آمریکا؛ تهدید ایران و صلح بین‌الملل

رئوف پیشدار

در حقوق بین الملل و در مبحث «تجاوز ومفهوم آن» موارد بسیارى از حالت ها تا اقدامات را حقوقدانها با استناد به منشورها، پروتکل ها و توافق ها و رویه هاى پذیرفته شده و معتبر ناظر بر روابط بین الملل برشمرده اند که ارتکاب و حتى توسل به آنها به صورت لفظى «تجاوز» تلقى مى شود.

در منشور ملل متحد براى همه حاکمیت ها در سطح جهان (حتى آنهایى که عضو سازمان ملل نیستند) اصل تساوى حاکمیت به عنوان یک اصل بنیادى دیده شده و ترتیباتى توصیه گردیده تا همه کشورها بتوانند از یارى ها و پشتیبانى ملل متحد براى برقرارى صلح جهانى استفاده کند. بند3 از ماده2منشور ملل متحد فصل مقاصد و اصول، حکم و ایجاد تعهد مى کند که «کلیه اعضا اختلافات بین المللى خود را به وسایل مسالمت آمیز به طریقى که صلح و امنیت بین المللى و عدالت به خطر نیفتد» حل خواهند کرد.

و در بند4 از ماده 2 همین منشور کلیه اعضا را مکلف مى سازد تا «در روابط بین المللى خود از تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضى یا استقلال سیاسى هر کشورى یا از هر روش دیگرى که با مقاصد ملل متحد مباینت داشته باشد» خوددارى کنند. با این توضیح، مى توان مصداق هایى را در وضعیت امروز جهان دید که بالقوه مخل صلح و امنیت جهانى دانسته مى شود که از جمله مى توان به تهدیدهاى روزانه آمریکا و رژیم صهیونیستى در توسل به قوه قهریه علیه ایران و امکانات و تأسیسات زیر بنایى آن از جمله طرح هاى تحقیقات هسته اى آن که ایران با استناد به بندهایى از پیمان ان.پى.تى از جمله بندهاى4و 2آن، تحقیق در این زمینه را حق قانونى خود مى داند و پیمان نیز بر آن صراحت گذاشته است اشاره داشت.

یک بررسى ساده در اخبار و گزارشهاى رسانه هاى بین المللى در دوره زمانى اول بهمن1384 تا14 اسفند همین سال،31 یافته در پى داشته که در آنها مقامات مسؤول در دولت واشنگتن به «صراحت» ایران را به حمله نظامى تهدید کرده اند که از نظر حقوق بین الملل از مصادیق صریح و روشن «تجاوز» دانسته مى شود.

دفع تجاوز (حتى احتمال فیزیکى آن با توجه به صراحت آن در حقوق بین الملل) خواه فردى یا دسته جمعى، لطمه اى به حق ذاتى هیچ عضوى از اعضاى ملل متحد که در منشور نیز دیده و مورد تأکید قرار گرفته است، وارد نخواهد کرد و طبیعتاً نه تنها ایران که هر واحد سیاسى دیگر در صورت لزوم، دست به اقدامات بازدارنده لازم براى دفاع از خود خواهد زد. دفاع از واحد سیاسى مورد تجاوز قرار گرفته و تنبیه متجاوز از طرق مختلف از جمله «عملیات اجرایى دسته جمعى بین المللى» آنگونه که اشاره شد از وظایف ذاتى شوراى امنیت است که نه تنها منافاتى با حق ذاتى دولتها براى دفاع از خود ندارد، که مى تواند تقویت کننده آن نیز باشد.

مقامات ایرانى حتماً گزینه شکایت از آمریکا و رژیم صهیونیستى به شوراى امنیت براى تهدید صلح وامنیت جهانى را تعقیب مى کنند و جامعه جهانى نیز توجه دارد که این نوع تهدیدها چه آثار و عواقب خطرناکى در پى خواهد داشت که شدت یافتن رقابت هاى تسلیحاتى در منطقه، تشدید کسر اعتماد کشورها به یکدیگر، متزلزل ساختن بیشتر اقتصاد جهانى و سوء استفاده بیشتر گروههاى تروریستى از فضاى به وجود آمده، تنها بخشى از آن خواهد بود.