بیش از 14 ماه از بحران در روابط ریاض و دوحه می گذرد. خرداد
ماه سال 1396 عربستان سعودی روابط دیپلماتیک خود با قطر را قطع و به دنبال آن این
کشور را تحت محاصره و تحریم قرار داد. حال ریاض تصمیم جدیدی گرفته که می تواند تنش
میان دو کشور را به سطح جدید و بی سابقه ای برساند. تصمیم جدید دولت سعودی علیه
قطر، تبدیل این کشور به یک جزیره است!
شبه جزیره قطر با حدود 11هزار و 500 کیلومتر مربع مساحت، تنها از قسمت جنوب دارای مرز خشکی است. این مرز به طول 60 کیلومتر قطر را به استان «منطقه شرقی» در عربستان سعودی متصل می کند. مقامات سعودی تصمیم گرفته اند با حقر یک کانال آبی به نام سلوا، عملاً شبه جزیره قطر را تبدیل به یک جزیره در خلیج فارس کنند.
مقامات عربستان می گویند هزینه احداث کانال سلوا حدود 750 میلیون دلار است و ظرف 12 ماه به پایان خواهد رسید. ریاض با 5 شرکت بزرگ بین المللی و متخصص در امور حفاری برای اجرای این پروژه وارد مذاکره شده و پیشنهادهای آنان را دریافت کرده است و طبق آنچه اعلام شده، یکی از این شرکت ها کار احداث این کانال را برعهده خواهد گرفت. قرار است در ماه جاری میلادی نام این شرکت اعلام شود.
عرض این کانال حدود 200 متر و عمق آن 20 متر خواهد بود و امکان عبور و مرور شناورهایی به طول 12 متر را میسر می کند. این کانال در فاصله یک تا 5 کیلومتری مرز قطر احداث می شود و عربستان می گوید طرح های توریستی و گردشگری را در امتداد این کانال اجرا خواهد کرد. برخی منابع اعلام کرده اند، احداث یک پایگاه نظامی در امتداد کانال سلوا و محلی برای دفن زباله های هسته ای نیز در دستور کار ریاض است.
موقیعت جغرافیایی طرح کانال سلوا
سعود القحطانی مشاور ولیعهد سعودی با انتشار پیامی در توئیتر وجود این پروژه را تایید و اعلام کرد بی صبرانه در انتظار اجرای این پروژه تاریخی و بزرگ است. همزمان ماشین تبلیغاتی آل سعود نیز به کار افتاده و با ادبیاتی تحقیرکننده و توهین آمیز مشغول جوسازی علیه دوحه هستند.
ریاض پس از قطع روابط، برای دوحه 10 شرط تعیین کرده بود که مورد پذیرش قطر قرار نگرفت. این شروط عبارت بودند از؛
1- قطع فورى روابط ديپلماتيك با ايران
2- اخراج اعضاى حماس از قطر
3- مسدود كردن حساب اعضاى حماس و توقف کمک مالی به آنها
4- اخراج اعضای جماعت اخوان المسلمين مصر
5- اخراج مخالفان شوراى همكارى خلیج فارس از قطر
6- توقف حمايت از گروههای تروريستى
7- توقف دخالت در امور داخلى مصر
8- توقف پخش برنامه از شبکه تلویزیونی الجزيره
9- عذرخواهى از 5 کشور دیگر عضو شوراى همکاری خلیج فارس بابت مطالب پخششده از الجزيره
10- تعهد به پايبندى به کلیه سیاستهای شوراى همکاری خلیج فارس
گذرگاه زمینی قطر و عربستان
با رد شروط تحمیلی عربستان از سوی قطر، خصومت سعودی علیه دوحه افزایش یافت. اگرچه ریاض به طور رسمی در دست داشتن طرح احداث کانال سلوا را تایید نکرده اما برنامه قیچی کردن قطر از شبه جزیره عربستان عصبانیت قطری ها را در پی داشته است. از منظر آنان این طرح خلاف و ناقض حقوق بین الملل است. یک نویسنده قطری این طرح را با جنگ احزاب مقایسه کرده و گفته است در آن جنگ یهودیان و کافران متحد شدند و مسلمانان را محاصره کردند.
برخی از تحلیلگران طرح کانال سلوا را از منظر دیگری می بینند و معتقدند کل ماجرا چیزی جز یک جنگ روانی علیه دوحه نیست. فشارهای مختلف ریاض علیه دوحه تا کنون به جایی نرسیده است. از منظر این عده، فضاسازی رسانه ای درباره پروژه مذکور بیش از آنکه معطوف به واقعیت باشد، نوعی عملیات روانی است. آندریاس کریگ، استادیار مطالعات دفاع در کالج سلطنتی لندن می گوید ایده ساخت کانال قبلا توسط خود قطر پیشنهاد شده بود اما به دلیل هزینه های بالا متوقف شد.
قطر میزبان بزرگ ترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه است و اجرایی کردن چنین طرحی بدون چراغ سبز واشنگتن، بسیار بعید به نظر می رسد. فعلا منازعه در این مورد میان شهروندان دو کشور در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی داغ است. سعودی ها طرح احداث کانال سلوا را تلاش برای قطع یک تومور بدخیم و زگیل عربستان توصیف می کنند و قطری ها با تمسخر آن می گویند این هم مانند بسیاری از طرح های پیشین ریاض شکست خورده و سعودی ها فقط در توئیتر می توانند چنین کانالی را احداث کنند.
فارغ از عملیاتی یا تبلیغاتی بود طرح کانال سلوا، این قضیه نشان می دهد تنش میان ریاض و دوحه قصد فروکش کردن ندارد. ریاض در پی بازی در نقش پدرخوانده کشورهای عربی است و قطر نیز با بلند پروازی های خود قصد سر خم کردن در برابر پادشاه سعودی را ندارد.