هجوم سرمایهگذاران خارجی به آسیای مرکزی
[مهین صمدی]
نشریه «آساهی شیمبون» چاپ توکیو اخیراً در گزارشی به توصیف رقابت گسترده سه قدرت آمریکا، چین و روسیه برای نفوذ در آسیای مرکزی بویژه تاجیکستان پرداخته است. در این گزارش با تأکید بر ارزشهای سیاسی ـ اقتصادی این جمهوری آمده است: «تاجیکستان کشوری با جمعیتی حدود 7 میلیون نفر نقطه تلاقی میان قسمت جنوبی شوروی سابق و آسیای جنوبی و محل برخورد قومهای مختلف است. گزارشگران سپس بازار بکر و نیازهای عمیق تاجیکستان به سرمایههای خارجی را مورد اشاره قرار میدهند؛ این کشور فقیر شوروی سابق و فرسخها دور از دریا اکنون میدان رقابت سه قدرت یعنی «ایالات متحده آمریکا»، «چین» و «روسیه» است؛ قدرتهایی که بویژه در آسیای مرکزی رقیب همدیگر شدهاند.»
اما فهرست پروژههای استراتژیک این سه قدرت:
ایالات متحده از بالای رودخانه آمو در مرز تاجیکستان و افغانستان پلی 670 متری در دست ساخت دارد که بودجه آن به مبلغ 36 میلیون دلار از سوی وزارت دفاع آمریکا پرداخت شده است. این پل باید ماه آگوست مورد استفاده قرار بگیرد. به گفته «تریسی آن جاکوبسون» سفیذ آمریکا، واشنگتن توسط این پل بر آن است حمل و نقل و تجارت میان تاجیکستان و افغانستان را در راستای اهداف مورد نظر خود افزایش دهد. آمریکاییها امیدوارند این پل ذخایر انرژی آسیای مرکزی را به آسیای جنوبی، از جمله این منطقه را به بازارهای بزرگ هندوستان و پاکستان نزدیکتر سازد.
اما سهم چینیها از دوره نوسازی سیاسی ـ اقتصادی تاجیکستان چیست: چین اعلام کرده که برای ساختن راهها و خط انتقال برق در چارچوب برنامههای سازمان شانگهای، 74 میلیارد یوان معادل 600 میلیون دلار اختصاص میدهد. امسال برای همین منظور باز این کشور 400 میلیون دلار اختصاص خواهد داد. یک منبع دیپلماتیک به روزنامه آساهی میگوید پکن در این سرمایهگذاری اقتصادی چشمداشت سیاسی هم دارد، حکومت چین به آن خاطر در رشد تاجیکستان سهیم میشود که از گسترش نفوذ تفکرات اسلامی در قسمت غربی چین هراسان است.
شرکتهای چینی هر چه بیشتر به تاجیکستان راه مییابند، چین کارگران و متخصصانش را به این کشور میفرستد. افزایش رستورانها و فروشگاههای چینی در شهر دوشنبه نمایشگر حضور افزاینده چین در تاجیکستان است.
و اما روسیه: مسکو سال 2005 دوباره در پروژه نیروگاههای تاجیکستان سهیم شد که این نیروگاهها بعد از فروپاشی شوروی از فعالیت بازمانده بودند. البته آساهی یادآور میشود که ایران نیز به عنوان کشوری که مردمش با تاجیکان پیوند دیرینه دارند در چندین پروژه از جمله ساخت نیروگاههای برق آبی تاجیکستان ایفای نقش میکند.
این روزنامه در پایان سیاستهای دولت تاجیکستان و امام علی رحمان را در تشویق این موج سرمایهگذاریها یادآوری میکند که گفته است: درهای ما به روی همه کشورها باز است و ما با کشورهای بزرگ روابط سازنده برقرار میکنیم. او همچنین نزدیک شدن به آسیای جنوبی را مهم ارزیابی کرده و گفته است اگر تاجیکستان با افغانستان روابط نزدیک داشته باشد ما به خلیجفارس نزدیکتر خواهیم شد. تجارت با ایران و هند عملاً افزایش مییابد و در شکوفایی همه منطقه آسیای مرکزی سهم میگیریم.
گزارشگران ژاپنی در پایان از گشایش خط اعتبار توکیو و ورود این عضو به جرگه بازیگران تاجیکستان خبر میدهد. آساهی مینویسد: تاجیکستان بار گرانی از بدهی خارجی و قرض را بر دوش دارد، هر چند که این کشور اعلام کرده در سال 2005 حجم تولید ناخالص در کشور 2 میلیارد و 300 میلیون دلار را تشکیل داده است اما رقم واقعی تقریباً یک میلیارد دلار میباشد. ژاپن اکنون برای اختصاص اعتبارهای بزرگ به تاجیکستان آماده است، در همین حال امام علی رحمان گفته است: کشورش در بسیاری از بخشها از جمله ذخایر طبیعی، حمل و نقل و مخابرات میتواند با ژاپن همکاری کند. به این صورت ژاپن گامهای جدید را در صحنه آسیای مرکزی از ایستگاه دوشنبه بر میدارد. مقامهای دوشنبه اظهار امیدواری کردهاند که ژاپن به رشد آسیای مرکزی مساعدت میکند و با همین نیات سران ژاپن از امام علی رحمان خواستهاند تا در توکیو سفارت تاجیکستان را افتتاح کند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
