گروه سیاست: مهمترین دغدغه گروههای سیاسی در آستانه انتخابات هشتم مجلس شورای اسلامی این است که بتوانند زمینه پیروزیهای خود را در انتخابات هشتم مسجل کنند. در این میان دو جریان اصلاحطلب و اصولگرا همیشه دو رقیب جدی در انتخابات مختلف بودهاند اما رقابت این دو جناح در حال حاضر متفاوت از چند دوره گذشته است. چرا که هم اصلاحطلبان و هم اصولگرایان در فضای کنونی با چالشهای جدی مواجه هستند و سطح توقعات در دو جناح بالا رفته است و نگاه افکار عمومی و اذهان مردم نسبت به این دو جناح کاملا متفاوت از گذشته است و با گذشت چند سال بین دو جناح اصولگرا و اصلاحطلب انشعاباتی رخ داده که فضا را برای ائتلاف سخت کرده است. از طرفی در حال حاضر جناح اصولگرا جناح حاکم کشور است هم در قدرت و هم در مجلس اکثریت را دارند و میتوان به جرأت گفت که در قدرت حتی یک اصلاحطلب هم وجود ندارد. اصلاحطلبان در حال حاضر اقلیت مجلس هستند که بارها برنامهها و راهکارهایی که در مجلس ارایه دادهاند مورد توجه هیات رییسه و اکثریت مجلس قرار نگرفته است و این تعداد نامهربانیهای زیادی را در مجلس دیدهاند. بنابراین اصلاحطلبان با چنین فضایی روبهرو هستند و از سوی دیگر نگرانی اصلاحطلبان مساله بررسی صلاحیتها است که اکنون به عنوان یک نگرانی جدی مطرح است و در برخی مواقع وقتی از یک اصلاحطلب میپرسی که آیا در انتخابات هشتم کاندیدا میشوی در جواب میگوید آیا شورای نگهبان ما را تایید صلاحیت میکند. بیتردید میتوان گفت در این دوره دغدغه اصلاحطلبان بیشتر از گذشته است و اکنون مهمترین دغدغه اصلاحطلبان حضور تفکرهای سیاسی و برنامهریزی در اداره کشور است و قطعا انتخابات هشتم محک خوبی است که نشان دهد قدرت تحمل جناح حاکم نسبت به این تفکرهای سیاسی چقدر است. آنچه که از شورای نگهبان انتظار میرود این است که این شورا براساس قانون و خارج از دیدگاههای سیاسی نسبت به بررسی صلاحیتهای کاندیدای اصلاحطلب توجه کند. در همین حال تفکر اصلاحطلبی در ایران در چارچوب قانون اساسی و با مشی مسالمتآمیز و قانونی رقابتهای خود را پیش برده است. اما بعضی به گونهای القا میکنند که این مشی در 16 سال گذشته غیرانقلابی بوده و آن را نوعی برخورد و یا رویارویی با انقلاب تلقی میکنند. به هر حال باور اصلاحطلبان در فضای کنونی باید این موضوع باشد که انتظار زیادی از این که جریان مقابل بخواهد ساکت بنشیند و نسبت به استراتژی و برنامههای اصلاحطلبان واکنش نشان ندهد، نباید داشته باشند این روزها واژه اعتدال و معتدل را بسیاری از سیاسیون چه در رسانهها و چه از طریق سایتهای خبری شنیدهاند و امروز تقریبا همه گروههای سیاسی و شخصیتها از حضور جریانهای معتدل در انتخابات سخن میگویند که البته این خود یک پیشرفت است. در واقع فرد و یا گروهی که گرایش اعتدالی دارد قطعا منافع ملی را بر منافع فردی ترجیح میدهد. در این