گفتوگوى جنجالى سى.ان.ان با نخستوزیر ژاپن
تنش در روابط دو شریک
ترجمه: حامد شهبازى
مقدمه:
انتخابات ژاپن علاوه بر جابهجایى و تغییر در حکومت این کشور، سیاست خارجى آن را بویژه در زمینه همکارى امنیتى با آمریکا متحول کرد. جناح پیروز در پارلمان ژاپن در نخستین اقدام راه همکارى ژاپن در یکى از حساس ترین امور نظامی یعنى سوخت رسانى به کشتىهاى آمریکایى که وظیفه پشتیبانى از جنگ افغانستان را برعهده دارند، مسدود کرد. پس از این یا سو فوکودا نخستوزیر ژاپن با موجى از فشارها از جانب کاخ سفید براى تهدید پیمانهاى همکارى نظامی رو به رو شد. در سفر فوکودا به واشنگتن همه محافل سیاسى و رسانهای آمریکا براى تغییر مشى تازه سیاستمداران توکیو بسیج شدند؛ گفتوگوى جنجالى سى.ان.ان با نخستوزیر ژاپن به روشنى گویاى چالشهاى تازه دو شریک دیروز است که تقدیم میشود.
*آقاى نخستوزیر! شما نخستین سفر خود را به آمریکا پس از تصدى این پست انجام دادید، بهتر است از آینده روابط میان آمریکا و ژاپن صحبت کنیم که سالهاست در سطح عالى بودهاند اما اکنون اختلافاتى پیدا شده از جمله امتناع کشور شما براى سوخت رسانى به ناوگان کشتىهاى آمریکا در اقیانوس هند. فکر میکنید این سیاست چه زمانى تغییر خواهد کرد؟
**این سیاست ژاپن به دلیل تغییر اوضاع داخلى کشور در اواخر اوت اتخاذ شد. انتخابات مجلس مشاوران در میان بود و احزاب حاکم شکست خوردند. مخالفان به پیروزى رسیدند. تا این زمان، احزاب حاکم در مجلس علیا و سفلى اکثریت را در اختیار داشتند. اما اکنون مخالفان اکثریت را در اختیار دارند. به همین دلیل سیاست همکارى با آمریکا و سوخترسانى به کشتىهاى جنگى آمریکا تداوم نیافت.
*آقاى نخستوزیر آیا شما براى حل مشکلات همکارى امنیتى آمریکا و ژاپن نمیتوانید کارى بکنید این که کشتىهاى جنگى آمریکا دیگر هرگز نمیتوانند توسط کشتىهاى ژاپنى در اقیانوس هند، سوخترسانى شوند یک مشکل جدى است زیرا میدانید، این موضوع براى نیروهاى آمریکایى که در حال جنگ در افغانستان هستند حیاتى است.
**فکر میکنم سیاستمداران ژاپن لزوماً با قطع عملیات سوخت رسانى کشتىهاى ژاپنى موافق نیستند. اما به دلیل انتخابات مجلس مشاوران تغییر شگرفى در اوضاع سیاسى ژاپن روى داد و مخالفان در اقدامی نمادین با تداوم عملیات سوخترسانى کشتىهاى ژاپنى به کشتىهاى آمریکایى در مجلس مشاوران مخالفت کردند. ما به عنوان دولت ژاپن باردیگر این لایحه قانونى را تقدیم پارلمان کردیم و این قانون در حال بررسى است. این لایحه در مجلس نمایندگان تصویب شد و بحث در این رابطه در مجلس مشاوران آغاز میشود و علاقهمندیم که این قانون در مجلس مشاوران تصوب شود.
*ولى نشانهها حاکى از این نیست که لایحه همکارى جدید توکیو با واشنگتن در پارلمان مورد استقبال قرار گیرد؟
**من از افکار عمومی ژاپن و پارلمان درخواست میکنم این قانون را و اهمیت این عملیات را تأیید کنند. در عین حال امیدوارم اوضاع به گونهاى باشد که افراد بسیارى از این ایده حمایت کنند.
