لبنان عرصه تاخت‌وتازها

احمد مقیمی

در شرایطی که مردم لبنان و بویژه مسلمانان این کشور، پیروزی غرورآفرین سال گذشته حزب‌الله در قبال تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک لبنان در جریان جنگ 33 روزه را جشن گرفته است، لبنان همچنان با شرایط بحرانی داخلی مواجه است. گزارش‌های منابع خبری حاکی است که بیروت به دلیل حضور گسترده نظامیان مسلح از گروههای مختلف، به یک پادگان نظامی تبدیل شده است.

سعدالدین حریری که از حمایت آمریکا برخوردار است، بخشی از بیروت را به منطقه نظامی تبدیل کرده است. ولید جنبلاط رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه دروزی لبنان نیز منطقه‌ای در قلب بیروت را مسدود کرده و نیروهای نظامی خود را در آن منطقه مستقر کرده است. به این ترتیب اکثر خیابان‌های بیروت مملو از پستهای بازرسی نظامی است که ساکنان آن در وضعیت زندان گونه‌ای به‌سر می‌برند. در واقع لبنان علاوه‌بر بحران اقتصادی و سیاسی، از بحران روحی و روانی نیز رنج می‌برند.

در این میان انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس که در چند روز اخیر برگزار شد نیز باعث تشدید بحران در این کشور شده است. چرا که امین جمیل رئیس حزب کتایب و رئیس‌جمهور پیشین لبنان در این انتخابات شکست خورد و مجبور شد در این رقابت، کرسی مجلس را به کمیل خوری نامزد وابسته به حزب آزاد ملی به ریاست میشل عون واگذار کند.

این مساله باعث شده است که سمیر جعجع رئیس حزب سوسیالیست ترقیخواه دروزی لبنان و از هم‌پیمانان امین جمیل به نتایج این انتخابات اعتراض کرده و خواهان لغو آرای اخذ شده در منطقه «برج حمود» در شرق بیروت شده است و این در حالی است که کارشناسان برگزاری انتخابات اخیر را کاملا دموکراتیک و سالم عنوان کرده‌اند.

بسیاری از تحلیلگران نگران این موضوع بوده‌اند که انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس، تلاشها برای حل بحران لبنان را تحت‌تاثیر قرار خواهد داد و بویژه تلاشهای فرانسه برای کمک به حل بحران لبنان تحت‌الشعاع رقابت انتخاباتی قرار خواهد گرفت.

مرحله نخست تلاش فرانسه برای حل بحران لبنان، نشست 23 و 24 تیرماه در «سن‌کلو» فرانسه بود که در آن بیش از 30 نفر از شخصیت‌ها و رهبران سیاسی گروههای لبنانی مشارکت داشتند. در نشست سن‌کلو اگرچه اختلاف‌نظر بین سران و رهبران گروههای سیاسی لبنان زیاد بود، اما زمینه برای دور بعدی گفتگوها فراهم شد.

نماینده فرانسه قبل از ترک لبنان اعلام کرد، فقدان اعتماد و اطمینان بین سران سیاسی لبنان باعث پیچیده شدن مشکلات این کشور شده است.

در همین حال، ریاست جمهوری امیل لحود سوم آذر سال جاری به پایان می‌رسد، طبق قانون اساسی، پارلمان لبنان موظف است تا ماه سپتامبر رئیس‌جمهور را انتخاب کند و در ماه نوامبر جایگزین رئیس‌جمهور قبلی شود، اما شواهد حاکی است که در مورد نحوه انتخاب ریاست جمهوری اختلاف‌نظر وجود دارد. حزب‌الله معتقد است انتخاب رئیس‌جمهوری تنها باید با حضور و حد نصاب دوسوم نمایندگان پارلمان باشد اما عده‌ای دیگر معتقدند انتخاب رئیس‌جمهور باید براساس نصف به‌علاوه یک برگزار شود. از نظر حزب‌الله راه‌حل منطقی خروج لبنان از بحران آن است که دولت وحدت ملی در این کشور تشکیل شود. امیل لحود رئیس‌جمهور فعلی لبنان نیز همانند حزب‌الله معتقد است که راه نجات لبنان از وضعیت بحرانی، تشکیل دولت وحدت ملی و آزادی و بازگشت اسیران لبنانی از چنگال رژیم صهیونیستی است. در این میان مداخله آمریکا در مبارزات انتخاباتی میاندوره‌ای پارلمان و انتخابات ریاست جمهوری پیش‌رو باعث تشدید مشکلات سیاسی لبنان شده است.

