ایران می‌تواند همه چیز را به هم بریزد

سناتورهای آمریکایی روز هشتم ماه مارس در جلسه استماعی درباره سیاست آمریکا درباره ایران اقرار کردند: «به دلیل وسعت و توان نظامی ایران، اقدام نظامی دشوار است. همچنین ممکن است از کار انداختن توان هسته ای این کشور نیز دشوار باشد. هرگونه تلاشی برای انجام دادن این کار احتمالاً قهقرایی ترین نیروهای سیاسی در آنجا را تقویت می کند.»

در این جلسه «نیکلاس برنز»، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور سیاسی، «رابرت جوزف»، معاون وزیر امور خارجه در امور کنترل تسلیحات و امنیت بین المللی، «جان هالزمن»، محقق ارشد مؤسسه هریتیج، مایکل لدین، محقق مؤسسه امریکن اینترپرایز، «عباس ویلیام سامی»، تحلیل گر منطقه و هماهنگ کننده رادیو آزاد اروپا و «گاری میلهولین»، مدیر پروژه ویسکانسین در امور کنترل تسلیحات هسته ای به عنوان ناظر حضور داشتند. سخنگویی و ریاست این نشست را «هنری جی. هاید»، نماینده جمهوری خواه مجلس آمریکا به عهده داشت. علاوه بر این در این جلسه 37 نماینده از احزاب جمهوری خواه و دموکرات حضور داشتند.

به گزارش خبرگزاری فارس، مهم ترین بحث های مطرح شده درباره ایران در این نشست به شرح زیر است:

هاید: ایران احتمالاً دشوارترین مسئله امنیت ملی است که آمریکا با آن مواجه است. اگر حکومت ایران به تسلیحات هسته ای دست یابد همانطور که هدف روشن آن است، قادر خواهد بود فعالیت هایی را در منطقه یا فراتر از آن بدون ترس از انتقام های تهدید کننده حکومت غیر از تهدید از سوی یک قدرت هسته ای دیگر انجام دهد. ایران یکی از تامین کننده های عمده منابع نفتی جهان است و می تواند به دلیل نزدیکیش به منابع انرژی کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس و توانش برای بستن تنگه هرمز، برای بیشتر منابع انرژی جهان تهدید محسوب شود. در حالی که ما نسبت به برخی از متحدان اصلی خود کمتر به انرژی خلیج فارس نیاز داریم اما هرگونه اخلال در تامین نفت خلیج فارس همانطور که دهه هاست آن را می دانیم، یک مشکل عمده امنیت ملی و اقتصادی خواهد بود. با توجه به ظرفیت کم تولید نفت کشورهای غیر حاشیه خلیج فارس، بی ثباتی در این خلیج منجر به افزایش عمده قیمت نفت می شود. به دلیل اهمیت اقتصادی ایران، منزوی کردن یا وارد کردن فشار موفق بر این کشور، دشوار است. برای مثال ژاپن 15 درصد از انرژی خود را از ایران می گیرد و 90 درصد انرژی خود را از خاورمیانه تهیه می کند. اگر از این کشور خواسته شود از نفت ایران استفاده نکند، یک رهبر سیاستمدار ژاپنی چه خواهد گفت؟ به دلیل وسعت و توان نظامی ایران، اقدام نظامی دشوار است. همچنین ممکن است از کار انداختن توان هسته ای این کشور نیز دشوار باشد. هرگونه تلاشی برای انجام این کار احتمالاً قهقهرایی ترین نیروهای سیاسی در آنجا را هم تقویت می کند. رهبران ایران همه این مسائل را می دانند و به همین دلیل است که مخالفت می کنند. سیاست های داخل ایران توسط عده ای تعیین می شود که از حمایت فعالانه یک اقلیت قوی جمعیت ایران و حمایت غیر فعال گروه بزرگتری برخوردار است.

لانتوس: در حالی که ما سیاست آمریکا درباره ایران را امروز مورد بررسی قرار می دهیم، هیچ جایی برای ساده لوحی وجود ندارد. اکنون بسیاری افراد امید خود را به پیشنهاد غنی سازی اورانیوم ایران در خاک روسیه بسته اند. اما با توجه به کنترل پوتین بر این روند، مانند آن است که «گوشت را دست گربه بدهیم.» مسکو سرمایه گذار و حامی درجه یک برنامه هسته ای ایران است. اخیرا در تیتر یک روزنامه آمده بود که در هرگونه رویارویی هسته ای، ایران شرط می بندد که جهان اول کوتاه می آید. این همان چیزی است که ایران روی آن شرط بندی کرده است و آن چیزی است که قانون حمایت از ایران آزاد خواستار جلوگیری از آن است.

