حجاب عامل تعیینکننده انتخابات ترکیه
در حالی که مردم عمدتاً مسلمان ترکیه به منظور شرکت در انتخابات سراسری کشورشان دیروز (22 ژوئیه) به پای صندوقهای رأی رفتند، برخی امیدوار بودند که این انتخابات به یافتن پاسخ این پرسش جنجالبرانگیز کمک کند که آیا زنان ترکیه در این کشور سکولار مجاز خواهند بود در اماکن عمومی و ادارات دولتی از حجاب استفاده کنند؟
به گزارش آسوشیتدپرس در گزارشی پیرامون انتخابات سراسری ترکیه که روز (یکشنبه) برگزار شد، آورده است: در حقیقت این توفان جار و جنجال بر سر پوشش اسلامی زنان بود که باعث شد انتخابات سراسری زودهنگام در ترکیه برگزار شود. وقتی حزب حاکم اسلامگرای ترکیه کاندیدایی را پیشنهاد کرد که همسرش فردی محجبه با پوشش اسلامی بود، سکولارها واکنش خشمگینانهای نشان دادند.
در پی معرفی عبدالله گل، وزیر امور خارجه ترکیه به عنوان کاندیدای حزب حاکم برای احراز مقام ریاست جمهوری این کشور، احزاب و گروههای اپوزیسیون رأیگیریها در پارلمان را برای معرفی رئیسجمهور آیندهشان تحریم کرده و سکولارها در اعتراض به کاندیداتوری گل تظاهراتهای گستردهای را در شهرهای متعدد بر پا کردند.
نظرسنجیها حکایت از آن داشت که حزب حاکم به رهبری رجب طیب اردوغان، نخستوزیر حال حاضر ترکیه به احتمال زیاد حایز اکثریت آرا در انتخابات سراسری روز یکشنبه میشود.
این گزارش میافزاید: احزاب و گروههای اپوزیسیون میگویند؛ مایه شرم است که بانوی نخست ترکیه با داشتن پوشش اسلامی در عمارتی سکنی گزیند که زمانی تحت تصرف بنیانگذار ترکیه یعنی مصطفی کمال آتاتورک بود، کسی که جامعه سکولار ترکیه را از بطن ویرانههای امپراتوری عثمانی احیا کرد.
دولت ترکیه در نهایت مجبور شد که کاندیداتوری عبدالله گل را ملغی اعلام کند و خواستار برگزاری انتخابات پیش از موعد در ماه ژوئیه شد.
ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامی در ترکیه همواره به عنوان یکی از مشکلات همیشگی در ترکیه مطرح بوده است، مسئلهای که به موازات خیزش جنبش اسلامی در این کشور بیش از پیش برنامهها و سایر مسائل سیاسی را تحتالشعاع خود قرار داده است.
هدا کایا و دو دخترش در سال 1999 در دادگاهی به تلاش برای منحل کردن جمهوری ترکیه متهم شدند، اتهامی که میتوانست در صورت اثبات شدن مجازات اعدام را برای این سه در پی داشته باشد، اما به راستی جرم این سه نفر چه بود؟ آنان همانند هزاران نفر دیگر از مردم ترکیه در تظاهراتهای علیه دولت در اعتراض به منع استفاده از پوشش اسلامی در دانشگاهها شرکت کرده بودند.
جامعه ترکیه از زمان محاکمه کایا به این سو دستخوش تغییر و تحولات چشمگیر شده است. اما تلاشها و اقدامات رجب طیب اردوغان برای پایان دادن به محدودیت زنان در پوشش مقنعه همچنان با مقاومتهایی عمیق از جانب نهادهای سکولار ترکیه که از سوی ارتش مورد حمایت قرار میگیرند، روبهروست. کایا بیوه 47 ساله ترک که چهار فرزند هم دارد، در حال حاضر مدیریت یک سازمان غیردولتی را در استانبول بر عهده دارد.
وی پس از آنکه از سوی دادگاهی در ترکیه مجرم شناخته شد به مدت 7 ماه در استانبول در حبس بسر برد. کایا این روزها علاوه بر کارهای جاری این سازمان غیردولتی، به جمعآوری اعانه برای قربانیان فجایع طبیعی در جهان میپردازد و همچنان به مبارزه خود جهت لغو ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامی در ترکیه ادامه میدهد.