وضعیت که چهرههای اصلاحطلب از اعتدال صحبت میکنند و معتقدند که نیروهای معتدل و میانهور میتوانند وارد انتخابات شوند موضوع جدیدی است و اصلاحطلبان معتقدند که رویکرد اعتدالی یک رویکرد منطقی و عاقلانه است. اصلاحطلبان به این نتیجه رسیدهاند که تندروی و افراطگری منافع کشور را زیر سوال میبرد، بنابراین به نظر میرسد اعتدال استراتژی جدید اصلاحطلبان باشد. یکی از موضوعاتی که در نشست هماندیشی اصلاحطلبان از سوی حزب اعتماد ملی برگزار شده بود این بود که رویکرد اعتدالی بهترین حضور است. در حالی که اصلاح طلبان بر استراتژی اعتدال صحبت میکنند این موضوع و شعار انتخاباتی اصولگرایان را به واکنش روبهرو کرده است و حسین شریعتمداری یکی از چهرههای تاثیرگذار اصولگرا گفته است همواره در نزدیکی انتخابات افراطیون مشی اعتدالی را دنبال میکنند و معتدل میشوند و آدمهای واداده نیز جدی میشوند. از منظر حبیبی دبیرکل موتلفه اتخاذ شیوه افراطگری را در تمامی دورهها نامناسب و بدون جایگاه دانسته و گفته است اداره کشور باید مبتنی بر رعایت شیوههای اعتدالمابانه باشد بنابراین اکنون گروهها و تشکلهای سیاسی به این نتیجه رسیدهاند که شعار اعتدالگرایی راه اداره کشور است بیتردید افراد و تشکلهایی با گرایش اعتدالی موقعیت بهتری در میان عامه مردم و بین تشکلها خواهند داشت در این میان تعریف رویکرد اعتدالی در میان دو جناح اصولگرا و اصلاحطلب متفاوت است. حال که اصلاحطلبان از رویکرد اعتدالی صحبت میکنند اصولگرایان واکنش نشان میدهند. به طور مثال دبیرکل موتلفه در اینباره عنوان کرده است که اصلاحطلبان حتی راجع به اصلاحطلبان نیز تا به حال تعریفی ارایه ندادهاند، وقتی مبانی اصلاحطلبی از زبانشان بیان نشده به طور طبیعی نمیتوان استنباط کرد که منظورشان از اعتدال چیست. به نظر میرسد استراتژی اعتدال یکی از برنامههای اصلاحطلبان و معتقدند که این خصلت در انتخابات آینده مورد توجه جناح اصلاحطلب است. در همین رابطه حسین مرعشی سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی در پاسخ به این پرسش که از نگاه جناح اصولگرا، معتدلها چه ویژگیهایی دارند گفته: قاعدتا از نظر ما نیروهایی که بتوانند دایره اصولگرایی را به معنای واقعی گستردهتر از بخشهای افراطی اصولگرا تعریف کنند و چتر اصولگرایی را مرحله به مرحله و متناسب با نیاز جامعه گسترش دهند معتدل هستند. آنچه در این میان مهم است این که حضور افراد معتدل موجب ارایه برنامههای قابل اجراتر خواهد شد. از ابتدای انقلاب تا امروز انتخاباتهای ما رقیب محور بوده نه برنامه محور یعنی عدهای دور هم جمع میشوند تا جناح رقیب رأی نیاورد ولی برای آینده هیچ برنامهای ندارند. ولی اگر نیروهای معتدل در عرصه انتخابات قرار بگیرند با توجه به واقعیات موجود جامعه برنامه عملی و کاربردی ارایه میکنند و یک رقابت واقعی ایجاد خواهد شد.
