مجلس هشتم و شیوه تبلیغاتی جدید
سیدمحمدرضا میرتاجالدینی*
با نام خدا و با درود و صلوات بر نبی مکرم اسلام(ص) و عترت طاهرینش سخن را آغاز میکنم و بر روان ملکوتی بنیانگذار جمهوری اسلامی و ارواح پاک شهیدان درود میفرستم و در مطلع سخن به کلام نورانی قرآن تمسک میکنم که چراغ راهمان باشد: (ای رسول خدا) تو هم آن بندگان را به لطف و رحمت من بشارت آر. آن بندگانی که چون سخن بشنوند به نیکوترین آن عمل کنند، آنان هستند که خدا آنها را به لطف خاص خود هدایت فرموده و هم آنان به حقیقت خردمندان عالمند.» (زمر، آیات 17 و 18)
نزدیک به سه دهه از پیروزی انقلاب اسلامی میگذرد و طی 29 سال به طور متوسط هر سال انتخاباتی برگزار شده است که در میان کشورهای اسلامی بلکه در سراسر جهان در نوع خود بینظیر بوده و مردمی بودن نظام جمهوری اسلامی ایران را به خوبی نشان میدهد.
بسی روشن است نظامی که بر آرای مردم استوار است و انتخابات یکی از برنامههای اصلی آن به شمار میرود، باید شیوههای انتخاباتی و تبلیغاتی آن روز به روز بهتر و اصولیتر و کاملتر شود.
انقلاب اسلامی ایران ادبیات جدیدی وارد عرصههای سیاسی کرد؛ در گفتمان انقلاب اسلامی پستها و سمتها برای خدمت است نه برای قدرت. و هر نوع رقابت باید برای اقامه حق و عدل، خدمت بیشتر، مسوولیتپذیری افزونتر و ارائه ایدههای نو، تداوم انقلاب اسلامی و پاسداری از ارزشهای آن باشد، نه برای عرضه خود و خودخواهی و رقابت برای قدرت، دنیاطلبی، فزونخواهی و تصاحب حطام دنیا و مقامپرستی که در این صورت جز خسران و ربال، ضلالت و گمراهی، ظلمت و تاریکی و دوری از کانون نور و هدایت و سقوط به ورطه اخلاد الیالارض ثمرهای نخواهد داشت.
اسوه جاودانه مسوولیتپذیری و حاکمان عدالتپرور، حضرت علی علیهالسلام همه ارزش خلافت و مسوولیتپذیری را در اقامه حق و عدل و دفع باطل خلاصه کردند: «الا ان اقیم حقاً او ادفع باطلاً» در چنین نظامی که مسوولان و مدیران آن از سیره حکومتی امیرالمومنین الهام میگیرند، باید شیوههای تبلیغاتی در آن با روشهای غربی و نظامهای سیاسی دیگر متفاوت باشد و روشهای مرسوم آن مفاهیم حق و عدالت و مسوولیتپذیری را تداعی کند. امروزه در غرب شیوههای تبلیغاتی عجیب و غریبی به وجود آمده است. برای رسیدن به پیروزی و قدرت از هر شیوهای استفاده میکنند. تفکر ماکیاولیستی هر نوع تبلیغی را تجویز میکند. اخلاق و ارزشها در مذبح سیاست قربانی میشود. برای تسلط بر قوه عاقله انسانها و حاکم کردن عاطفه و احساسات به هر روشی دست مییازند. اخیراً کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا برای حضور در میتینگهای تبلیغاتی یک سگ همراه میبرند و از 20 کاندیدای ریاست جمهوری 19 نفر از این روش استفاده کردهاند. بنگرید سطح تفکر مردم را تا کجا تنزل دادهاند؟! حمایت از گروههای منحرف همجنسباز برای جلب آرای آنان از افتضاحات انتخاباتی دیگر غرب است و چندی پیش در انتخابات پارلمانی آلمان شیوه بسیار زشت و ناپسندی پدید آمده که یک کاندیدای زن برای پیروزی چه وعدههایی که نداده بود! واقعاً غرب در چه سراشیبی سقوط اخلاقی قرار گرفته است!!
هر سیاستی که از اخلاق فاصله گرفته باشد و رابطه اخلاق و سیاست به خوبی تعریف نشود و خدای نکرده اخلاق هم سیاسی شود نه بالعکس، از سیاست اسلامی فاصله گرفتهایم. در روشهای تبلیغاتی که در آن سرمایه و پول، خدعه و فریب، وعدههای دروغین معامله و خرید و فروش رای، اسراف و تبذیر در تبلیغات، حرمتشکنی و تهمت و افترا و افشاگری عیوب دیگران مرسوم شود، غوغاسالاری به جای نقد عالمانه و منصفانه نشیند و تحریک احساسات و عواطف جای خردورزی و تفکر را بگیرد، منافع فردی و گروهی بر مصالح ملی غلبه کند و منفعتطلبی جای حقیقتگرایی را بگیرد، به همان اندازه از گفتمان انقلاب اسلامی منحرف شده است.