*میخواهم توجه شما را به سخنان رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا در دانشگاه صوفیه در ۹ نوامبر جلب کنم. وى گفته بود: ژاپن این فرصت و این وظیفه را دارد که نقشى را بهعهده گیرد که منعکس کننده ظرفیت سیاسى، اقتصادى و نظامی آن باشد. ما امیدواریم و انتظار داریم که ژاپن طى سالهاى جارى مسئولیتهاى بیشترى را در قبال امنیت جهانى برگزیند. آیا دولت شما آماده هست که آنچه را که وزیر دفاع آمریکا درخواست کرده یعنى بهعهده گرفتن مسئولیتهاى بیشتر در قبال امنیت جهانى، انجام دهد؟
**البته، تا به امروز ژاپن نقش خود را در قبال جامعه بینالملل ایفا کرده است، شاید نتوانسته باشد مناقشات را حل وفصل کند اما از امنیت جهان حمایت کرده است. از این نظر سیاست ما تغیر نکرده است. با این حال تاجایى که به اقدامهاى نظامی مربوط میشود، قانون اساسى ژاپن به ما اجازه حضور در چنین اقداماتى را نمیدهد. این یک حالت خاص است.
اما جدا از چنین کمکهاى نظامی که از عهده ما بر نمیآید، نظیر آنچه در عراق روى میدهد ما به کمکهاى بشردوستانه براى بهبود معیشت مردم جهان کمک کردهایم و در بازسازى عراق حضور داریم و ما به چنین فعالیتهایى ادامه خواهیم داد. مناقشات تنها در جنگ خلاصه نمیشوند. بلکه بازسازى، بهبود معیشت مردم و جنبههاى دیگر هم در میان است. درعین حال از هیچ اقدامی در افغانستان دریغ نمیکنیم. در آینده نیز انجام چنین فعالیتى را ادامه خواهیم داد. همچنین در صورت امکان تمایل داریم راههاى متعدد حمایت از فعالیتهاى آمریکا را مورد توجه قرار دهیم.
*آیا زمان آن فرا نرسیده که ژاپن توجه ویژه اى به قانون اساسى و تجدیدنظر در آن را مدنظر قرار دهد به این منظور که این فرصت را بیابید تا نقش مسئولانه در قبال امنیت جهانى ایفا کنید ؟
**خب این محدودیتى است که قانون اساسى ژاپن دارد و در حال حاضر قانون اساسى، ژاپن را از حضور در عملیات نظامی منع میکند. ایده ما این است که هرکارى به غیر از عملیات نظامی را انجام دهیم و به همین دلیل است که ما بیش از ۵ میلیارد دلار صرف همکارىها در عراق و ۱/۵ میلیارد دلار به عنوان کمک بلاعوض و ۲/۵ میلیارد دلار به عنوان قرض اعطا میکنیم. در همین حال با توجه به وضع افغانستان ما ۱۴۰ میلیارد ین کمک کردهایم و به ارائه کمکهاى مالى قابل توجه خود ادامه خواهیم داد هنوز هم تمایل داریم به بازسازى این کشور و بهبود معیشت مردم این کشور کمک کنیم.
*آقاى نخستوزیر شما به تجدیدنظر و اصلاح قانون اساسى خود براى انعطافپذیرى بیشتر در حوزههاى دفاعى و امنیتى اقدام نخواهید کرد؟
**هنگامی که شما از امنیت صحبت میکنید، موضوعات امنیتى متعددى وجود دارد نظیر امنیت اقتصادى و تأمین معیشت و غیره. تا جایى که میسر باشد ژاپن در این فعالیتها نقش خواهد داشت. حال چگونه این فعالیتها افزایش یابد، این که فعالیتهاى نظامی بخشى از آن خواهد بود یا خیر فکر میکنم این امرى است که نیازمند بررسى از سوى مردم ژاپن است و ما تمایل داریم که به سراغ جلب رأى مردم در این رابطه برویم.
