اتحادیه‌ای بی‌سرانجام

فاطمه جوانشیر

سران اتحادیه اروپا در نشست خود در بروکسل پایتخت بلژیک درباره پیش‌نویس جدید قانون اساسی اتحادیه اروپا به توافق رسیده‌اند.

پیش از نشست بروکسل دو کشور انگلیس و لهستان با پیش‌نویس جدید مخالفت می‌کردند ولی به گفته "آنگلا مرکل" صدراعظم آلمان و ریاست نشست بروکسل، رییس‌جمهوری لهستان در مورد نحوه رای‌گیری از خود نرمش نشان داد و این امر باعث دستیابی به این توافق شد.

آنچه باید نسبت به آن توجه نماییم این است که توافق سیاستمداران اتحادیه اروپا بر سر پیش‌نویس قانون اساسی اروپا به معنای حمایت ملتهای اروپایی از این پیش‌نویس نیست. حدود دو سال پیش، شاهد بودیم که مردم فرانسه و هلند در قالب یک همه‌پرسی رسمی مخالفت خود را با پیش‌نویس قانون اساسی اروپا اعلام نمودند.

به راستی چگونه می‌توان انتظار داشت که یک قانون واحد بتواند پاسخگوی نیاز 27 عضو اتحادیه اروپا باشد؟ آیا کشورهایی مانند انگلستان، لهستان و چک که منافع خود را در حمایت از سیاستهای ایالات متحده آمریکا در نظام بین‌الملل می‌دانند نسبت به مفاد این قانون واحد در درازمدت پایبند خواهند ماند؟ پاسخ این سوال منفی است.

حتی کشورهایی مانند آلمان و فرانسه که امروز دو سیاستمدار افراطی و ناکارآمد را در راس معادلات سیاسی خود می‌بینند، با گذشت زمان سعی در جست و جوی تبصره‌هایی در جهت فرار از چارچوب قانونی اروپای واحد دارند. در این میان تنها کشورهایی متضرر می‌شوند که به تازگی عضو اتحادیه اروپا شده‌اند و هنوز رویای کسب قدرت در داخل مرزهای اروپا را در سر میپرورانند.

نکته بعدی اینکه در جریان نشست‌هایی که دو کشور ایالات متحده آمریکا و روسیه در آن دخیل هستند، مانند نشست کشورهای صنعتی جهان موسوم به 8G، نشستهای شورای امنیت سازمان ملل متحد و گروه 1+5، سه کشور اروپایی انگلستان، آلمان و فرانسه به راحتی حاضر می‌شوند منافع کلان اروپا را فدای منافع ملی و کوتاه‌مدت خود نمایند و در این رابطه امتیازاتی را به واشنگتن و حتی مسکو بدهند. یکی از دلایل اصلی موافقت روسیه و چین با تحریم‌هایی که از جانب آمریکا و اروپا بر ضد ایران در نظر گرفته می‌شود، امتیازدهی‌های گسترده آلمان، فرانسه و انگلستان به مسکو و پکن است.

ایجاد توافق در خصوص پیش‌نویس اخیر قانون اساسی اروپا را نمی‌توان به عنوان فصلی جدید از همگرایی در اروپا مدنظر قرار داد. نحوه جلب موافقت لهستان، به عنوان مخالف اصلی این پیش‌نویس نیز هنوز از نکات مبهمی برخوردار است. به نظر می‌رسد چاشنی تهدید نیز در این خصوص بی‌تاثیر نبوده است. این حقیقت را می‌توان از اظهارات باروسو قبل از آغاز نشست اخیر کشورهای اروپایی استنباط نمود.

خوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا، هشدار داده بود که اگر لهستان در اجرای اصلاحات بر قانون اساسی اتحادیه اروپا در نشست هفته آینده مانع ایجاد کند، این کشور دارایی‌ها و حمایت‌های خود را از دست خواهد داد.»

باروسو در این خصوص تصریح کرده بود:

«کشورهای اروپای شرقی و مرکزی که سال 2004 میلادی و سال جاری به ما پیوستند، باید همراه با 27 عضو دیگر شرایط حل مشکلات را به وجود بیاورند. وی افزود: «معتقدم نشان دادن این موضوع به نفع تمامی آنانی است که نمی‌خواهند زندگی سختی در اروپا داشته باشند. لطفا از بلوکه کردن اجتناب کنید، بلوکه کردن هوشیاری نیست و به نفع شما نیست.

در نهایت اینکه "تحقق اروپای واحد با توجه به بافت کنونی اروپا و سیاستمدارانی که بر سر کار هستند امکان‌پذیر نخواهد بود. حقیقتی که گذشت زمان آن را اثبات خواهد نمود.