تاریخ انتشار : ۰۱ خرداد ۱۳۸۷ - ۱۷:۲۵  ، 
کد خبر : ۳۰۷۵۴
بررسی ابعاد اقتصادی انرژی هسته‌ای

اوپک هسته‌ای به جای اوپک نفتی

اشاره‌: موضوع انرژی هسته‌ای و لزوم توجه به آن به لحاظ اقتصادی در میزگردی تخصصی با حضور حسین آفریده عضو کمیسیون انرژی، خوش‌چهره عضو کمیسیون اقتصادی، ابراهیم کارخانه‌ای عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات و محمدی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی بررسی شد، حاصل این میزگرد را در ذیل می‌خوانید.

حسین آفریده در میزگرد بررسی ابعاد اقتصادی استفاده از انرژی فسیلی و هسته‌ای اظهار داشت: ذخایر انرژی فسیلی تا سال 2050 در سطح جهان با مشکل جدی مواجه می‌شود و نیاز انرژی جهان در آن سال با مسائل عدیده‌ای مواجه خواهد شد.

وی گفت: در سالهای اخیر استفاده از انرژی باد به پیشرفت‌های بزرگی نایل آمده است؛ به عنوان مثال توربین‌های 300 کیلووات به توربین‌های 3 مگاواتی تبدیل شده‌اند و با کاهش هزینه‌ها هم اقتصادی‌تر شده و گران محسوب نمی‌شوند؛ اما پتانسیل انرژی بادی نیز آن‌گونه نیست که بتواند پاسخگوی تمام نیاز دنیا باشد.

نماینده شیروان تصریح کرد: در کشور ما حدود 100 مگاوات از انرژی بادی، برق استحصال می‌شود؛ در کشورهای اروپایی کمتر از 10 درصد از انرژی‌های تجدیدپذیر استفاده می‌کنند لذا تنها منبع انرژی قابل اطمینان، انرژی هسته‌ای است.

وی گفت: انرژی هسته‌ای مبتنی بر دو روش انرژی شکافت یا گداخت است. آنچه امروزه می‌توان استفاده کرد، انرژی شکافت هسته‌ای است. کشورهای توسعه یافته صنعتی 70 تا 90 درصد برق خود را از این طریق تأمین می‌کنند. کشورهای دارای ذخایر عظیم نفت و گاز نظیر روسیه نیز بیش از 30 درصد برق مورد نیاز خود را از انرژی هسته‌ای تأمین می‌کنند.

به گفته وی، برخی کشورهای در حال توسعه تا 15 درصد انرژی مورد نیاز را از طریق انرژی هسته‌ای تأمین می‌کند؛ ایران نیز مثل سایر کشورها حق دارد تنوع انرژی را مدنظر قرار دهد، ‌لذا در طرح جامع انرژی کشور، تنوع انرژی پذیرفته شده است.

آفریده یادآور شد: نیاز حال حاضر برق کشور حدود 40 هزار مگاوات است که تا 10 سال آینده به 80 هزار مگاوات می‌رسد. با راه‌اندازی نیروگاه بوشهر، ‌سهم انرژی هسته‌ای در تولید برق کشور 5/2 درصد می‌شود که بسیار پائین‌تر از سهم این انرژی در کشورهای در حال توسعه شرق آسیا است.

نماینده شیروان تصریح کرد: بر اساس مصوبه مجلس در بیست سال آینده 20 هزار مگاوات برق باید در کشور تولید شود که بخشی از آن باید به وسیله انرژی هسته‌ای تأمین شود.

هزینه تولید برق با انرژی فسیلی سه برابر انرژی هسته‌ای است

به گفته آفریده به ازای تولید هر کیلو وات ساعت برق از طریق انرژی هسته‌ای حدود 67/1 سنت هزینه دارد. در کشورهای تولید‌کننده گاز، برق و نفت مانند ایران و قطر تولید هر کیلووات ساعت برق از سوخت‌های فسیلی 3 تا 4 سنت هزینه می‌برد. لذا انرژی هسته‌ای به دلایل اقتصادی مقرون به صرفه است.  

