوت
فاطمه رجبی هدف از انتشار این کتاب را تبیین رسالتی که احمدینژاد در مبارزه با دنیای طاغوت بر دوش دارد اعلام کرده بود.
در کنفرانس خبری هفته گذشته رئیس مجلس در واکنش به سوال خبرنگار «هممیهن» در مورد تشکیل شورای سیاستگذاری و نظارت بر آثار و اندیشههای احمدینژاد میگوید: «تشکیل چنین شورا و کار گروهی جزو اختیارات اشخاص است و نیاز به قانون ندارد. اکنون هم امر غریبی اتفاق نیفتاده است. حتما ضرورتش را احساس کردند تا این شورا را تشکیل دهند.» رئیس مجلس میافزاید: «در گذشته و در زمان آقای خاتمی هم اندیشههای او منتشر میشد. از این رو آنچه به رئیسجمهور نسبت داده میشود باید حساب و کتاب و شورایی برای بررسی داشته باشد.» وی در ادامه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا در پی این نیست که چنین شورایی برای رئیس مجلس تشکیل دهد میگوید: «من ضرورتی برای تشکیل این شورا نمیبینم.» عباس سلیمی نمین، «رئیس مرکز مطالعات تاریخ معاصر» درباره تشکیل شورای نظارت بر انتشار آثار رئیسجمهور به هممیهن میگوید: «تشکیل این شورا با موضعگیریهای آقای احمدینژاد در ابتدای به دست گرفتن عنان قوه مجریه سازگاری ندارد. ایشان در اوائل گفت؛ رئیسجمهور نیروی اجرایی است و باید از فلسفهبافی و نظریهپردازی پرهیز کند زیرا به مرور از کار اجرایی باز میماند.»
وی میافزاید: «اگرچه آقای احمدینژاد این اظهارات را در نقد روسای جمهور ماقبل خود گفته بود مبنی بر اینکه با پرداختن به این امور از مسائل اجرایی و حل مشکل مردم تا حدودی غافل شدند اما در واقع آقای احمدینژاد با این اظهارات خطمشی آینده خود را تعیین میکرد.» عباس سلیمی نمین ادامه میدهد: «آنچه که در شرایط کنونی اعلام شده است در واقع نقض آن اظهارات است.» رئیس مرکز مطالعات تاریخ معاصر معتقد است: «یکی از آفتهایی که همواره متوجه قوه مجریه شد، همین بحثها بود. در گذشته عناصر متملق و فرصتطلب اطراف آقای هاشمی و خاتمی جمع شده و سعی کردند آنها را در هالهای قرار دهند و بدین ترتیب سعی در تامین منافع خودشان داشتند.» وی رواج تعابیری همچون «سردار سازندگی»، «امیرکبیر ایران»، «تئوریسین و منادی گفتوگوی تمدنها» و... را در همین راستا ارزیابی میکند. سلیمی نمین میافزاید: «این تملقها و عبارتپردازیها تا اندازهای موثر افتاد و رئیسجمهور را از انتقادپذیری دور کرد به طوری که برخی گمان کردند از بقیه بالاترند و تاب مقاومت در برابر انتقادات را از دست دادند. این اتفاق در دوران هاشمی و خاتمی افتاد.» وی با تاکید میگوید: «اکنون شاهد تکرار تاریخ هستیم. اما بهتر است رئیسجمهور از تجارب دیگران درس بگیرد. رئیسجمهور قطعا یک فرد اجرایی است و نباید تئوریپردازی کند. اگر رئیسجمهور وارد این دام شود تا حدی از وظایف اصلی خود دور خواهد شد.» سلیمی نمین در پایان میافزاید: «محبوبیت رئیسجمهور تابعی از خدماتی است که انجام میدهد. از این رو در تحلیل نهایی مردم به عنوان تئوریپرداز به رئیسجمهور نمره نخواهند داد. این دامی است که دیگران درونش افتادند.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
