نگاه به 2 پرونده

گروه سیاسی: گزارش البرادعی از روند فعالیت‌های هسته‌ای ایران در پایان مهلت 60 روزه قطعنامه دوم شورای امنیت در شرایطی امروز منتشر می‌شود که زنجیره‌ای از مذاکرات فشرده دیپلماتیک با محوریت ایران، قرار است در هفته آینده انجام شود.

خط سیر این مذاکرات با این که در 2 نقطه فعالیت‌های هسته‌ای ایران و مسائل عراق از یکدیگر جدا می‌شوند، اما از آنجا که ایران مرکز ثقل این تحرکات دیپلماسی قرار گرفته؛ سرنوشت این مذاکرات نیز به یکدیگر گره خورده است.

ارائه گزارش البرادعی به شورای امنیت

پایه گفتگوهای دیپلماتیک درباره برنامه هسته‌ای ایران، گزارش البرادعی است که قرار است طی امروز یا فردا، همزمان به شورای امنیت و شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ارائه شود.

بر روی گزارش البرادعی اگر چه عنوان «محرمانه» قید شده است، اما محتوای آن روشن است. این گزارش براساس خواسته دومین قطعنامه شورای امنیت تهیه شده است؛ قطعنامه‌ای که از ایران می‌خواهد همه فعالیت‌های هسته‌ای مرتبط با غنی‌سازی اورانیوم را متوقف کند. در جریان مهلت 60 روزه شورای امنیت، تغییر و تحولات تازه‌ای در برنامه هسته‌ای ایران ایجاد شد. این تغییر و تحولات دقیقا در جهت عکس خواسته شورای امنیت بود. ایران با پشت سر گذاشتن فاز آزمایشگاهی غنی‌سازی اورانیوم، به طور رسمی ورود به مرحله صنعتی تولید سوخت هسته‌ای را در بیستم فروردین ماه اعلام کرد و بازرسان آژانس در بازدیدهای خود که آخرین  آن هفته گذشته انجام شد، راه‌اندازی 1300 سانتریفیوژ و رفع مشکلات فنی در مرحله غنی‌سازی را تایید کردند.

از آنجا که ایران هیچ اقدام خلاف معاهده ان.‌پی.‌تی مرتکب نشده و در هیچ یک از گزارش‌های فنی آژانس مدرکی دال بر تلاش ایران برای دسترسی به سلاح هسته‌ای ارائه و تایید نشده است، جمهوری اسلامی ایران قطعنامه شورای امنیت را تلاش جهت‌دار کشورهای صاحب نفوذ و انحصارگر برای محروم کردن ایران از حقوق هسته‌ای خود می‌داند و به همین دلیل راه بی‌بازگشت در دستیابی به فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای را ادامه می‌دهد.

دور دوم مذاکره با سولانا

ایران از سوی دیگر از ورود به پروسه مذاکرات سازنده  که نتیجه برد برد را برای دوطرف مذاکره تعقیب کند، استقبال می‌کند و به همین دلیل، علی لاریجانی و خاویر سولانا در نشست آنکارا، راههای ورود به این پروسه را بررسی کردند.

نهم یا دهم خردادماه زمان دیدار بعدی دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپایی با یکدیگر است.

جمهوری اسلامی ایران به طور شفاف اعلام کرده که خواهان حل منافشه هسته‌ای در مذاکرات شفاف و سازنده است. علی لاریجانی مسیر مذاکرات گذشته با اروپا را بصراحت با تعبیر رقص دیپلماتیک توصیف کرد. مذاکرات ناموفقی که با هدف گرفتن زمان از ایران، تبلیغ در جهت مجرم نشان‌ دادن ایران، گرفتن امتیاز از ایران بدون دادن امتیاز متقابل و یا متناسب با خواسته آنان و... صورت گرفت.

اگر قرار باشد در انتهای مذاکرات لاریجانی و سولانا، نتیجه بازگشت به میز مذاکرات حاصل شود، ایران خواهان مذاکراتی سازنده است که در آن طرف مذاکره از اختیار کافی برای تاثیر مثبت در پرونده هسته‌ای برخوردار بوده و نتیجه مذاکرات معطوف به خواسته‌های سیاسی و غیرحقوقی متکی بر قدرت آمریکا نباشد.

مذاکرات ایران و آمریکا برای عراق

مذاکرات نمایندگان ایران و آمریکا نیز در خصوص وضعیت امنیتی عراق، 7 خرداد برگزار می‌شود. مواضع ایران در خصوص عراق کاملا شفاف است؛ خروج نیروهای اشغالگر و بخصوص آمریکا و حمایت از دولت مردمی عراق، دخالت نکردن قدرتهای فرامنطقه‌ای در مسائل داخلی این کشور و تحکیم تعامل مثبت امنیتی با کشورهای همسایه عراق. آنچه سرنوشت این مذاکرات را به پرونده هسته‌ای ایران گره می‌زند، نوع رفتار آمریکاست. جمهوری اسلامی ایران زمانی که در روند پرونده هسته‌ای حسن‌نیتی در رفتار آمریکا مشاهده نمی‌کند، دلیلی ندارد که به حسن‌نیت این کشور در موضوع عراق باور داشته باشد. بستگی سیاسی و امنیتی کشورهای منطقه به یکدیگر مانند ظروف مرتبط است و رفتارهای معاندانه قدرتهای فرامنطقه‌ای تاثیری قابل گسترش به تمام منطقه را دارد. از این رو در منظر ایران، تغییر رفتار و موضع آمریکا در قبال فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای ایران می‌تواند اثبات‌کننده حسن‌نیت آمریکا در مذاکرات عراق باشد.