آفریده گفت: افق آینده به ما دیکته می‌کند که سوخت‌های فسیلی، منابع انرژی نیستند که بتوان در درازمدت روی آنها برنامه‌ریزی کرد. باید خودمان را در مجموعه جهانی ببینیم. افق اقتصادی نیز به ما می‌گوید: انرژی هسته‌ای کمتر از نصف انرژی فسیلی هزینه دارد. ممکن است ساخت نیروگاه‌های هسته‌ای برای کشور گران تمام شود.

وی تصریح کرد: امروز ممکن است موانعی بر سر راه کشور برای دستیابی به این منبع انرژی باشد اما فردا این موانع برداشته خواهد داشت.

به گفته آفریده، در دنیا حدود 500 دستگاه رآکتور قدرت وجود دارد. برخی کشورها نظیر فرانسه و بلژیک تا 90 درصد برق خود را از انرژی هسته‌ای می‌گیرند. کشور انگلستان و اعضای گروه 1+8 از برق هسته‌ای استفاده می‌کنند. آمریکا و انگلیس نیز بیش از 30 درصد برق مورد نیاز را از این منبع انرژی تولید می‌کنند.

عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: به دلیل نفت و گاز ارزان قیمت در سال‌های اخیر زمانی که نفت 7 دلار بود، کسی دنبال انرژی هسته‌ای نمی‌رفت اما با افزایش بهای نفت به بیش از 18 دلار، انرژی هسته‌ای مقرون به صرفه می‌شود.

آفریده افزود: روسیه مقام اول مخازن گاز دنیا را دارد (26 درصد گاز جهان در روسیه است) و بیشتر از ما نیز نفت تولید می‌کند اما بیش از 30 درصد برق آن، هسته‌ای است. در این شرایط کشورهایی مثل عربستان، امارات، کویت و غیره هنوز زیرساخت‌ها و نیروی انسانی لازم را ندارند و حتی نیروگاه‌های عادی نیز نمی‌توانند بسازند. بنابراین نباید خودمان را با این کشورها مقایسه کنیم.

حسین آفریده در ادامه در پاسخ به این سؤال که آیا فارغ از مشتقات نفت امکان جایگزینی انرژی هسته‌ای در برابر نفت وجود دارد و یا چند درصد اقتصاد آینده کشور را این انرژی تشکیل خواهد داد، اظهار داشت: فکر نمی‌کنم جمهوری اسلامی ایران به دنبال این باشد که انرژی هسته‌ای را جایگزین نفت کند. ما به دنبال تنوع انرژی هستیم و بخشی از این تنوع که انرژی مصرفی ما خواهد بود، انرژی هسته‌ای است که مجلس هم تصویب کرده که در 20 سال آینده 20 هزار مگاوات برق تولید کند.

وی تصریح کرد: ما دنبال همان میانگین هستیم که سایر کشورها در پی آن هستند به طوری که 16 درصد الکتریسیته جهانی انرژی هسته‌ای است.

آفریده گفت: ما هنوز یک رآکتور تحقیقاتی که کار کند هم در کشور نساخته‌ایم البته این نیازمند تلاش و کار است. باید از رآکتورهای کوچک 40 مگاواتی که در صدد شروع آن در اراک هستیم، شروع کرد.

عضو کمیسیون انرژی در پاسخ به این پرسش که آیا زمینه چنین اقدامی در کشور وجود دارد، خاطرنشان کرد: در کشور ما، شرکت (مپنا) در زمینه ساخت نیروگاه‌های معمولی فعال است. 85 درصد نیروگاه‌های گازی هم اکنون در ایران ساخته می‌شود و 15 درصد دیگر هم نیاز نیست که ساخته شود زیرا قطعات خاصی است که سرمایه‌گذاری بزرگی می‌طلبد.