با تاسف باید بگوییم هر چه پیش میرویم، شیوههای تبلیغاتی در انتخاباتها غربیتر میشود و چهره غیراسلامی به خود میگیرد و تاکنون به رغم وجود مقررات و قوانین گوناگون تبلیغاتی نتوانستهایم چارچوب درستی برای تبلیغات صحیح تدوین و از فروغلتیدن در روشهای غلط و غربی ممانعت کنیم. تصمیم مجلس هفتم برای ممنوعیت هر نوع نصب و الصاق پوستر و بنر و پارچههای تبلیغاتی ترمزی برای روند بیرویه تبلیغات انتخاباتی بوده است که میتواند به عنوان نخستین تجربه تبلیغاتی مورد ارزیابی قرار گیرد؛ هر چند آسیبشناسی تبلیغات انتخاباتی راهکارهای مناسبتری برای خروج از وضعیت موجود را تقاضا میکند و ممنوعیت نصب و الصاق پوستر تنها یک گام آن هم برای جلوگیری از بعضی از آسیبهای تبلیغاتی نه همه آنها تاثیرگذار خواهد بود.
اگر هدف از تبلیغات را به خوبی تبیین کنیم، راهکارهای صحیح آن نیز آشکار میشود. تبلیغات برای روشن کردن امور زیر است:
اهداف و برنامههای کاندیداها و جریانها و احزاب سیاسی، کارهایی که برای مردم انجام دادهاند و کارهایی که میخواهند انجام دهند. شناختی که از مشکلات جامعه دارند و راههای برونرفت از آن. گزارش عملکرد و فعالیت در سطح ملی، استانی و حوزه انتخابیه، راهحلهای رشد و توسعه در سطح ملی، استانی و حوزه انتخابیه، ارائه بیوگرافی، سوابق و تجربیات کاندیدا و جریانات منتسب به آن، دیدگاهها در موضوعات مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، داخلی و بینالمللی، نقد کارشناسانه و علمی دیدگاهها و عملکردهای جریانات سیاسی. و بیشک این همه با نصب عکس و پوستر و پر کردن در و دیوار شهر و کوچه و خیابان نه تنها حاصل نمیشود بلکه فضایی ایجاد میکند که در آن احساسات و عواطف بر تعقل و خردورزی حاکم میشود، حقیقت در غوغای تبلیغات گم یا کمرنگ میشود، انبوه عکسها و پوسترهای رنگارنگ و قیمتی، پارچههای تبلیغاتی و بنرهای پرهزینه به رواج اسراف و تبذیر تبلیغاتی و سنگینتر و پرهزینهتر شدن تبلیغات میانجامد، به تعصبهای کور، درگیریهای طرفداران دامن میزند و فضا را آنچنان تیره و تار میکند که انتخاب صحیح را بسیار مشکل، اندیشمندان و خردورزان و اخلاقمداران را در جامعه منزوی و بستر را برای حاکمیت پول و سرمایه و زر و زور و تزویر فراهم میآورد و اگر چارهای اندیشیده نشود از گفتمان ارزشی و عدالتمحور اسلام و انقلاب اسلامی در امر انتخابات فرسنگها فاصله خواهد افتاد.
اصلاح شیوههای تبلیغاتی و رو آوردن به روشهای صحیح جلب آرای مردم و برخورد صادقانه و شفاف با مردم و پرهیز از وعده دادنها به خصوص وعدههای غیرعملی و بیان حقیقتها و تنگناها و ارائه راهکارهای مناسب و تبیین دیدگاهها و عرضه ایدههای نو و ابتکاری، هم موجب رشد و تعالی سیاسی و فکری جامعه و مردم میشود و هم مردم را در انتخاب صحیح کمک میکند و هم از تبعات و پیامدهای منفی تبلیغات، جامعه را مصون و محفوظ میکند. روشهای تبلیغی زیر برای رسیدن به این هدف ارزشمند کمک میکند: انتشار بیوگرافی و زندگینامهها و تبیین دیدگاهها و نقطهنظرات، انتشار بروشورهای تبلیغاتی جهت توضیح عملکرد و گزارش کار، تبیین اهداف و برنامهها و طرحها در قالب اعلامیه، تراکت و بروشور، برگزاری جلسات سخنرانی و پاسخ به سوالات مناظره و حضور در مجامع عمومی، تبلیغات دیجیتالی برای اقشار تحصیلکرده از طریق وبگاه و سایت اختصاصی و وبلاگها و CDهای تبلیغاتی، تبلیغات رسانهای و مصاحبه مطبوعاتی و...
