امیر فیروزیراد
در آستانه گزارش محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد فعالیتهای هستهای ایران، زمزمههایی مبنی بر شکایت آمریکا از البرادعی به خاطر اظهارنظر او در بیهوده بودن درخواست تعلیق از ایران به گوش میرسد.
گویا سخنان البرادعی در مصاحبه روز 15 ماه می با روزنامه نیویورک تایمز و برخی موضعگیریهای دیگر او در قبال ایران چندان به مذاق آمریکاییها خوش نیامده است. البرادعی در مصاحبه خود با این روزنامه گفته بود که با توجه به گزارش جدید بازرسان آژانس و موفقیت تکنولوژیکی ایران در راه غنیسازی اورانیوم تعلیق غنیسازی موضوعیت خود را از دست داده و در حال حاضر باید برای جلوگیری از غنیسازی در مقیاس صنعتی در ایران تلاش کرد.
او همچنین پیشبینی کرده بود که شاید این واقعیت به مذاق خیلیها خوش نباشد اما باید آن را باور کرد. هر چند به نظر میرسد آمریکاییها عقبنشینی از خاکریز تعلیق غنیسازی اورانیوم را نمیخواهند بپذیرند و بحث شکایت از البرادعی هم به همین دلیل انجام میشود.
به گزارش آسوشیتدپرس و به نقل از یک دیپلمات آمریکایی این کشور از این نگران است که سخنان البرادعی در دادن اجازه غنیسازی محدود اورانیوم به ایران باعث شود تا تلاشهای شورای امنیت برای تحت فشار قرار دادن ایران برای تعلیق غنیسازی بیاثر شود.
به گفته این منبع خبری آمریکا از متحدان خود خواسته است تا بر بحث تعلیق پافشاری کنند و به همین دلیل دیپلماتهای آمریکایی، فرانسوی، آلمانی و انگلیسی در طول هفته جاری در ملاقات با البرادعی اعتراض رسمی خود را نسبت به سخنان او اعلام خواهند کرد.
همچنین دیروز پیش از ارائه گزارش البرادعی به شورای حکام، گریگوری شولتی سفیر آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی با مدیر کل این سازمان ملاقات کرد.
تسریع به جای توقف
انتقادات از محمد البرادعی در شرایطی انجام میشود که براساس پیشبینیهای موجود گزارش او به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی هستهای هم لحنی انتقادی درباره فعالیتهای اتمی ایران دارد.
در شرایطی که مهلت 60 روز تصریح شده در قطعنامه 1747 شورای امنیت برای تعلیق غنیسازی اورانیوم توسط ایران روز چهارم خرداد به پایان میرسد. گزارش مدیر کل آژانس ـ که براساس بازرسیهای انجام شده در دو ماه اخیر از تاسیسات هستهای ایران تنظیم شده است بیانگر سرعت گرفتن غنیسازی اورانیوم در ایران به جای متوقف کردن آن است.
ساعاتی پیش از انتشار این گزارش، دیپلماتها در وین خبر دادند که «محتوای این گزارش منفی است» چیزی که چندان هم غیرمنتظره نیست. پیش از این مسوولان ایرانی بارها از موفقیت ایران در پروژه غنیسازی اورانیوم خبر داده بودند. دو نفر از بازرسان آژانس نیز هماکنون در حال بازرسی از تاسیسات اتمی ایران هستند و بیهیچ مانعی توانستهاند از فعالیتهای غنیسازی ایران بازدید کنند.
به علاوه برخلاف عرف عادی؛ البرادعی بخشی از محتویات گزارش آخرین بازرسیهای بازرسان آژانس را پیش از انتشار گزارش فاش کرده بود.
آنچه اکنون انتظار میرود آن است که شورای 35 نفره حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از مطالعه و بررسی گزارش مدیر کل این آژانس تا چند روز آینده بهنوبه خود گزارشی را تقدیم شورای امنیت سازمان ملل متحد کند. آنطور که انتظار میرود شورای امنیت هم در ماه ژوئن جلسهای را برای بررسی این گزارش و تصمیمگیری درباره قطعنامه احتمالی جدید برگزار خواهد کرد. قطعنامهای که به احتمال فراوان تحریمهای بیشتری را به بار خواهد آورد. البته در این میان احتمال دارد مذاکرات میان علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و خاویر سولانا مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و نماینده گروه 1 + 5 در بحث هستهای ایران راهحل جدیدی را برای معادله پیچیدهتر شده هستهای ارائه دهد. این مذاکرات احتمالا هفته آینده و در کشور اسپانیا برگزار خواهد شد.