به گفته وی، در زمینه انرژی هسته‌ای فاصله زیاد است زیرا ما در حال حاضر رآکتور هسته‌ای نداریم و علاوه بر آن ما بیشتر دنبال تامین نیازهای داخلی در زمینه انرژی هسته‌ای هستیم و اساساً ایران از نظر معادن اورانیوم کشور ثروتمندی نیست. منابع سوخت اورانیوم کشف شده در کشور شاید برای یک رآکتور کافی باشد البته ایران کشور بزرگی است که اکتشاف در این باره باید صورت گیرد. زمین‌شناسی ایران به گونه‌ای است که انتظار نداریم معادن غنی اورانیوم در آن یافت شود ولی ایران از نظر هیدروکربن غنی است.

آفریده تصریح کرد: این که گفته شود انرژی هسته‌ای جایگزین نفت شود اشتباه محض است، زیرا نفت دارای پتانسیل بسیار غنی است و در این کشور یک مزیت محسوب می‌شود و هزاران مشتقات دارد که باید از آن بهره‌ بگیریم. در مورد گاز نیز چنین است. دنیای آینده دنیای پتروشیمی است و ما می‌توانیم گاز را تبدیل به فرآورده کنیم.

عضو کمیسیون انرژی یادآور شد: نگاه ما در انرژی هسته‌ای تامین نیاز داخل است اما اگر بتوانیم به کشور دیگری هم کمک کنیم، این کار را خواهیم کرد. اما این که آن را پایه اقتصاد کنیم و بگوییم در موقعیتی هستیم که می‌توانیم جایگزین نفت کنیم فکر می‌کنم به واقعیت نینجامد.

به گفته آفریده، در حال حاضر انرژی هسته‌ای یک ضرورت جهانی است که ما هم باید وارد این باشگاه شویم. اما کشور ما در حالی که 18 درصد گاز جهان را داراست شاید 200 سال آینده هم بتواند نیاز داخل را تامین کند. اگر ذخایر نفت و گاز ایران را با هم در نظر بگیریم هیچ کشوری در خاورمیانه مانند ایران نیست. عربستان ذخایر نفتی زیادی نسبت به ایران دارد اما از نظر گاز غنی نیست و در دنیا هیچ جا مانند خاورمیانه نیست.

نماینده شیروان یادآور شد: بر این اساس خاورمیانه امید آینده انرژی فسیلی دنیا است و ایران در این منطقه از پتانسیل بیشتری برخوردار است.

بزودی اوپک هسته‌ای جایگزین اوپک نفتی خواهد شد

ابراهیم کارخانه‌ای در میزگرد بررسی ابعاد اقتصادی انرژی هسته‌ای اظهار داشت: در حال حاضر 31 کشور جهان از انرژی هسته‌ای برخوردارند و به طور متوسط 16 درصد برق جهان از این منبع انرژی تامین می‌شود.

وی افزود: برق مصرفی دنیا در حدود 367 هزار مگاوات بوده که 16 درصد آن، برق هسته‌ای است.

وی یادآور شد:‌ در اثر احتراق یک کیلوگرم نفت به طور متوسط ده هزار کیلو کالری گرما آزاد می‌شود در حالی که در اثر فرایند شکاف هسته‌ای یک کیلوگرم اورانیوم 235 معادل توان 20 میلیارد کیلوکالری گرما آزاد می‌شود که بیانگر این واقعیت است که انرژی هسته‌ای به هیچ وجه قابل مقایسه با انرژی‌های فسیلی نیست.

نماینده استان همدان در ادامه خاطرنشان ساخت: اگر یک نیروگاه 1000 مگاواتی از سوخت فسیل مثل ذغال سنگ استفاده کند برای تولید روزانه 1000 مگاوات برق حدود 2500 تن ذغال سنگ و اگر از نفت استفاده کند سالانه حدود 10 تا 13 میلیون بشکه نفت مصرف خواهد کرد که با احتساب هر بشکه نفت 60 دلار، حدود 600 تا 700 میلیون دلار برآورده می‌شود.

