برخی تحلیلگران بر این باورند که برای فشارها و تحریمهای غرب و در رأس آن آمریکا، علیه برنامه هستهای ایران تا زمانی که فعالیتهای هستهیی آن در چارچوب انپیتی قرار دارد و از سوی آژانس نظارت میشود، هیچ اساس قانونی وجود ندارد. به گزارش مهر، پایگاه تحلیلی «آسیا تایمز» نوشت: هیات عالیرتبه آژانس بینالمللی انرژی اتمی هفته جاری به ایران میآید. هدف اصلی «اولی هاینونن» معاون «محمد البرادعی» مدیرکل آژانس نیز ترسیم طرح 60 روزه «مدالیته» برای حل همه مسائل باقیمانده درباره برنامه هستهیی ایران است. نویسنده این تحلیل خاطرنشان میکند: چین و کشورهای اروپایی خواستار توقف تحریمهای بیشتر علیه ایران شدهاند و این به تنهایی به معنای یک پیروزی اندک برای دیپلماسی هستهیی است که خواهان آن است که آژانس محور مذاکرات باشد. در ادامه این تحلیل آمده است: اگر در گفتوگویهای هفته جاری توافقی حاصل نشود، قطعاً بحث شورای امنیت و تحریمهای بیشتر مطرح میشود و به احتمال زیاد به تعویق تکمیل نیروگاه بوشهر از سوی روسیه منجر خواهد شد. جدا از این مساله، اگر هاینونن با یک توافق سخت بازگردد، نهتنها به احتمال زیاد تلاش آمریکا برای تحریمهای بیشتر معلق شود، بلکه مساله تحریمهای کنونی تحت بررسی دقیق قرار میگیرد. در بخش دیگری از این تحلیل آمده است: با این وجود، برخی از تحلیلگران و سیاستمداران نگران هستند که پذیرش پیشنهاد «تایماوت» از سوی ایران به اشتباه به عنوان نشانه ضعف ایران تلقی و آمریکا و همپیمانان آن را برای تاکید بر آن در جهت توفیق دائمی برنامه سوخت هستهیی ایران تقویت خواهد کرد. این یک نگرانی قانونی است که مقامهای آمریکا باید در دیدارهای خود در تهران به آن بپردازند. نویسنده تصریح میکند: نظر به موضع چین علیه تحریمهای جدید و موضع رسمی روسیه که تنها در صورتی از تحریمهای بیشتر حمایت میکند که آژانس، رسماً ایران را به نقض تعهدات خود متهم کند؛ هدف مسیر کنونی همکاری ایران با آژانس نرم کردن مخالفت جامعه بینالمللی با برنامه غنیسازی اورانیوم ایران است.
به گزارش مهر، آسیاتایمز میافزاید: ایده «غنیسازی صفر» هم دیگر امکانپذیر نیست و برخی از دیپلماتهای اروپایی در حال حرکت به سوی رویکرد تجدیدنظرشدهیی هستند که مدنظر «خاویرسولانا» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا بوده که همان ایده تعیین سقف در میزان غنیسازی محدود تحت یک سیستم نظارتی سخت آژانس است. در حالی که ایران درخواستهای سازمان ملل برای توقف غنیسازی اورانیم در کشورش را رد میکند، نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا، پذیرفتهاند که ممکن است رئیس بعدی کاخ سفید با یک ایران مجهز به سلاح اتمی روبهرو باشد.
به گزارش بازتاب و به نقل از «نیوزویک»، بیشتر موضعگیریهای این نامزدها درباره نحوه منصرف کردن ایران از ساخت سلاح اتمی بوده، نه بر نحوه بازداشتن جمهوری اسلامی از استفاده این سلاحها یا جلوگیری از دسترسی تروریستها به آن و به عبارت دیگر، بیبشتر آنان از فرمول «همه گزینهها باقی است» استفاده کردهاند.
برای مثال، «جان ادواردز» در پاسخ به «اورشلیمپست» گفت: شما نباید هیچگاه دستهای رئیسجمهور آمریکا را برای حفظ هر یک گزینهها ببندید. «بیل ریچاردسون»، از نامزدهای دموکرات ریاست جمهوری آینده، در سخنرانی هفته گذشتهاش که بهطور کامل به ایران اختصاص داشت، خواستار مذاکره بدون پیششرط با ایران شد. او گفت آمریکا باید به رهبران ایران بگوید که ما به آنان اجازه نمیدهیم به سلاح اتمی دست پیدا کنند. «رودی جولیانی» از نامزدهای جمهوریخواه هم هفته گذشته با اشاره به ایران، به «وال استریت ژورنال» گفت: «اساس کار ما این است که نگذاریم ایران اتمی شود» و در پاسخ به این پرسش که آیا این حرف به معنی اقدام نظامی علیه ایران است، ادامه داد: «هر کاری که لازم باشد». اما اگر سیاست بازدارندگی موثر نبود و آمریکا و اسرائیل، تصمیم به حمله نظامی به ایران نگیرند، آنگاه رژیم ایران به دهمین قدرت اتمی جهان تبدیل خواهد شد. حال پرسش این است که آیا بازدارندگی علیه ایران مانند زمان جنگ سرد و در برابر اتحاد شوروی موفق خواهد بود یا نه، اگر پاسخ نه است، چرا؟ نظرسنجیهای موسسه «pew» در ماه مه، نشان داد که 61 درصد آمریکاییها، مخالف بمباران اهداف خاصی در ایران برای توقف برنامه اتمی آنها هستند. میزان موافقان در میان جمهوریخواهان 46 درصد، در میان دموکراتها 24 درصد و در میان مستقلان حدود 25 درصد بوده است. بیش از 64 درصد موافق اقدام سازمان ملل یا کشورهای بزرگ برای اعمال تحریمهای اقتصادی بر ایران بودند. شماری از کارشناسان خلع سلاح اتمی، این بحث را مطرح میکنند که حتی اگر رژیم ایران به سلاح اتمی دست یابد، هنوز هم احتمال اینکه بتوان جلوی انتقال آن به گروههای تروریستی را گرفت، هست. «بری پوسن»، مدیر برنامه مطالعه امنیتی در انستیتو تکنولوژی ماساچوست میگوید: «ما میتوانیم جلوی ایران را بگیریم؟ ما در برابر شوروی که بسیار تواناتر و پرجمعیتتر و همچنین در برابر چین مائو که بسیار پرجمعیتتر و در آن زمان ناشناس و دارای ریسک بالایی بود، این کار را انجام دادیم، پس چرا برای ایران نتوانیم؟....». پوسن، بهترین راهحل را مجموعهیی از پیشنهادهای دیپلماتیک و امتیازات و مزایا میداند که آنها را به برگزیدن آن راضی کند.
این در حالی است که «جولیانی» با این سناریو موافق نیست و اقدام نظامی را آخرین راه اجراشدنی میداند.