سرویس ترجمه ـ سازمان ملل متحد که بزرگترین و برجستهترین سازمان بینالمللی است پس از حمله غافلگیرانه تروریستی 11 سپتامبر 2001، در اولین اقدام خود بلافاصله تشکیل جلسه داد و قطعنامه 1368 را به اتفاقآرا صادر کرد.
در این مدت مجمع عمومی سازمان ملل که تمامی کشورهای عضو در آن حضور دارند قطعنامه شماره 56/1 را تصویب نمود. این قطعنامه اقدامهای تروریستی را بشدت محکوم کرد و از دیگر نهادهای سازمان خواست پاسخ مناسب و هماهنگی نسبت به حوادث اخیر اتخاذ کنند. قطعنامه 1368 شورای امنیت بر حق کشورها در دفاع از خود براساس ماده 51 منشور ملل متحد تأکید کرد.
این قطعنامه از اعضای جامعه بینالمللی خواست در مقابله با تهدیدهای جدید بینالمللی متحد و هماهنگ باشند. قطعنامه یاد شده همچنین اقدام آمریکا و متحدانش را که به گروه تروریستی القاعده اعلان جنگ داده بودند را مورد تأیید قرار داد. اما قبل از حوادث تروریستی 11 سپتامبر 2001 سازمان ملل و بسیاری از کشورها به تروریسم بهعنوان یک معضل در سطح داخلی، ملی و یا در سطح منطقهای نگاه میکردند و توجه چندانی به پدیده تروریسم نمیکردند.
همچنین سازمانهای بینالمللی در نوع اقدام علیه گروههای تروریستی و حامیان مالی و انسانی آنها تاحد زیادی با فراغ بال عمل میکردند.
اما فروپاشی و انهدام برجهای دوقلوی سازمان تجارت جهانی که نماد قدرت و جلال آمریکا و نظام سرمایهداری بود سبب شد دیگر بار تروریسم بهعنوان یک معضل در سطح بینالمللی تعریف شود. بر این اساس سازمان ملل در مدیریت این مبارزه علیه تروریسم بینالملل که جان انسانهای بیگناه بسیاری را گرفته بود، مسؤولیت مهمی بر عهده داشت.
البته سایر نهادهای سازمان ملل در بعد غیرنظامی سیاستهایی از قبیل، کاهش شکاف میان شمال و جنوب از طریق کمک به پیشرفت و توسعه کشورهای جهان سوم، دموکراسیسازی، مبارزه با فقر و بیسوادی، فساد مالی و اداری و پولشویی و توجه بیشتر به شأن و منزلت انسانها آغاز کردند.
شایان ذکر است بیشتر تصمیمات غیرنظامی یاد شده فقط درحد طرح و تئوری بر روی کاغذ باقی مانده است. اما شورای امنیت در 28 سپتامبر 2001 قطعنامه 1373 را صادر کرد. براساس این قطعنامه کمیتهای بهنام کمیته ضدتروریسم «CTC» تشکیل میشود و مجازاتهایی برای مرتکبان و حامیان مالی و انسانی تروریستها در هر کجا که باشند تعیین شد.
بندهای دیگر این قطعنامه پس از آنکه کشورهای عضو را از هرگونه همکاری و کمک به تروریستها باز میدارد، مبارزه با تروریستها را از فرآیند اجرای قطعنامه 1373 و اجرای کامل آن در سه مرحله یادآور میشود.
1) تحقیق و بررسی کشورهایی که نیازمند بازنگری داخلی و قانونی در مبارزه با تروریسم هستند. 2) کاوش و بازرسی کامل اقدامهای ضدتروریستی کشورها و نیز مکانیسم اجرایی کشورها در جلوگیری از جابهجایی، تأمین مالی و عضوگیری تروریستها 3) نظارت دقیق بر اجرایی شدن قطعنامه 1373 که شامل تصویب کنوانسیونها و پروتکلهای بینالمللی و تحکیم و هماهنگی فعالیتهای بینالمللی در این رابطه میباشد.
در 26 مارس 2004 شورای امنیت قطعنامه 1535 را تصویب کرد که براساس آن مدیریت اجرایی ضدتروریسم «CTED» تأسیس میشود. در واقع این مدیریت به منظور تقویت فعالیتهای کمیته ضدتروریسم «CTC» از طریق فعالیتها و ظرفیتهای بینالمللی، منطقهای، زیر منطقهای، سازمانی و همچنین کمک به کشورهایی که نیاز به همکاری در اجرایی کردن تعهدات خود براساس قطعنامه 1373 دارند، میباشد. و نیز بر این اساس فعالیتهای «CTC» و «CTED» در آینده توسعه مییابد. هر دولت عضو سازمان ملل براساس قطعنامه 1373 موظف است گزارشهای اولیه خود را در رابطه با اقدامهایش به «CTC» ارائه دهد.
از 191 عضو سازمان ملل 161 کشور تمایل به همکاری بیشتری از خود نشان دادهاند. در کل «CTC» حدوداً 550 گزارش از کشورهای عضو در رابطه با اقدامهای داخلی و بازنگری قوانین داخلی دریافت کرده است. همچنین نهادها و سازمانهای بینالمللی نیز سازوکارهایی در راستای اجرایی کردن قطعنامه 1373 شورای امنیت سازمان ملل اتخاذ کردهاند.
بعد از 11 سپتامبر درصد کشورهایی که کنوانسیونهای ضدتروریستی را امضا و تصویب کردهاند، بهطور قابل ملاحظهای افزایش یافته است.
بهطور مثال کنوانسیون جلوگیری از بمبگذاری تروریستی «1997» اعضا از 38 به 115 کشور و کنوانسیون جلوگیری از تأمین مالی تروریسم «1999» از 37 به 117 کشور افزایش یافته است.
در 31 مارس 2004 تقریباً 100 کشور تمایل خود را برای همکاری فنی در مقابله با تروریسم اعلان کردند.
در این خصوص کمیته ضدتروریسم «CTC» و مدیریت اجرایی ضدتروریسم «CTED» با چالشهایی از قبیل خودداری بعضی کشورها و سازمانها از ارائه گزارش، نبود امکانات لازم بعضی از کشورها و سازمانهای بینالمللی برای اجرایی کردن قطعنامه 1373 و همچنین نبود ضمانت اجرایی کافی و روشن مواجه هستند.