کارخانه‌ای افزود:‌ در حالی که اگر از اورانیوم استفاده کند، ‌برای تولید روزانه 1000 مگاوات برق تنها یک کیلوگرم اورانیوم 235 باید در فرایند شکافت شرکت کند. اما چون این ماده به صورت خالص استفاده نمی‌شود و در رآکتورهای آب سبک از اورانیوم 5 درصد برای سوخت استفاده می‌شود در این صورت سالانه حدود 25 تا 30 تن اورانیوم مصرف می‌شود که هزینه آن 5 برابر کمتر از سوخت فسیلی است.

کارخانه‌ای در ادامه گفت: برای تولید 1000 مگاوات برق از طریق سوختهای فسیلی روزانه حدود 7 میلیون تن گاز دی‌اکسید کربن وارد جو می‌شود که آلایندگی محیطی بسیار زیادی ایجاد می‌کند، ‌در حالی که استفاده از سوخت هسته‌ای چنین اثراتی ندارد.

وی افزود: هم اکنون در جهان روزانه حدود 2 هزار میلیون تن گاز دی‌اکسید کربن وارد جو می‌شود. مصرف روزانه انرژی فسیلی یا نفت در جهان حدود 90 میلیون بشکه در روز است که این رقم تا سال 2020 به 120 میلیون بشکه در روز خواهد رسید که با تداوم این روند، ‌دنیا با چالش زیست محیطی جدی مواجه خواهد شد و زندگی روی زمین با توجه به افزایش دما و غیره با مشکل خواهد شد.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تصریح کرد: اگر یک رآکتور 1000 مگاواتی 24 ساعته کار کند روزانه باید حداقل 250 تریلر 20 تنی نفت یا مازوت مورد نیاز آن را تامین کند. حال تردد روزانه این تعداد تریلر در جاده‌ها آن هم برای یک رآکتور چه میزان روی سوانح و مشکلات حمل و نقل تاثیر می‌گذارد اهمیت دارد.

وی تاکید کرد: کشور ما علاوه بر انرژی هسته‌ای درصدد تنوع در تولید انرژی نیز هست.

وی گفت: براساس معاهده کیوتو سیاست مصرف سوخت در جهان از نقطه نظر زیست محیطی به گونه‌ای حرکت می‌کند که میزان مصرف منابع فسیلی در جهان 20 درصد کاهش یابد.

وی تصریح کرد: اگر بتوانیم در طول یک دوره 20 ساله 20 هزار مگاوات برق هسته‌ای تولید کنیم، به نظر من یک ایده‌آل است و اگر در بهترین شرایط حرکت کنیم این یک نقطه ایده‌آل است که مسئولیت‌پذیری جدی مسئولان را می‌طلبد.

وی افزود:‌ با توجه به موج بیداری هسته‌ای که در جهان پا گرفته است، در حال حاضر 114 کشور غیر متعهد و کشورهای عضو کنفرانس اسلامی و حتی کشورهای حوزه خلیج‌ فارس به فکر تامین انرژی به روش‌های هسته‌ای افتادند و پرچمدار این حرکت ایران است.

کارخانه‌ای در ادامه تصریح کرد: در آینده نزدیک اوپک هسته‌ای جایگزین اوپک نفتی خواهد شد و تنها کشورهای صاحب چرخه سوخت هسته‌ای به عضویت باشگاه هسته‌ای در خواهند آمد.

وی در پایان گفت: در حال حاضر فعالیت‌هایی که در بخش پزشکی هسته‌ای و تهیه رادیو داروها صورت گرفته است در خور تقدیر است و باید در بخش‌های دیگر نیز تلاش‌های جدی صورت گیرد.

آژانس بین‌المللی انرژی به تعهد خود در برابر ایران عمل نکرد

محمود محمدی نماینده مجلس هم در این در میزگرد اظهار داشت: در سیاست و استفاده از دانش هسته‌ای، سه عنصر دانش هسته‌ای، تکنولوژی و کاربرد آن حایز اهمیت است که در معاهدات و قراردادهای بین‌الملل مورد توجه ویژه قرار می‌گیرد.

