بلر از نخست‌وزیری انگلیس تا نمایندگی کمیته خاورمیانه

تونی بلر با انتخاب به عنوان فرستاده بین‌المللی صلح خاورمیانه و مسوول آماده کردن فلسطینیان برای مذاکرات با اسرائیل سمت دیپلماتیکی بزرگی را عهده‌دار می‌شود. نقش وی که به زودی اعلام می‌شود عمدتا همکاری با فلسطینیان در خصوص امنیت اقتصاد و اداره کشور است. به نقل از روزنامه گاردین تونی بلر نخست‌وزیر در حال کناره‌گیری انگلیس به عنوان نماینده ویژه کمیته کاری چهار جانبه (سازمان ملل اتحادیه اروپا مرکیا و روسیه) در دفتری در بیت‌المقدس و احتمالا دفتر دیگری در کرانه باختری کار خواهد کرد. اعلام انتصاب تونی بلر به عنوان فرستاده کمیته کاری چهارجانبه به خاورمیانه در حالی صورت می‌گیرد که وی امروز (چهارشنبه) از سمت نخست‌وزیری انگلیس کناره‌گیری می‌کند و گوردون براون جانشین وی به طور غیرعلنی از انتصاب وی استقبال کرده است. انتصاب تونی بلر که به مدت چندین هفته در حال طی مراحل مقدماتی و تدارکاتی بوده دیروز در نشست کمیته کاری چهارجانبه در بیت‌المقدس مورد موافقت قرار گرفت. دوستان بلر می‌گویند که پس از در دست گرفتن کنترل نوار غزه توسط حماس هدف اصلی ماموریت وی تلاش برای احیای اتحاد میان فلسطینیان خواهد بود. بلر گاهی اوقات مجبور شده که تسلیم تمایلات آمریکا برای تقویت محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان شود و وضعیت اسفناک 4/1 میلیون فلسطینی در غزه را نادیده بگیرد. گمان می‌رود که ایده اولیه انتصاب تونی ‌بلر به این سمت در ابتدا از سوی خود وی و در مذاکراتش با جورج بوش مطرح شده و بوش سپس این پیشنهاد را به سازمان ملل ارایه کرده است. گفته می‌شود بان کی مون دبیر کل سازمان ملل از حامیان مشتاق بلر است و واشنگتن به شدت تلاش خود برای تضمین انتصاب بلر به این سمت را افزایش داده است.

 دیپلمات‌ها گفتند که پیشرفت زیاد گفت‌وگوهای آمریکا با تونی بلر (قبل از در جریان قرار گرفتن دیگر اعضای کمیته کاری ) نگرانی‌هایی را ایجاد کرده است. بلر همیشه بوش را تحت فشار گذاشته تا نقش فعال‌تری را در ایجاد دو کشور مستقل اسراییل و فلسطین بر عهده بگیرد. اگرچه ممکن است جایگاه وی در افکار عمومی اعراب (به دلیل نقش داشتن در حمله به عراق) ضعیف باشد ولی وی در میان شخصیت‌های سیاسی عرب از جایگاه بالایی برخوردارست و اغلب از تمایل خود برای ایفای نقش در برقراری صلح در خاورمیانه سخن گفته است. اما مساله‌ای که تاکید شده این است که نقش تونی بلر (دست کم در کوتاه مدت) کار کردن به عنوان یک میانجی بین فلسطینیان و اسراییلی‌ها یا تبدیل شدن به یک مذاکره کننده برای نقشه راه صلح خاورمیانه نخواهد بود. اما وی احتمالا مسوول تلاش برای متقاعد کردن فلسطینیان به پذیرش شروط پایان یافتن تحریم‌های بین‌المللی علیه حماس خواهد بود. دولت متحد ملی فلسطین که اکنون منحل شده از زمان انتخابات در مارس 2006 هیچ کمک بین‌المللی دریافت نکرده و تمام کمک‌ها به طور غیرمستقیم و از طریق یک مکانیسم بین‌المللی موقت به فقیر‌ترین مردم فلسطین ارسال شده‌اند. کمیته کاری چهارجانبه می‌گوید که ارسال کمک تنها مشروط به این است که فلسطینیان موجودیت اسراییل را به رسمیت بشناسند و متعهد شوند که تنها به دنبال راه‌کارهای مسالمت‌آمیز هستند و از تمام توافقنامه‌های قبلی تبعیت می‌کنند.

 منتقدان مدعی شده‌اند که عواقب این تحریم باعث فقیر شدن فلسطینیان افزایش بیکاری و افراط‌گری حماس در دست گرفتن کنترل غزه از سوی حماس و در دست گرفتن کنترل کرانه باختری توسط فتح شده است. دیپلما‌های آگاه گفتند که این انتصاب اساسا با انتصاب جیمز ولفنسن که در آوریل 2006 از این سمت کناره‌گیری کرد تفاوتی ندارد. جیمز ولفنسن روی مسایلی نظیر به حرکت در آوردن کمک اقتصادی بین‌المللی به فلسطینیان توسعه اقتصادی اداره کشور و مسایل دادگستری و حقوق بشر در فلسطین کار کرد. بان کی مون دبیر کل سازمان ملل و کاندلیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا طی کنفرانسی در پاریس (یک روز قبل از جلسه کمیته کاری چهارجانبه برای تایید انتصاب تونی بلر) درباره انتصاب بلر مذاکره کردند. نمایندگان چهار گروه حاضر در کمیته کاری شامل دیوید ولش از طرف آمریکا مایکل ویلیامز از سوی سازمان ملل مارک اته از سوی اتحادیه اروپا و سرگئی باکولف از طرف روسیه هستند. دیوید ولش معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه هفته گذشته درباره این مساله با تونی بلر در لندن دیدار و گفت‌وگو کرد. دیپلمات‌ها گفتند که روسیه ابتدا مخالف طرح انتصاب بلر بود ولی سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه این طرح را به ولادیمیر پوتین رییس‌جمهور روسیه ارجاع داد. اگر چه پوتین و بوش ماه گذشته در نشست جی هشت دیدار دوجانبه نسبتا تندی را داشتند ولی پوتین قصد ندارد این انتصاب را وتو کند. دیپلمات‌ها می‌گویند که شرایط بلر از شرایط ولفنسن بهتر است زیرا واشنگتن حامی وی است. یک مقام عرب گفت: نمی‌دانم که بلر قادر به حصول چه اهدافی است و اداره کنترل فلسطین آنهم در شرایطی که بین کرانه باختری و نوار غزه یک جدایی جغرافیایی و سیاسی بوجود آمده چه معنایی دارد این در حالی است که خبرگزاری سوریه گزارش داد: دانا پرینو سخنگوی کاخ سفید گفت که کاخ سفید هیچ اطلاعی از موضع انتصاب بلر به عنوان فرستاده بین‌المللی کمیته کاری چهار جانبه در خاورمیانه ندارد.