تمایل ایران برای دستیابی به توانمندی هسته ای نیاز به انجام دو کار از سوی ما دارد، اقتصاد ایران را تا جای ممکن تحت فشار قرار دهیم و این کار را بدون تاخیر انجام دهیم. قانون ما که این کمیته هفته آینده مورد بررسی قرار می دهد، از دولت آمریکا می خواهد هر شرکت یا ملتی را که بیش از 20میلیون دلار در بخش انرژی ایران سرمایه گذاری کند، تحریم کند. قانون اخیر در این رابطه از تابستان منقضی می شود. قانون جدید ما آن را دائمی می کند. بخش اجرایی به شدت قانون اخیر را نادیده گرفته است. البرادعی هفته پیش گفت که آژانس نشانه ای از انحراف مواد هسته ای در ایران به سوی تسلیحاتی که مورد توجه ما است، مشاهده نکرده. گذشته از این ایران هرگز ناقض تعهدات پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای نبوده و به نظر من باید این نکته مورد توجه قرار گیرد. اما نکته مهم تر این است که سیاست های ما دقیقا منطبق با قانون بین المللی نیست و دولت آمریکا به ایران گفته است که هیچ سوخت هسته ای در خاک ایران پذیرفتنی نیست.

اکرمان: خانم رایس از تغییرات اساسی در سیاست های ما درباره ایران سخن به میان آورد. وی پیشنهاد داده که برای دسترسی یافتن به مردم ایران 85 میلیون دلار هزینه صرف شود. حال آن که بیشتر این بودجه قرار است در امور پخش برنامه های رادیو و تلویزیونی صرف شود. اما درباره بودجه 10میلیون دلاری و تقویت جامعه مدنی ایران نگران هستم. اول این که این روش را در عراق امتحان کرده ایم تنها به حرف های «احمد چلبی» یکی از تبعیدی های عراق گوش فرا دادیم. او پول ما را گرفت و اطلاعات اشتباه به ما داد و در نهایت هیچ حمایت سیاسی در داخل عراق از ما نکرد. من خیلی تمایل دارم که از مقامات دولتی بشنوم چه کسانی این پول را دریافت خواهند کرد و چه کاری از دست آنها در داخل ایران برمی آید. ایران برای ما کشوری ناشناخته است و ما درباره روند تصمیم سازی های ایرانی ها خبر نداریم و حتی درک مناسبی از جامعه ایران نداریم. ما در ناتوانی خود درباره این که تصمیمات در ایران چگونه اتخاذ می شوند و چه کسانی این تصمیمات را اتخاذ می کنند، گرفتار مانده ایم. یعنی این که توانایی ما برای تدوین سیاستی درباره ایران و یا سیاست هایی که نتایج بهتری به همراه داشته باشد، محدود است.

پل از تگزاس: اکنون درباره تاثیرات بی ثباتی در ایران بر جریان تامین نفت سخن به میان آمده است. البته از آنجایی که با وجود حضور ما در عراق نفت از 30دلار به 60دلار رسیده است، عجیب نیست اگر سیاست تقابل با ایران، باعث شود قیمت نفت از 60 به 120دلار برسد. البرادعی هفته پیش گفت که آژانس نشانه ای از انحراف مواد هسته ای در ایران به سوی تسلیحاتی که مورد توجه ما است، مشاهده نکرده. گذشته از این ایران هرگز ناقض تعهدات پیمان منع گسترش تسلیحات هسته ای نبوده و به نظر من باید این نکته مورد توجه قرار گیرد. اما نکته مهم تر این است که سیاست های ما دقیقا منطبق با قانون بین المللی نیست و دولت آمریکا به ایران گفته است که هیچ سوخت هسته ای در خاک ایران پذیرفتنی نیست.

بلومناوئر: امیدوارم مسئله نقشی که ایران به خاطر منابع انرژی این کشور در جهان بازی می کند باعث شود در مورد استقلال خود در این زمینه فکری بکنیم.