او افزود:‌ در 2 دهه گذشته توجه بسیاری از کشورها به سمت استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای جلب شد و کشورهای پیشرفته صنعتی که از دانش هسته‌ای برای مقاصد نظامی بیشتر استفاده کرده‌اند، ‌نیاز آنها به انرژی جایگزین موجب شد به جای سرمایه‌گذاری در منابع فسیلی در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز سرمایه‌گذاری کنند.

نایب رئیس کمیسیون انرژی یادآور شد: از آنجا که مقاصد و اهداف اولیه این کشورها برای دستیابی به دانش هسته‌ای، کاربرد نظامی پیدا کرد، ‌لذا نگاه غالب بر انرژی هسته‌ای هم به دانش هم به لحاظ تکنولوژی و کاربرد، یک نگاه نظامی است. به همین دلیل کشورهایی که با مقاصد نظامی این دانش را دنبال کرده‌اند، نمی‌توانند باور کنند که ایران با مقاصد صلح‌آمیز این دانش را دنبال می‌کند.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: آنچه حایز اهمیت است مرز میان این 3 بعد از لحاظ صلح‌آمیز بودن یا نبودن آن است. تشخیص و تفکیک این مرز بسیار حایز اهمیت است.

محمدی گفت: رویکرد سیاست خارجی کشورهایی که به سمت این دانش و تکنولوژی حرکت می‌کنند و تعامل یا تعارض آن با مقاصد و اهداف بین‌المللی نیز اهمیت دارد. به همین دلیل می‌بینیم برخی کشورها که عضو معاهده «ان.پی.تی» هستند، نه تنها در پیشرفت‌های نظامی انرژی هسته‌ای گام‌های مؤثری برداشتند بلکه در آزمایش‌ها و رویکردهای دفاعی و امنیتی خود نیز از تسلیحات هسته‌ای نام می‌برند. در حالی که برخی کشورها از جمله ایران حتی تحت کنترل و نظارت آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای در جهت مقاصد صلح‌آمیز خود با مشکل مواجه است.

وی تصریح کرد: این بخش به رویکرد سیاست خارجی کشورها در جهت تعقیب اهداف و مقاصد آنها بر می‌گردد که آیا این رویکرد در جامعه بین‌المللی به عنوان یک رویکرد در تعارض با مقاصد و اهداف بین‌المللی است یا خیر. طبیعی است که اگر کشوری رویکرد خود را به گونه‌ای تنظیم کند که نتواند بهانه‌هایی برای توجیه اتهام تهدید برای صلح جهانی به دست آورد، کار خود را به خوبی انجام می‌دهد.

نماینده مردم آباده در ادامه تصریح کرد: از سوی دیگر مدل تکنولوژی مورد استفاده در کاربرد انرژی هسته‌ای نیز مهم است، تجربه سال‌های گذشته مبتنی بر مدل لیزری یا سانتریفیوژی و برخی مدل‌های جدید برای تولید برق بوده است. این مسأله در جنبه سیاسی و اهمیت استراتژیک و کاربرد نظامی دانش هسته‌ای مطرح است و نوع مدل‌هایی که هر کشور انتخاب می‌کند آنها را در رسیدن به اهداف و مقاصدشان یاری می‌کند.

به گفته وی، تا پیش از پایان جنگ سرد یعنی دهه 90، مدل‌ها عموماً مدل سانتریفیوژی بود و فضای بین‌الملل نیز فضای دو قطبی و روحیه دفاع استراتژیک میان دو قطب حاکم بود. لذا کشورها بر پایه پیروی از این مدل چندان با مشکل مواجه نبودند. اما پس از دهه 90 این مدل تغییر کرد و پیدایش مدل لیزری موجب شد محدودیت‌هایی ایجاد شود. محمدی در ادامه گفت: در این چارچوب نگرش جدید کشورهای برخوردار از دانش هسته‌ای به مفهوم صلح‌آمیز و نظامی آن بازنگری در معاهده (ان.پی.تی) بود تا بتوانند آن دانش و فناوری را به گونه‌ای تحت کنترل در آورند که کاربرد آنها از مرز صلح‌آمیز به غیر صلح‌آمیز تجاوز نکند.

