گوردون براون، نخست‌وزیر جدید انگلیس کیست؟

گاردین ـ «خزانه‌دار آهنین» لقبی است که بسیاری به دلیل موفقیت‌های او در اقتصاد به وی داده‌اند، اما در حوزۀ سیاسی کارنامۀ موفقی ندارد و به دلیل عدم تحرک به «حلزون» شهرت دارد.

گوردون جیمز براون 56 ساله در 21 فوریۀ سال 1951 در محله «گاوون» کنار رودخانۀ کلاید در شهر گلاسگو در اسکاتلند، به دنیا آمد. وی دومین فرزند یک کشیش اسکاتلندی است که طی 40 سال گذر سیاسی از سوسیالیسم به وادی اقتصاد آزاد رسیده است. فعالیت سیاسی خود را از سن 12 سالگی با پیوستن به حزب کارگر اسکاتلند آغاز کرد و در سن 20 سالگی به یکی از سیاستمداران مطرح این منطقه تبدیل شد. چند سال پس از آن نیز به عنوان نمایندۀ منطقۀ «دانترملین‌ایست» به مجلس عوام راه یافت. وی که دارای مدرک دکترای تاریخ از دانشگاه «ادینبورو» است در 10 سال گذشته در پست وزارت دارایی فعالیت کرده است. بسیاری او را در امر اقتصاد موفق دانسته و لقب «خزانه‌دار آهنین» به او داده‌اند اما در بعد سیاسی وی کارنامۀ موفقی ندارد و به دلیل عدم تحرک به «حلزون» شهرت دارد. با توجه به این که کناره‌گیری تونی‌ بلر، نخست‌وزیر از قدرت به دلیل عملکردهای ناموفقش در عرصۀ سیاست خارجی بوده است، اکنون براون نیز اجبارا در این عرصه فعالیت‌های بسیاری خواهد داشت. بی‌بی‌سی در مورد تفکرات سیاسی وی می‌نویسد: «گوردون براون با فاصله گرفتن از جریان‌های چپ‌افراطی دهۀ 70 در درون حزب کارگر و حمایت از اصلاح سیاسی در اسکاتلند به جای استقلال و جدایی از انگلیس، در کنار دانلد دوایر و جان اسمیت از پایه‌گذاران نوسازی در درون حزب کارگر و به خصوص شاخۀ اسکاتلندی آن محسوب می‌شود.» براون از جمله سیاستمداران روشنفکر و عمل‌گرای تاریخ معاصر بریتانیا به شمار می‌رود. پاره‌ای از همکاران ناموافق او در حزب کارگر از جمله کلارک وزیر سابق آموزش، او را به اعمال کنترل استالینی در دولت متهم کرده‌اند. در حیطۀ روابط خارجی انتظار می‌رود براون ضمن حمایت از پیوندهای بریتانیا با آمریکا، روابط اروپایی قوی‌تری را از نخست‌وزیر کنونی دنبال کند. با وجود اعلام حمایت از برنامه‌های روابط خارجی دولت کنونی از جمله حمایت از جنگ عراق، باید انتظار داشت که سرعت کاهش تعهدهای نظامی بریتانیا در عراق پس از روی کار آمدن گوردون براون افزایش یابد. در بدو ورود به پارلمان، گوردون براون با تونی ‌بلر نمایندۀ جوان دیگری که طی همان انتخابات از حزب کارگر به مجلس راه یافته بود هم اتاق شد. شریک شدن در یک اتاق کار کوچک، آغاز دوستی و همکاری دراز ‌مدت آن‌ها بود. به روی کار آمدن نیل کینوک به جای مایکل فوت به عنوان رهبر جدید حزب کارگر زمینۀ لازم برای ترقی سریع سیاسی بلر و براون را فراهم کرد. پس از تحمل سومین شکست انتخاباتی حزب کارگر از محافظه‌کاران و در سال 1992 و متعاقبا کار رفتن نیل کینوک از رهبری حزب، موقعیت براون مستحکم‌تر از پیش شد. رهبر اسکاتلندی تازۀ حزب کارگر ـ جان اسمیت ـ به عقاید روشنفکرانه و تجدد‌خواه براون احترام می‌گذاشت و او را از همکاران نزدیک خود می‌شمرد. در عین‌حال جان اسمیت براون را در مقایسه با بلر فاقد جاذبه‌های کافی برای رهبری آیندۀ حزب و کشور می‌شمرد. با وجود پیش‌بینی‌های اولیه مبنی بر جلو بودن براون از بلر در آن رویارویی، رهبری حزب کارگر پس از کنار رفتن گوردون براون از رقابت مقدماتی سرانجام به تونی‌بلر رسید و گوردون بروان ناگزیر به ایفای نقش درجه دو در مقایسه با نخست‌وزیر در ادارۀ کشور رضایت داد. طی 10 سال گذشته گوردون براون در منصب وزیر خزانه‌داری بریتانیا به گفتۀ تونی‌بلر موفق‌ترین وزیر خزانه‌داری تاریخ معاصر آن کشور بوده است.