واتسن: هزینه پذیرش شکست آمریکا برای ما بسیار گران است. بله، ایران باید معیارهای بین المللی را رعایت کند و خلع سلاح شود. من معتقدم که حمله نظامی دیگر در خاورمیانه نه به سود ما است نه پیمان منع تولید و تکثیر. بنابراین معتقدم اکنون زمان آن است که ما بر تلاش های دیپلماتیک خود بیفزائیم.

برنز معاون وزیرخارجه آمریکا: به اعتقاد ما ایران مثل هر چالش دیگر در سیاست خارجی ما تهدیدی جدی دارد و ایران اساساً چهار چالش بزرگ برای منافع کشور ما در خاورمیانه و جهان ایجاد کرده است.

اول، پیگیری آشکار توان تسلیحات اتمی. دوم، این حقیقت که ایران حامی اصلی گروه های تروریستی (مبارز مخالف اشغالگری) در خاورمیانه است که آمریکایی ها و اسرائیلی ها و لبنانی ها را کشته است و مخالف صریح صلح در خاورمیانه است. سوم این که تلاش ایران به خصوص در دولت محمود احمدی نژاد برای ایفای نقشی غالب در خاورمیانه و تبدیل ایران به قدرتمندترین کشور خاورمیانه. چهارم، البته سرکوب مردم ایران. اینها تهدیدات ایران برای ما و دوستان و هم پیمانان ما است. آنچه ما قصد داشتیم در یک سال گذشته انجام دهیم، صرفاً سیاست یکجانبه مقابله با ایران نیست بلکه ایجاد یک ائتلاف بین المللی بزرگ و متنوع از کشورها در مقابل این چهار تهدید ایران است. در اینجا به گفتن همین جمله اکتفا می کنم که بزرگترین تهدید فوری که ما با آن مواجه ایم این است که ایران علناً می خواهد به توان اتمی دست یابد. اگر ایران به قطعنامه ها و اعلام مواضع توجهی نکند ما معتقدیم که جامعه جهانی باید احتمال تحریم علیه ایران را بررسی کند. اکنون البته کشور ما چند دهه است که ایران را در سراسر جهان تحریم کرده است شاید ما بتوانیم بیش از یک کشور کار انجام بدهیم و سعی کنیم کسانی را که اقدام به پیگیری برنامه هسته ای می کنند و مسیر دولت را تعیین می کنند، تحریم کنیم. اما لازم است که هم پیمانان ما در سراسر جهان و کشورهای علاقمند نشان بدهند که اگر قطعنامه ها و بیانیه های سازمان ملل تأثیر نکرد، مایل به این کار هستند.

حال ما چگونه می توانیم بر ایران تأثیر بگذاریم و چطور کنگره و دولت می توانند با هم در این زمینه کار کنند. ما امیدواریم که کنگره از درخواست رایس و رئیس جمهور برای اختصاص 75 میلیون دلار حمایت کنند که هدف از آن افزایش توانایی ما برای ارتباط با شهروندان عادی ایران است. ما می خواهیم 50 میلیون از این پول را صرف رادیو و تلویزیون هایی مثل صدای آمریکا و رادیو فردا کنیم. ما می خواهیم بابرخی رادیو و تلویزیون های خصوصی و آمریکایی در کالیفرنیا و نیوجرسی و واشنگتن دی سی همراه شویم تا به آنها کمک کنیم پیام آمریکا را به داخل ایران برسانند. ما می خواهیم از این پول برای یک کار مهم استفاده کنیم و ما می خواهیم سعی کنیم که با برخی سازمان های غیردولتی در سراسر جهان ریشه های دموکراسی، روزنامه نگاری مستقل و جامعه مدنی در ایران را بکاریم. در یک نشست عمومی تشریح این کار دشوار است و ما نمی توانیم کارهایی را که قصد داریم انجام بدهیم در این نشست اعلام کنیم. اما امیدواریم که کنگره به درخواست 10 میلیون دلار ما پاسخ مثبت بدهد.

و سرانجام تعدادی از اعضا از ارتباطات صحبت کردند. ما می خواهیم با مردم ایران متصل شویم و همچنین مامی خواهیم دانش آموزان دبیرستان ها و دانشجویان ایرانی را به این کشور بیاوریم. ما می خواهیم در میان مقام های اتحادیه ها، اساتید و شهروندان عادی ایران و آمریکا ارتباط ایجاد کنیم.