آنان که منافع ملی را ترجیح دهند از نظر ما معتدل هستند
به اعتقاد سخنگوی حزبکارگزاران سازندگی تاکید گروهها و افراد از جناحهای مختلف بر حضور نامزدهای معتدل در صحنه انتخابات نشان میدهد افکار عمومی به شدت از جریانهای افراطی و تفریطی خسته شده و یک جمعبندی ملی در حال حاصل شدن است که کشور با گرایشهای معتدل باید به سمت استفاده از همه ظرفیتها پیش رود. حسین مرعشی در گفتوگو با ایسنا اضافه کرد: نفس این که همه گروههای سیاسی و شخصیتها از حضور جریانهای معتدل در انتخابات سخن میگویند، خود نشانه یک پیشرفت در کشور است . وی با اظهار امیدواری نسبت به این که در عمل شاهد این پایبندی به چنین رویکردی در انتخابات باشیم در عینحال درباره ویژگیهای افراد معتدل از نظر جناح اصلاحطلب گفت: از نظر اصلاحطلبان افراد گروههای معتدل کسانی هستند که توجه و عنایتشان به اهداف جناحی، آنها را از منافع ملی دور نکند. مرعشی با تاکید بر این که فرد یا گروهی با گرایش اعتدالی منافع فردی و جناحی خود را بر منافع ملی ترجیح نمیدهد، افزود: کسانی که بتوانند این امر مهم را رعایت کنند و از سویی خود را حق مطلق و طرف مقابل را ناحق مطلق ندانند و بپذیرند که اصلاحات و بهبود اوضاع به راهحلهای انقلابی و تند و تیز نیاز ندارد، بلکه باید گامبهگام کشور را به پیش برد، از نگاه ما معتدل هستند. این فعال سیاسی با تاکید بر این که با مشی اعتدالی در عرصه بینالمللی نیز با سیاست تعامل با جهان باید محیط جهانی را برای خودمان امن کنیم، افزود: در این عرصه باید کار کارشناسی را به کار فردی ترجیح داد. وی ادامه داد: مجموعه این خصلتها در انتخابات آینده مورد توجه جناح اصلاحطلب است. سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی همچنین در پاسخ به این پرسش که از نگاه جناح اصولگرا معتدلها چه ویژگیهایی دارند افزود: قاعدتا از نظر آنها نیروهایی که هم بتوانند دایره اصولگرایی را به معنای واقعی گستردهتر از بخشهای افراطی اصولگرا تعریف کنند و چتر اصولگرایی را مرحله به مرحله و متناسب با نیاز جامعه گسترش دهند، معتدل هستند. سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی با اعتقاد به این که جناح اصولگرا امروز دچار گروههای افراطی است که حتی فعالیتهای بخش مهمی از این جناح را خارج از دایره نظام فرض میکنند، افزود: قاعدتا تا مقصود آنها از اعتدال این است که گرایشهای افراطی را بتوانند کنار بزنند و با بخش بیشتری از نیروهای موثر جامعه کار کنند.
نیروهای معتدل براساس شرایط جامعه برنامهریزی میکنند
در همین حال سردبیر روزنامه آفتابیزد گفت: حضور نیروهای تندرو در هر جناح موجب تحریک جناح مقابل میشود و در عالم سیاست هیچ فرد عاقلی به دنبال تحریک جریان مقابل در برابر جناح خود نیست. مجتبی واحدی در گفتوگو با ایسنا با تاکید بر این که رویکرد اعتدالی یک رویکرد منطقی و عاقلانه است افزود: تا به امروز بسیاری از افراد و جریانهای سیاسی در حوزه داخلی و خارجی معتقد بودند تحریک جریان مقابل به نوعی علامت شجاعت است ولی به نظر میرسد امروزه جریانهای سیاسی در عرصههای داخلی و خارجی به این نتیجه رسیدهاند که تحریک دشمن، مخالف و حتی دوست رویکردی عقلانی و منطقی نیست و باید از آن جلوگیری کرد. وی با بیان این که جریانهای معتدل باید واقعیتهای جامعه را بشناسند اظهار کرد: جریانهای معتدل باید واقعیتهای جامعه را بفهمند و براساس واقعیتها و نه براساس ایدهآلهای خود عمل کنند.