دیوارکشی؛ راه‌حلی مشکوک برای مهار خشونت

گروه ترجمه، آزاده بهرامجی: شباهت بغداد، بیت‌المقدس و تیخوان با یکدیگر در چیست؟ هر سه شهر فوق با کشیدن دیوارهایی برای ایجاد مانعی فیزیکی از وسط به دو نیم شده‌‌اند. این دیوار‌‌ها تبدیل به پرده‌‌های آهنینی شده که همسایگان را از هم جدا می‌سازد.

این شهرها با دیوار، حصار، خندق و خاکریزهایی که با یابنده‌‌های حرکتی، حسگرهای حرارتی، سیستم‌‌های ره‌یابی اشعه ایکس، تجهیزات دیده‌بانی در شب، هلیکوپتر و غیره تجهیز شده احاطه شده‌‌اند. به علاوه در بخش‌‌هایی از آنها هنوز عملیات ایجاد مانع‌‌های بیشتر در حال اجرا است. اگر همه طرح‌‌های دیوارکشی جهان به پایان برسد با موانعی رو به رو خواهیم بود که هزاران کیلومتر طول دارند و فاصله‌‌هایی به دوری مکزیک از هند، افغانستان از اسپانیا، مراکش از تایلند و مالزی از عربستان سعودی را پوشش می‌دهند. این موانع برای دور نگه داشتن مهاجران جویای کار، تروریست‌‌ها و قاچاقچیان از خاک کشورها به وجود آمده است.

شعار پیشنهادکنندگان چنین طرح‌‌هایی این است:

«حصار خوب، همسایه را خوب می‌سازد». اما برخلاف این تصور چنین حفاظ‌‌هایی به بحرانی جهانی منجر شده است زیرا در پدیده جهانی شدن کالاها و اجناس می‌توانند به راحتی در سرتاسر جهان تردد کنند اما مهاجران برای ترک وطن با هزاران معضل و مشکل روبه‌رو هستند.

کشور آمریکا که کلیدی اصلی برای فروپاشی دیوار برلین در سال 1989 بود یکی از بزرگترین ایجادکننده‌‌های حصارها و دیوارها در اطراف مرزهای خود و دیگر شهرهای جهان است. آخرین دیواری که به دست آمریکایی‌‌ها کشیده شد در ماه آوریل بغداد را به دو قسمت تقسیم کرد. این دیوار سه مایلی که با قطعات بتونی به طول 7/3 متر ساخته شده منطقه شیعه نشین را از منطقه سنی‌نشین جدا می‌کند.

این اقدام با موج شدیدی از مخالفت‌‌ها روبه‌رو شد و مقتدا صدر این اقدام را نژادپرستانه خواند.

دیواری که در میان بیت‌المقدس کشیده شد و شرق آن را از منطقه باستانی غرب جدا می‌کند نیز چنین اعتراضی را برانگیخته است.

دیوار شهر تیخوان در مرز شمالی مکزیک که توسط سیم خاردار از اقیانوس آرام تا تپه‌‌های کالیفرنیا کشیده شده مکزیکی‌‌ها را از شهر سانتیاگو آمریکا جدا می‌سازد. این دیوارهای 14 مایلی چنان فشرده هستند که حتی یک بند انگشت هم از آن رد نمی‌شود.

آیا این دیوارها کارایی دارند

دولت آمریکا پس از تصویب قانون حفاظ‌کشی در سال 2006 قصد دارد دیوار دو لایه‌یی به طول 700 مایل در مرز 2 هزار مایلی خود با مکزیک ایجاد کند. موافقان این طرح بر این باورند که وجود مانع فیزیکی از مهاجرت‌‌های غیرقانونی به داخل این کشور ممانعت به عمل می‌آورد.

بعد از حمله 11 سپتامبر در سال 2001 گروه‌‌های ضدمهاجرت علت مهاجرت‌‌های غیرقانونی را نبود موانع مناسب خوانده و فشار زیادی را برای ایجاد حفاظ‌‌های بهتر بر دولت تحمیل کردند.

دیوار تیخوان باعث شده میزان مهاجرت‌‌های غیرقانونی از نیم میلیون نفر در سال به 130 هزار نفر کاهش پیدا کند. مخالفان این طرح بر این باورند که کشیدن این دیوار عواقب شوم خود را در پی دارد. به طور مثال سال گذشته تونل بسیار بزرگی زیر این حصار‌‌ها در سانتیاگو کشف شد که مهاجران بدون برخورد با دیوارهای کشیده شده می‌توانستند به راحتی از آن عبور کنند. به علاوه جعل سند و اسناد حقوقی هم رشد فزاینده‌یی پیدا کرده و کسب و کار جدیدی در آمریکا برای رد کردن مهاجران غیرقانونی به وجود آمده است.

در حالی که سازندگان این دیوارها ادعا دارند که برای افزایش امنیت و کنترل مهاجرت‌‌ها اقدام به کشیدن حصار‌‌ها و حفاظ‌‌ها می‌کنند اما اهداف سیاسی بسیاری در ایجاد این دیوارها نقش دارند. با وجود آنکه ریگان رئیس‌جمهور اسبق آمریکا شعار تخریب دیوار برلین را سر داده بود اما این کشور با آوردن دلایل ظاهراً منطقی به شعار سر داده شده توسط خود پشت پا زد. شاید حفظ مرزها و تعیین آن یکی از دلایل حصارکشی در مرز کشورها باشد. برای مثال اسرائیل با کشیدن دیوارهایی در مرز خود هر روزه خاک کشورش را افزایش می‌دهد. البته اسرائیل خود ادعا دارد برای ممانعت از ورود تروریست‌‌ها اقدام به چنین کاری کرده اما واقعیت این است که این دیوارها می‌توانند به مرزهای تعیین نشده اسرائیل ماهیت قانونی ببخشند. با وجود آنکه کشورهای عربی مخالفت شدیدی با این دیوار دارند اما خود آنها هم شروع به کشیدن دیوار در مرزهای خود کرده‌‌اند.

عربستان سعودی حدود 550 مایل حصار در مرزهای خود با عراق کشیده که همه آنها با حس‌گرهای پیشرفته، دوربین‌‌های مورد استفاده در شب، نرم‌افزارهای قوی و سیم‌‌های لخت تجهیز شده‌‌اند تا از ورود مهاجران عراقی به کشورش جلوگیری کند. به علاوه تمام کشورهایی که با عراق مرز مشترک دارند نیز مرزهای خود را توسط سیم خاردار و حفاظ‌‌های تجهیز شده قوی از این کشور جدا کرده‌‌اند تا مهاجران عراقی نتوانند به این کشورها راه پیدا کنند.

کویت که بعد از حمله عراق به خاک کشورش تجربه تلخی را از سر گذراند تمام مرز خود با عراق را با مین‌‌ها و دیگر سلاح‌‌های مختلف پوشش داده است تا ارتش عراق نتواند به راحتی به خاک کشورش قدم بگذارد.