نماینده آباده افزود: به همین دلیل چون این بازنگری‌ها چندان اتفاق نیفتاد، ‌طبیعی است فشارهای سیاسی و استراتژیک بین‌المللی در جهت ایجاد موازنه قدرت یا عدم موازنه قدرت ایجاد کرده است، گر چه این نگاه مربوط به کشورهای برخوردار از انرژی هسته‌ای است، اما در مورد ایران بدبینی و کنترل اغراق‌آمیز و نیز محدودیت و فشار سیاسی را به همراه داشته است. 

محمدی تصریح کرد: آنچه برای جمهوری اسلامی ایران فشارهای سیاسی و بدبینی را به دنبال داشته، در این 2 نکته است؛ زیرا این تکنولوژی دانش هسته‌ای به دلیل کاربرد دوگانه‌ای که دارد نیازمند فضای مستعد بین‌المللی برای کشوری است که دنبال این دانش است، زیرا مبنای استفاده از این دانش پروتکل و حقوق بین‌الملل است که در چارچوب پیمان‌های بین‌المللی منعقد می‌شود. ماهیت بین‌المللی چنین پروتکلی، نقش دیگر کشورها برای دخالت در استفاده و نحوه استفاده را افزایش می‌دهد و طبیعی است که وقتی فضای مساعد بین‌المللی ایجاد شود حق کشورهای عضو (ان.پی.تی) است که از این دانش استفاده کنند.

تعریف سبد سوخت برای اقتصاد کشور یک ضرورت است

محمد خوش‌چهره دیگر نماینده مجلس هم که عضو کمیسیون اقتصادی است اظهار داشت: امروزه در دنیا اقدام‌ها و تصمیم‌های استراتژیک عموماً با معیار اقتصادی سنجیده نمی‌شوند بلکه مباحث و اهداف از نظر مدیریت استراتژیک با اهداف و شاخص‌هایی سنجیده می‌شود که تامین و تعیین‌کننده منافع و امنیت ملی است.

وی افزود:‌ این مبحث دارای 3 قلمرو اقتصادی رفاهی، امنیتی و ارزشی است و این که مسئولان یک کشور در موارد استراتژیک نه تنها با تکیه بر مزیت‌های اقتصادی کوتاه یامیان مدت به اتخاذ تصمیم بپردازند، ‌امروزه چندان عرف یا مورد توجه نیست و برخی از تصمیم‌های استراتژیک با وجود نبودن مزیت اقتصادی و تنها به خاطر منافع ملی یا اهداف تامین‌کننده آن اتخاذ می‌شود.

از جمله این تصمیم‌ها می‌توان به اهدافی چون خودکفایی یا خوداتکایی در مورد بعضی از کالاها یا محصولات استراتژیک با وجود توجیه اقتصادی نداشتن آنها اشاره کرد، مثلاً خودکفایی در مورد گندم به واسطه نقش پایه‌ای که در سبد غذایی اکثریت مردم دارد و وابستگی کامل آن به خارج یک تهدید ملی و ضد منافع ملی تلقی می‌شود.

طراحی سبد انرژی برای کشور یک ضرورت است

نماینده تهران افزود:‌ بنابراین با وجود رویکردی که به جهانی‌سازی می‌شود، هنوز خوداتکایی و خودکفایی در دایره‌های مشخصی معنا دارد و بسیاری از کشورها به این سمت تمایل نشان می‌دهند و به طور کلی برای ایران طراحی یک سبد انرژی می‌تواند کاملاً توجیه داشته باشد و تامین‌کننده منافع ملی که البته روی سهم حامل‌های انرژی آن و جای آن بحث وجود دارد مثلاً یکی از دلایل بحث این است که ایران دومین دارنده ذخایر گاز طبیعی جهان است.

وی با اشاره به این که بر اساس این تحلیل طراحی سبد انرژی که در آن سهمی برای انرژی هسته‌ای وجود دارد دارای توجیه علمی و منطقی است زیرا چون ارتباط کاهش وابستگی‌ها به یک حامل انرژی در سبد انرژی وجود دارد.

