اتمام حجت

گفت‌وگوهای سه‌جانبه ایران، عراق و آمریکا درباره مسائل مربوط به امنیت عراق روز گذشته به مدت چهار ساعت در منطقه الخضرا با حضور کاظمی قمی و رایان کراکر سفرای ایران و ایالات متحده در بغداد و نیز نورالمالکی نخست‌وزیر عراق و دو معاونش برگزار شد.

برای بسیاری از محافل سیاسی و رسانه‌ای خارجی و بعضاً داخل کشور، رویارویی نمایندگان ایران و آمریکا در این نشست سه‌جانبه پس از حدود سه دهه قطع ارتباط دیپلماتیک، موضوعیت داشت و این مسأله، بر موضوع اصلی یعنی امنیت عراق سایه افکنده بود.

بسیاری بر این گمان بودند که این گفت‌و‌گوها در حقیقت، مذاکره‌ای بین ایران و آمریکا برای معامله بر سر مسائل مختلف فیمابین دو کشور و فتح‌یابی برای گفت‌وگوهای آتی برسر چالش‌های تاریخی فیمابین دو کشور و نیز مسائلی است که هم اکنون بین ایران و آمریکا جریان دارد. اما همان گونه که مسئولان ارشد جمهوری اسلامی ایران تأکید نمودند و نیز محتوای این مذاکرات سه‌جانبه روشن ساخت! جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی مذاکره به معنای رایج سیاسی آن با آمریکا را نه ممکن و نه مفید می‌داند. دلیل این امر نیز بسیار روشن است. ذهنیت پیروزمندانه‌ای که از مقطع فروپاشی شوروی سابق تا به امروز بر سردمداران ایالات متحده مسلط است و نیز دیدگاه‌ها و مواضع متکبرانه و شریرانه‌ای که تیم نومحافظه‌کار فعلی حاکم بر کاخ سفید دارند، موجب آن است تا دولتمردان آمریکا  اصولاً مذاکره را به معنای تحمیل شرایط خود برطرف مقابل تلقی کنند. درباره مذاکره با ایران نیز قاعدتاً آنها چنین ذهنیتی دارند. طبعاً با وجود چنین شرایطی، پذیرش مذاکره با آمریکا به معنای تسلیم در برابر مطالبات زیاده‌خواهانه این قدرت سلطه‌جو و دست کشیدن از عزت و اقتدار اسلامی است.

اما اینکه چرا ایران حاضر به شرکت در گفت‌وگوهای سه‌جانبه برای حل مشکلات کنونی عراق شد، مبانی منطقی و درستی دارد که با کلیت بحث مذاکره با آمریکا متفاوت است. کما این که ایران در گذشته نیز در گفت‌وگوهای چند‌جانبه مشابهی که آمریکا نیز در آن حضور داشته و از جمله طرف‌های مؤثر بوده، شرکت کرده است. نظیر اجلاس بن که درباره مسائل افغانستان برگزار شد و هیچ گاه از آن ‌به عنوان مذاکره ایران و آمریکا یاد نشد. حقیقت این است که شرکت ایران در مذاکرات سه‌جانبه عراق، صرفاً برای تثبیت موقعیت دولت منتخب عراق و پیداشدن روزنه‌ای برای پایان مشکلات مردم این کشور همسایه بود. جمهوری اسلامی ایران سیاست درست و دقیقی در حمایت از دولت قانونی عراق دارد. دولتی که به پشتوانه آرای مردم عراق انتخاب شده و ایران خود را ملزم به حمایت از آن می‌داند.

از سوی دیگر حضور ایران در این گفت‌وگو، راهی بود تا ایران، دیده‌گاه‌های خود را به صورت رسمی و شفاف درباره عملکرد غلط و اشتباه آمریکایی‌ها درباره مسائل عراق به آنها یادآور شود.

حقیقت این است که حضور چهار ساله اشغالگران آمریکایی چیزی جز افزایش ناامنی و تروریسیم و به راه‌افتادن جنگ قومی و مذهبی در عراق نداشته است. اکنون عمده‌ترین مشکل در عراق امنیت است و اتفاقاً آمریکایی‌ها به همین بهانه در عراق اشغالگری خود را تداوم می‌بخشند. این موضوع را هم دولت عراق و هم ایران به خوبی می‌فهمند. اصول اخلاقی سیاست خارجی ایران ایجاب می‌کند تا در جهت کاستن از بار مشکلات ملت برادر عراق و نیز دولت منتخب آن گام بردارد. وجود یک عراق باثبات و عاری از اشغال و اشغالگر موجب ثبات در کل منطقه است و تداوم ناامنی در آن، ناامنی را به دیگر مناطق از جمله خاک همسایگان منتقل می‌کند. کمااینکه جدال‌های مذهبی و قومی در عراق که به دلیل ادامه حضور اشغالگران در این کشور است با اصل انسجام اسلامی که جمهوری اسلامی ایران بدان اعتقاد دارد، ‌در تناقص است و طبعاً دولت ایران حاضر به انجام هر اقدامی در جهت کاهش این اختلافات و درگیری‌ها است.

محورهای اصلی مورد تأکید جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگوهای سه‌جانبه، اتمام حجت با آمریکایی‌ها در این باره بود که امنیت کامل در عراق با تحقق 3 امر برقرار خواهد شد:

1- خاتمه اشغالگری و خروج اشغالگران.

2- تقویت دولت منتخب مردم عراق و تثبیت جایگاه آن.

3- تجهیز ارتش و نیروهای انتظامی عراق به امکانات و تسلیحات پیشرفته برای دفاع از مردم در برابر تروریست‌ها.

نماینده ایران در گفت‌و‌گوهای سه‌جانبه این سه محور را صراحتاً مطرح کرد و این سه محور، چیزی جدای از مطالبات ملت عراق نیز نیست. ایران برای تحقق این سه محور در جهت آسایش مردم عراق حاضر به هر گونه همکاری است. اکنون حجت تمام شده است و عملکرد آتی آمریکایی‌ها نشان خواهد داد که تا چه اندازه به تعهدات خود پایبند هستند و در ادعاهای خود مبنی بر تلاش برای تحقق امنیت و دموکراسی در عراق صداقت دارند.