آیا مصوبه مجلس مطلقاً تبلیغات را ممنوع ساخته
عدهای تفسیر غلط از مصوبه مجلس ارائه کردهاند. آنچه در مصوبه مجلس آمده است ممنوعیت مطلق تبلیغات نیست بلکه هرگونه نصب، چسباندن و الصاق عکس و پوستر و بنر و پارچههای تبلیغاتی به طور کلی ممنوع شده است ولی راههای دیگر تبلیغاتی از جمله چاپ و توزیع تراکت و بروشور و عکس به صورت دستی و پستی آزاد است. اینجانب که به همراه جمعی از دوستان از جمله آقای مفتح نماینده محترم رزن طراح پیشنهاد مذکور بودیم، هرگز درصدد محدود کردن تبلیغات آن هم برای رقبا نبودهایم بلکه درصدد اصلاح روشهای تبلیغاتی بودیم و کمرنگ کردن حاکمیت سرمایه و پول، سوق دادن تبلیغات به طرف تبلیغات منطقی و علمی، کاستن از درگیریهای تبلیغی، حاکم کردن فکر و اندیشه و خردورزی و اخلاق در تبلیغات و پرهیز از اسراف و تبذیر و سالمسازی محیط شهرها و حوزههای انتخابیه به هنگام تبلیغات انتخاباتی هدف و انگیزه اصلی بوده است. پس در پیشنهاد ارائه شده به مجلس به گزینههای جایگزین تصریح شده بود و در مشروح مذاکرات درج شده است. در ماده جایگزین الحاقی 60، تبصرهای به شرح زیر آمده بود که متاسفانه به هنگام قرائت برای رای از سوی منشی محترم فراموش شده است: «تبلیغات به صورت سخنرانی و حضور در جلسات، انتشار برنامه و زندگینامه، تراکت و پخش بدون الصاق و به صورت رسانهای مجاز خواهد بود.» و در توضیح تبصره مذکور در مشروح مذاکرات این چنین آمده است: «تفاوتی که این پیشنهاد ما با ماده (60) مصوب کمیسیون دارد این است که کمیسیون گفته به جز مکانهای تعیین شده یعنی اصل الصاق و چسباندن را پذیرفته است و گفته در مکانهای مجاز، ... ولی در این پیشنهاد کل الصاق و چسباندن ممنوع میشود، چون اگر موارد یا مکانهایی را استثنا بکنند تا حال در این 27 سال هم ثابت شده است که این را نیروی انتظامی و فرمانداریها نمیتوانند عمل کنند. وقتی مواردی را استثنا کردند دیگر همه جا را الصاق میکنند، یک موقع میبینید... همه شهر، دیوارها، مجسمهها، بناها حتی درختان هم پر از عکس میشود که از درختان آویزان میکنند و هزینههای کلانی دربردارد، بنابراین اینجا یک تصمیم انقلابی بگیریم، هر نوع الصاق و چسباندن را ممنوع کنیم اما عکس چاپ کنند در حد تراکت بین افراد در چهار راهها توزیع کنند، به خانهها بدهند، به مغازهها بدهند، سخنرانی کنند، جلسات مختلف بروند و انواع مختلف تبلیغات را داشته باشند اما الصاق و چسباندن در دیوارها و کل مکانهای مختلف ممنوع باشد، آقای مفتح هم قبلاً این پیشنهاد را داده بود... خیلی هم هزینهها کم میشود...»
براساس آنچه در مشروح مذاکرات آمده است، چاپ عکس و تراکت، بروشور و توزیع به صورت دستی و پستی و رسانهای و اینکه عکس و تراکت را به مغازهها بدهند مجاز بوده و تنها نصب و الصاق آن ممنوع است.
اگرچه این تبصره در ذیل قانون نیامده و غفلت شده است ولی دقت در مصوبه مجلس با توجه به مشروح مذاکرات حول ماده الحاقی 60 به خوبی این موضوع را روشن میکند که موارد مذکور در تبلیغات ممنوع نشده است. اگر برداشت حقوقی وزارت کشور غیر از این باشد با مراجعه به اداره قوانین مجلس و مشروح مذاکرات، ابهام برطرف خواهد شد و در صورت نیاز به ارائه استفساریه به مجلس، ابهام مذکور رفع میشود.
در پایان بار دیگر اشاره میکنم شیوه جدید در تبلیغات و ممنوعیت نصب و الصاق پوستر و بنرهای تبلیغاتی در مجلس هشتم یک آزمون ملی و تجربه جدید خواهد بود. همچنان که تجمیع انتخابات شوراها و مجلس خبرگان تجربه جدیدی بود که مجلس هفتم آن را تصویب کرد و همه آن را تحسین کردند و رهبر فرزانه انقلاب نیز مهر تایید بر آن نهادند. امیدواریم با اجرای درست مصوبه مجلس، این شیوه جدید تبلیغاتی نیز مورد پسند و اقبال مردم شریف و فکور و با فرهنگ و انقلابی ایران باشد و اگر اشکالات و نواقص و کاستیهایی هم داشته باشد، برای انتخاباتهای بعدی ترمیم و اصلاح میشود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