شاید فرمول ایجاد کنسرسیوم مشترک غنیسازی در خاک ایران معادله دومجهولی تاکید ایران بر صلحآمیز بودن برنامه هستهایاش و ادامه غنیسازی اورانیوم در برابر تردیدها در خصوص احتمال دسترسی ایران به بمب اتمی و تعلیق غنیسای را بالاخره حل کند.
جوسازیهای جدید علیه ایران
در شرایطی که بحث برنامه اتمی ایران با نزدیک شدن پایان مهلت شورای امنیت و ارائه گزارش البرادعی به موضوعی داغ در رسانهها تبدیل شده است. خبرگزاریها اقدام به انتشار ادعاهای کلود مونیکوئت، رئیس مرکز امنیت و اطلاعات راهبردی اروپا کردند.
مونیکوئت در جلسهای با نمایندگان مجلس عوام انگلیس مدعی شد ایران در حال تهیه برنامههایی برای حمله به اروپا و شناسایی اهداف مناسب از جمله نیروگاههای برق هستهای این قاره است. به نظر میرسد این نوع گزارشها برای تحت فشار قرار دادن ایران منتشر میشود. با این حال مدیر مرکز امنیت و اطلاعات راهبردی اروپا که یک موسسه غیردولتی مستقر در بروکسل و مرتبط با سازمانهای اطلاعاتی اروپاست بدون ارائه سندی برای اثبات ادعاهای خود در حضور اعضای کمیته امنیت و اطلاعات مجلس عوام انگلیس افزود: «ما نشانههای جدی داریم که اتفاقاتی در اروپا در حال وقوع است.» او همچنین مدعی شد که ایران در صورت احساس خطر جدی از سوی آمریکا در خصوص برنامه اتمی خود، دست به چنین عملیاتی خواهد زد.
نیکولا سارکوزی، رئیسجمهور فرانسه هم در نخستین واکنش به اخبار منتشر شده پیرامون گزارش جدید البرادعی ایران دارای سلاح هستهای را «غیرقابل قبول» خواند: «ایران باید تصمیم بگیرد تا با جامعه جهانی بر سر برنامه هستهای خود همکاری کند تا با تحریمهای شدیدتر روبهرو نشود. من به سهم خود فکر میکنم نباید در تشدید تحریمها تردید کرد.» وی البته افزود: «اگر ایران اثبات کند که مایل به همکای است جامعه بینالمللی باید خود را برای اجرای تعهداتش به ایران آماده کند.»
از سوی دیگر دیوید کامرون، رهبر حزب محافظهکار انگلیس که در تلاش است تا پست نخستوزیری این کشور را کسب کند نیز ادعای دستیابی ایران به سلاح هستهای تا یک سال آینده را طرح کرد و خواستار توقف برنامه هستهای ایران شد.
وی در این باره گفت: «باید با افزایش همکاریهای بین آژانس بینالمللی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل ترتیبی داد که با افزایش فشار بر ایران، این کشور متقاعد شود که دیگر برنامه هستهای خود را ادامه ندهد.»
این مواضع در شرایطی ابراز میشود که تونی بلر نخستوزیر فعلی انگلیس در تاریخ 27 ژوئن دفتر نخستوزیری را ترک خواهد کرد و براساس قانون این کشور رهبر حزب حائز اکثریت اعضای پارلمان در این کشور ـ در حال حاضر حزب کارگر ـ جانشین وی خواهد شد. در حال حاضر گوردون براون، وزیر دارایی این کشور حائز بالاترین شانس برای رسیدن به این پست است اما حزب رقیب یعنی حزب محافظهکار خواستار انتخابات زودرس و تعیین نخستوزیر براساس آن انتخابات است.
با این شرایط بیان چنین ادعاهای بیپایهای تنها با هدف فشار آوردن به دولت فعلی قابل توجیه است.