کایا میگوید: ما به حق خود مبنی بر ادای وظایف و آداب دینی خود و همچنین زندگی در جامعهای انسانی و تعالیبخش، ایمان و باور داریم.
بهزعم کایا و دخترانش ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامی در ترکیه بیانگر نوعی حمله به آزادی مذاهب تلقی میشود، با این حال از دیدگاه آن دسته از مردم ترکیه که احساس میکنند شیوه سکولار زندگیشان در معرض خطر قرار گرفته، استفاده از پوشش اسلامی به منزله رجعت به گذشتهای دور است، زمانی که امپراتوری عثمانی با نهادینه ساختن یکسری اصلاحات محدود برای بقای خود تلاش میکرد و به موازات آن حتی به اصول محافظهکاری نیز متعهد و پایبند میماند.
آسوشیتدپرس افزوده است: ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامی در دانشگاههای ترکیه برای نخستینبار اندکی پس از کودتای نظامی سال 1980 به دست آن دسته از افسران نظامی صورت گرفت که اسلامگرایان را تهدیدی جدی علیه منافع خود به شمار میآوردند. اما اجرای این قانون در سالهای نخست با نوساناتی همراه بود.
در سال 1997 دولت ائتلافی که از سوی یک حزب اسلامی اداره میشد پس از بروز منازعات سیاسی با نهادهای به شدت سکولار از جمله ارتش ترکیه که بیم آن داشتند رهبران کشورشان در حال ضربه زدن به اصول و مبانی سکولار مندرج در قانون اساسی ترکیهاند، از اریکه قدرت به زیر کشیده شد.
در آن مقطع زمانی و ورود به دانشگاه با پوشش اسلامی ممنوع اعلام شده بود. قانون دیگری نیز زنان محجبه را از حضور در سر کار و ادارات و نهادهای دولتی منع میکرد. از آن زمان بود که بحث حجاب در ترکیه موجب انشقاق احزاب سیاسی شد و رأیدهندگان به دو بخش حامی حجاب و مخالف حجاب تقسیم شدند.
جیجک ایسیکسل، دانشجوی فارغالتحصیل یکی از دانشگاههای ترکیه که در منطقهای اعیاننشین در استانبول زندگی میکند، میگوید: تمایل ندارم که شاهد حضور دختران محجبه در دانشگاهها باشم. اگر حزبی اعلام کند که از حجاب حمایت میکند، من به آن حزب رأی نخواهم داد، به همین دلیل به حزب CHP رأی خواهم داد. وی افزود، به اصلیترین حزب اپوزیسیون ترکیه که حزبی سکولار است رأی خواهد داد چرا که بیم آن دارد تأثیر دین بر عرصه سیاسی ترکیه تحت حاکمیت حزب حاکم شدت یابد.
حزب حاکم عدالت و توسعه در ترکیه که ریشه در جنبش اسلامی در این کشور دارد، اگرچه از سال 2001 تاکنون از اکثریت دو سوم کرسیهای پارلمانی برخوردار بوده اما برای لغو ممنوعیت استفاده از پوشش اسلامی آنچنان که باید اعمال فشار نکرده است.
نخستوزیر ترکیه در جریان یک گفتوگوی تلویزیونی اظهار داشت که چنانچه حزبش قدرت را مجدداً تصاحب کند، موضوع حجاب را کانون توجه خود قرار خواهد داد. وی افزود که برطرف کردن کشمکشها بر سر مسئله حجاب نیازمند اجماع نظری اساسی است.
دختران کایا که به حزب حاکم رأی دادند، میگویند در سال 1999 وقتی تنها به دلیل الصاق عکس محجبهشان روی برگه امتحانی از ورود به جلسات امتحانی دانشگاه محروم شدند، به خیابانها سرازیر شده و دست به تظاهرات زدند.
آنان در ادامه گفتند: در طول تاریخ مردم همواره برای زندگی در کنار یکدیگر راهی را پیدا کردهاند، تردید ندارم که این ممنوعیت روزی به پایان خواهد رسید.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
