دولت سودان در پی آزمودن سازمان ملل

ترجمه و گردآوری: سهیلا ابراهیمی

پس از تصویب قطعنامه سازمان ملل متحد در تاریخ 31 ژوئیه سال جاری، قرار است بالغ بر 26 هزار سرباز و صلحبان در منطقه دارفور از کشور سودان مستقر شوند که هدف از این گام دیپلماتیک و به موقع پایان بخشیدن به درگیری در آن منطقه است. از زمان شروع درگیری‌ها در سال 2003 تاکنون، حداقل 200 هزار نفر از مردم عادی کشته و تقریبا 5/2 میلیون نفر در منطقه غربی سودان آواره شدند.

سازمان ملل متحد به سرکردگی آمریکا، انگلیس و فرانسه در شورای امنیت، دولت سودان را وادار به پذیرش یک سال فشار کرد که در مقابل فشار خردکننده دیپلماتیک، تصویب چنین قطعنامه‌ای موفقیت و پیروزی بزرگی برای آنان به همراه داشت. در واقع این چینی‌ها بودند که فضای مناسب برای تصویب این قطعنامه را ایجاد کردند. چین به‌عنوان مشتری اصلی نفت سودان همواره عامل مهمی در کاهش فشار بر دولت عمر البشیر رئیس‌جمهور سودان بوده است.

این دولت سال‌هاست که در این رابطه دست به هیچ اقدامی نزده است. این اهمال تنها به دلیل آن بوده که بهترین شیوه برای حمایت از منافع تجاری، تحقق بخشیدن خواسته‌های رژیم خارطوم بوده است. اما در چند ماه گذشته، پیام پکن تغییر کرده است.

غرب چنین می‌پندارد که چینی‌ها رفته رفته برخی از وظایف سیاسی و معنوی منطبق با قدرت اقتصادی جدید خود را پذیرفته‌اند و زمزمه تهدیدها غربی هنوز در گوش دولت پکن زنگ می‌زند. احتمال آن وجود دارد در زمانی که چینی‌ها به قطعنامه 31 ژوئیه برای استقرار نیروهای مشترک در دارفور رای می‌دادند به المپیک 2008 پکن فکر می‌کرده‌اند.

این تغییر موضع کاملا به موقع بوده است. به هر حال، صدور یک قطعنامه در نیویورک به خودی خود قادر به حل سریع مشکلات دارفور نخواهد بود. از بسیاری جهات، در واقع کار سخت تازه شروع شده است.

در ابتدای کار، سازمان ملل متحد برای اجرای چنین ماموریت بزرگی باید به دنبال صلحبان و سرباز باشد. سودان تاکید می‌کند که تعداد زیادی از این سربازها باید آفریقایی باشند در حالی که در میان ملل آفریقای فقر زده، تخصیص 8 هزار سرباز برای سومالی بسیار مشکل است.

در حالی که سازمان ملل متحد 17 هزار صلحبان خود را به کنگو اختصاص داده است، پیدا کردن سربازان تازه‌نفس تقریبا غیرممکن است. حتی با تحقق این امر آفریقایی‌ها بایستی موضع خود را در برابر وظایف مربوط به حفظ صلح در این منطقه تغییر دهند. این مواضع می‌تواند آنان را از حمایت مالی غرب بهره‌مند کند. به دلیل فقدان صلحبان آفریقایی، دولت سودان چاره‌ای جز پذیرش سربازهای سیای آسیایی و دیگر نقاط جهان نخواهد داشت.

زمانی که دولت سودان با ایراد گرفتن از بخش‌هایی از قطعنامه سعی دارد مانع از استقرار نظامی غرب در دارفور شود، سازمان ملل متحد چاره‌ای نخواهد داشت که همچنان گوش به زنگ بماند و با حساسیت بسیار این موضوع را دنبال کند.

سازمان ملل متحد می‌تواند به حفظ نیروهای فعلی در دارفور امیدوار باشد و احتمالا 10 هزار نیروی قدرتمند دیگر نیز به جنوب سودان اعزام کند. ورود سربازان ملل متحد به دارفور به منزله ناکامی برای دولتی است که سعی دارد به هر نحو ممکن از زیر بار وظایف و تعهدات خود شانه خالی کند.

از دید غرب سایر دولت‌های همسایه باید اطمینان دهند که هیچ تشکیلاتی در دارفور اجازه محدود کردن ماموریت و پرواز نظامی در جنوب سودان را ندارد. این در حالی است که در کشور سودان قرارداد صلح هنوز به قوت خود باقی است. حفظ آرامش در جنوب درپی چند دهه جنگ آشوبگران با دولت خارطوم به اندازه ضرورت برقراری آرامش و پایان دادن به جنگ در دافور اهمیت دارد.

وظیفه ایجاد آرامش در سودان اکنون برعهده آنهایی است که با پا در میانی به برقراری صلح در دارفور کمک می‌کنند. در پی آخرین تلاشی که در سال گذشته با شکست مواجه شد، گروهای شورشی به جناح‌های پراکنده و کینه‌توزی تبدیل شدند که این موضوع به وخامت اوضاع دامن زد.

در تاریخ سوم تا پنجم آگوست دیپلمات‌های تانزانیا دوباره تلاش خود را در این رابطه آغاز کردند. در صورتی که دولت سودان بخواهد از پذیرش مسوولیت‌های خود در قبال مردم آواره این کشور سر باز بزند احتمال آن وجود دارد که غرب موضع منسجم‌تری علیه دولت سودان اتخاذ کند. تحلیلگران غربی بر این باورند که فقط در چنین حالتی می‌توان به کابوس مردم این بخش از جهان پایان داد.