قبل از انقلاب ایران صد هزار ایرانی در آمریکا تحصیل می کردند و این تعداد امروز به 2 هزار نفر رسیده است.

رایس همچنین دستور تأسیس یک مرکز آمریکایی در دبی را صادر کرده است که صرفاً به امور ایران می پردازد. ما تابستان امسال حدود 10 دیپلمات در آن به کار خواهیم گرفت. آنها با مخالفان ایران و مسافران ایرانی گفت و گو می کنند و از راهی اقدام به شناخت ایران می کنند که تاکنون نکرده بودیم. سرانجام رایس دستور داد تا ما آموزش زبان فارسی خود را در مؤسسات خدمات خارجی خود گسترش دهیم و سعی کنیم نسلی از مأموران روابط خارجی تربیت کنیم که تاریخ، فرهنگ و زبان ایران را می شناسند و می توانند در سفارتخانه ها و کنسولگری های همسایه ایران خدمت کنند.

جوزف معاون برنز: درباره توانایی ایران و توانایی بومی این کشور احساس من این است که ایران جامعه فنی توانمند و قدرتمندی دارد. ایران به منابع غنی دسترسی دارد و این امر را می توان در سرمایه گذاری وسیع این کشور در نطنز و اصفهان و یا در کل برنامه هسته ای آن مشاهده کرد. احساس من این است که برخی موانع وجود دارند که دانشمندان ایرانی باید قبل از این در غنی سازی به توانایی دست پیدا کنند از آن موانع بگذرند. آنها هم اکنون در آبشار غنی سازی فعالیت دارند. حرکت از سوی هر یک از سانتریفیوژها به سمت ایجاد یک آبشار سانتریفیوژی، اقدامی دشوار است. اما به نظر من دانشمندان ایرانی این توانایی را دارند که به مرور زمان به این مشکلات فائق آیند و تنها مسئله زمان در بین است.

ایکرمان: این تنها تصور من نیست و بسیاری دیگر نیز این احساس را دارند که توافق ما با هند تلاش های ما را در رسیدگی به مسئله هسته ای ایران دشوار می کند. لطفاً برای این کمیته روشن کنید چرا دولت این دو موضوع را دو مسئله جدا از هم می داند و دلیل این که توافق با هند تأثیری بر تلاش های ما بر ایران ندارد، چیست؟

برنز: بگذارید نگاهی به تفاوت های دو کشور بیاندازیم. هند کشوری آرام و دموکراتیک و از دوستان آمریکا است حال آن که ایران تهدید کنونی علیه آمریکا است. هند با ترتیباتی که در سفر بوش اتخاذ شد در ابتدا درهای خود را به روی آژانس بین المللی انرژی اتمی می گشاید تا پادمان هایی درباره اکثریت تأسیسات هسته ای آن اعمال شود. حال آن که ایران به دنبال خروج از آژانس است. بنابراین، این دو کشور در دو مسیر در رابطه با ارتباط خود با آژانس هسته ای حرکت می کنند. ضمناً به عقیده ما دولت روسیه در پنج شش ماه گذشته نقش سازنده ای بازی کرده است. اما معنی آن این نیست که ما با هر آنچه که روسیه می گوید موافق هستیم. ما موافق فروش تسلیحات از سوی روسیه به ایران نیستیم. اما روسیه گفته این کار را خواهد کرد. ما هرگز با ساخت نیروگاه بوشهر حتی در زمان کلینتون نیز موافق نبودیم و نمی خواستیم روسیه در این راه به ایران کمک کند.

از این رو همانگونه که آقای جوزف اشاره کرده است این امر در نهایت به مردم ایران اجازه خواهد داد به انرژی غیر نظامی هسته ای دسترسی داشته باشند. اما امکان برخورداری از جنبه های حساس چرخه سوخت در خاک ایران سلب می شود. ایرانی ها در این مسئله دو بازی را شروع کردند. آنها گفته اند که به پیشنهاد روسیه علاقه دارند اما بر حق خود بر غنی سازی اورانیوم درخاک این کشور تأکید دارند که این امر در تناقض با پیشنهاد روسیه است.