*این پرسشها در این بافت پرسیده شد که ژاپن حدود ۸۰ درصد نفت خود را از خاورمیانه تأمین میکند با این حال شما دقیقاً روشن نکردید که آیا به تغییر، تجدیدنظر یا اصلاح قانون اساسى خود مبادرت خواهید کرد یا خیر؟
**خب، در قبال عملیات نظامی خیر. اما اگر ارتش آمریکا به دنبال انجام عملیات نظامی در این مناطق است، ژاپن هم حمایت لازم را صورت داده است نظیر آنچه که در عراق انجام میدهیم. در حال حاضر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نیروى ژاپنى به فعالیتهاى هوابرد در عراق کمک میکنند اما این اقدام حمایتى و لجستیکى است. صرفنظر از این فعالیتها فکر میکنم ما به زمان بیشتر و به بحث بیشترى میان مردم ژاپن نیاز داریم.
*به سراغ کره شمالى برویم، آیا واقعاً فکر میکنید که کیم جونگ ایل رهبر کره شمالى در تصمیم براى کنار گذاشتن توانایى هستهای نظامی خود جدى است؟
**این که آیا وى جدى است یا خیر، من بسیار امیدوارم که وى برنامه هستهای نظامی کشورش را کنار بگذارد و مطمئنم آمریکا نیز این گونه فکر میکند. بنابراین به منظور این که کره شمالى سلاحهاى هستهای را کنار بگذارد، ما از هیچ تلاشى دریغ نخواهیم کرد. البته آمریکا بازیگر اصلى در مذاکرات است و ما واقعاً روى آمریکا در این مذاکرات حساب میکنیم.
*این در حالى است که برخى شخصیتها از جمله جان بولتون نماینده پیشین آمریکا در سازمان ملل بر این باور نیستند که کره شمالى سلاحهاى هستهای خود را کنار بگذارد. فکر میکنید تحت چه شرایطى کره شمالى سلاحهاى هستهای خود را نابود خواهد کرد؟
**اگر کره شمالى امیدوار است که به عنوان یک کشور مستقل ادامه حیات دهد، فکر میکنم باید سلاحهاى هستهای خود را کنار بگذارد. در عین حال فکر میکنم آنها براى این که از جنبه اقتصادى مستقل شوند به همکارى اقتصادى ژاپن هم نیاز دارند. بنابراین باید موضوع ربوده شدن ۵ تبعه ژاپنى از سوى کره شمالى نیز حل شود. البته نگرش ناامیدکنندهاى در قبال این موضوعات وجود دارد.
*آقاى نخستوزیر اجازه دهید صریح باشیم، منظور شما این است که آنها اگر میخواهند به بقا ادامه دهند باید سلاحهاى هستهای خود را کنار بگذارند و اگر سلاحهاى هستهای خود را کنار نگذارند، تهدیدى محسوب خواهند شد، در غیر این صورت نابود خواهند شد.
**این که آنها نابود خواهند شد یا خیر را باید کنار گذاشت. من فکر نمیکنم آنها واقعاً بتوانند با موضعى که اکنون اتخاذ کردهاند به استقلال دست یابند. مردم این کشور بسیار ناخرسند هستند. از جنبه اقتصادى هم همینطور.
*میخواهم توجه شما را به اظهارات وزیر دفاع آمریکا درباره چین و برنامههاى هستهای آن جلب کنم. گیتس گفته است: «از تنوع برنامههاى نظامی که آنها به جریان انداختهاند نگرانم.» ژاپن از چین و برنامههاى نظامی آن تا چه میزان احساس تهدید میکند؟
**تا جایى که به تهدید نظامی مربوط میشود، این پرسش مطرح است که آیا آنها از توانایى نظامی خود استفاده خواهند کرد یا خیر. آمریکا کشورى با توانایىهاى نظامی است اما آیا ما از آمریکا احساس خطر میکنیم؟ خیر.
در قبال چین فکر میکنم توانایى نظامی آنها امروز واقعاً تا به این حد نیست اما اگر آنها به همین سرعت به تدارکات نظامی خود ادامه دهند آنگاه در آینده به تهدیدى براى غرب تبدیل خواهند شد. با این حال مسأله این است که آیا کشورى اراده به استفاده از توانایى نظامی دارد یا خیر؟ لذا فکر نمیکنم آنها بخواهند دست به چنین کارى بزنند. بنابراین من در این باره بسیار خوشبین هستم.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