وی افزود: از منظر دیگر برای داشتن نیروگاه‌های اتمی چند سطح ملاحظه وجود دارد و مثلاً باید در نظر گرفت که آیا برنامه‌ریزی و تصمیم تامین انرژی در یک فضای دوستانه یا بر عکس در یک فضای خصمانه برنامه‌ریزی می‌شود.

خوش‌چهره در ادامه گفت: ذکر تجربه‌ای را لازم می‌دانم در یکی از دیدارهای ابتدای دولت نهم که با مسئولان انرژی اتمی روسیه داشتم، ایشان در آن مذاکره ضمن انتقاد از اصرار ایران به داشتن انرژی اتمی گفت، داشتن انرژی اتمی برای ایران از نظر کارشناسان اتحادیه اروپا و کارشناسان ما توجیه اقتصادی ندارد زیرا تولید هزار مگاوات برق ظرفیتی نیست که برای آن، این هزینه‌های اقتصادی و سیاسی صورت گیرد مضافاً این که همه می‌دانیم ایران انرژی فراوان دارد.

وی اضافه کرد: در آن دیدار من اشاره کردم که این اراده و تصمیم صرفاً بر اساس مزیت خالص اقتصادی قابل قبول نیست.

وی افزود: من در همان ایام به آن مسئول روسی گفتم در زمان دانشجویی با مزیت اقتصادی آشنام ‌شدم که در روسیه اتفاق عجیبی رخ داد و واقعیت مساله مزیت اقتصادی برخلاف آنچه در ادبیات اقتصاد متعارف برای ما می‌گفتند را در ذهن من تغییر داد و آن این که در خلال جنگ سرد ابرقدرت شوروی که به هیچ وجه زیر بارفشار آمریکا نمی‌رفت، در طراحی اقتصاد کلان خود تسلیحات نظامی و صنایع سنگین را دارای مزیت اولویت داده بود و سعی می‌کرد در مقابل صادرات آنها کالاهای مورد نیاز که تولید آن مزیت نداشت را وارد کند.

وی گفت: گندم در آن زمان در شوروی نقش محوری و کلیدی در سبد غذایی مردم داشت و بر این مبنا گندم ارزان از کانادا و اروپا وارد کننده جدی این محصول تبدیل شد، آمریکا در یک اقدام غیرقابل پیش‌بینی در سال 1974 به شوروی دستور داد که سالانه 2 هزار مهاجر یهودی از این کشور به اسرائیل برود و چنانچه این اقدام صورت نگیرد واردات گندم به روسیه قطع خواهد شد، در نتیجه شوروی با وجود همه ابرقدرتی به خاطر وابستگی مسئولان حزب کمونیست تمکین کرد و هزینه‌های سیاسی و اجتماعی سنگینی را پرداخت. با ذکر این مورد آن مقام روسی حقانیت موضع ایران را تایید کرد. وی در ادامه گفت: اگر ما انرژی اتمی را صرفاً با ملاحظات اقتصادی در نظر بگیریم و آن هم برای نیروگاه‌های هزار مگاواتی شاید گفته شود که توجیه اقتصادی ندارد یا از نظر صرفه اقتصادی مورد تایید نیست اما نانچه از زاویه منافع ملی و بر اساس استدلال به موضوع بپردازیم پاسخ متفاوت خواهد بود.

خوش‌چهره خاطر نشان کرد: در خاتمه به آن مقام روسی گفتم چگونه می‌توان نیروگاهی اتمی داشت و در سبد انرژی سهم قابل توجهی به آن داده و اتکای یک کشور در مصارف مختلف اعم از مصارف خانگی و صنعتی به دنبال داشته باشد اما ورودی این سیستم که اورانیوم است وابسته به خارج باشد که اگر این ورودی قطع شود چه به دلایل اقتصادی یا ابزار سیاسی واقع شود، خسارتی که به کشور ناشی از قطع برق وارد می‌شود قطعاً خسارت بالایی خواهد بود و بر این اساس لازم است برای کاهش وابستگی و خسارت در این چرخه قرار گیریم.

نظرات بینندگان
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
نشریات