در عین حال وضعیت بحرانی اردوگاه پناهندگان فلسطینی در نهرالبارد و درگیری‌های مستمر میان ارتش لبنان و سازمان فتح‌الاسلام نیز باعث افزایش مشکلات لبنان شده است که تلاش برخی برای اسکان دائمی فلسطینی‌ها در لبنان را نیز باید بدان افزود.

آمریکا با تروریست خواندن حزب‌الله تلاش کرد زمینه بین‌المللی برای خلع سلاح مقاومت مردمی لبنان را فراهم کند و برای تخریب وجهه حزب‌الله، آنان را به دایر کردن شعبه‌ای در عراق نیز متهم کرد تا ناآرامی‌های عراق را به حزب‌الله، ایران و سوریه نسبت دهد.

در واقع یکی از اهداف عمده سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا نیز خلع‌سلاح حزب‌الله و سپس اجرای طرح خاورمیانه جدید بوده است. اما مقاومت سال گذشته حزب‌الله، سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا را با ناکامی مواجه کرده است به همین دلیل دولتمردان آمریکا طی یکسال گذشته از هر ابزار و امکانی برای خلع سلاح حزب‌الله بهره جستند.

مقامات آمریکایی زمانی که از خلع سلاح حزب‌الله ناامید شدند، سناریوی جنجالی ایجاد هلال شیعه در خاورمیانه توسط ایران، سوریه و حزب‌الله لبنان را مطرح کردند. در همین چارچوب آمریکا به کشورهای عربی منطقه القاء کرد که در صورت خروج نیروهای اشغالگر از عراق، حلقه چهارم ایجاد هلال شیعه تکمیل خواهد شد و به این ترتیب ایران در راس هلال یاد شده قرار خواهد گرفت. آمریکا و محافل صهیونیستی با طراحی چنین سناریوهایی تلاش کردند مسلمانان شیعه و اهل سنت را درگیر جنگ فرقه‌ای کنند و به این ترتیب حضور خود در عراق و خلیج‌فارس را به بهانه رفع تهدید شیعیان علیه اهل سنت توجیه کنند.

یکی از نکات مهمی که تراژدی تاریخی محسوب می‌شود این‌که حزب‌الله لبنان به دلیل تقویت بنیه دفاعی خود به نقض قطعنامه 1701 شورای امنیت که ورود هرگونه سلاح به لبنان را ممنوع کرده، متهم شده است، اما اقدامات رژیم صهیونیستی در کسب پیشرفته‌ترین تسلیحات آمریکا، هواپیمای جنگنده و فناوری نظامی و مهمات جدید با هدف راه ‌انداختن جنگ دیگر، نقض قطعنامه 1701 شورای امنیت محسوب نمی‌شود و تهدیدهای رژیم صهیونیستی علیه کشورها از سوی شورای امنیت نادیده گرفته می‌شود. طی روزهای اخیر، مقامات آمریکایی اعلام کردند به منظور حفظ برتری نظامی رژیم صهیونیستی در منطقه، کمکهای نظامی به این رژیم را 25 درصد افزایش خواهند داد. بر این اساس آمریکا طی 10 سال آینده، کمک نظامی 4/30 میلیارد دلاری در اختیار اسرائیل قرار خواهد داد. در واقع همزمان با جشن شادی مردم لبنان در سالگرد پیروزی حزب‌الله در جنگ 33 روزه، سران رژیم صهیونیستی با اعلام افزایش کمکهای نظامی آمریکا به این رژیم به منظور حفظ برتری نظامی این رژیم درصدد تقویت روحیه تخریب شده نیروهای نظامی رژیم صهیونیستی به دلیل شکست‌شان در قبال مقاومت حزب‌الله برآمدند تا تحقیر سال گذشته را جبران کنند؛ اما همان‌طوری که رئیس‌جمهوری اسلامی ایران در پیامی خطاب به حزب‌الله اعلام کرد، پیروزی بزرگ مردم لبنان بر اشغالگران صهیونیست، نتیجه ایمان، وحدت و مقاومت و حاوی درسهای بزرگی به‌عنوان چراغ راهنمایی عزت و شرف بود.