سایۀ تروریسم بر امنیت تولید و صادرات نفت
اردشیر گراوند
افزایش حمله به تأسیسات نفتی به یکی از دغدغههای اصلی برخی تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفتی جهان تبدیل شده است. سودان و نیجریه در آفریقا، عراق و عربستان در خلیجفارس و روسیه از جمله این کشورها هستند که نگران تأثیرگذاری منفی این تهدیدات بر امنیت تأسیسات نفتی خود هستند.
سودان
سودان یکی از فقیرترین کشورهای جهان است، اگرچه ششمین صادرکنندۀ بزرگ نفت به مصرفکنندۀ بزرگی مانند چین به شمار میرود. تولید نفت سودانیها و صادرات نفت خام سبک و شیرین آنها که آسانترین نفت برای پالایش و مورد علاقۀ بیشتر کشورهاست در طول سالهای اخیر به دلیل جنگهای داخلی و افزایش ناآرامیها در دارفور در معرض تهدید قرار گرفته است، اگرچه تولید این کشور در سال 2005 به رقم 500 هزار بشکه در روز رسید. ذخایر نفتی تایید شدۀ این کشور 563 میلیون بشکه نفت اعلام شده، اما درگیریها در این کشور دسترسی به ذخایر نفتی احتمالی را غیرممکن کرده است. تاکنون بیش از 200 هزار نفر در منطقۀ دارفور سودان کشته شدهاند.
اتیوپی
بهار گذشته هفت کارگر یک شرکت نفتی چینی که در اتیوپی کار میکردند ربوده شدند و برخی دیگر از کارگران کشته شدند اگرچه سرانجام با تلاش و مذاکره کلیسای پرسبایترین سومالی و انجمن صلیب سرخ، افراد مسلح این هفت گروگان چینی را آزاد کردند، اما آن هنگام در پی حملۀ شورشیان به یک میدان نفتی در اتیوپی نگرانیهای زیادی در میان شرکتهای نفتی فعال در آفریقا ایجاد شد. دولت چین نیز ابراز امیدواری کرد مؤسسات چینی و کارمندان آنها به منظور حفظ امنیت خود در آینده با افزایش آگاهیهای امنیتی و تقویت امور تدافعی با کشورهای میزبان در هماهنگی فعالیت کنند.
عراق
در عراق، ناامنی، تروریسم و مفاسد مالی، صنعت نفت را با بحرانها و چالشهای جدی روبهرو کرده است. در حالی که صادرات نفتی مهمترین منبع درآمد دولت عراق برای بازسازی کشور است، زیرساختهای نفتی این کشور هنوز آماج حملات تروریستی گروههای مختلف است. این مسأله موجب بیتمایلی شرکتهای خارجی برای سرمایهگذاری در صنعت نفت و گاز عراق شده است. این در حالی است که صنعت نفت عراق برای بازسازی نیازمند بیش از 20 میلیارد دلار سرمایهگذاری است.
البته فقط ناامنی نیست که صنعت نفت عراق را آزار میدهد بلکه گسترش مفاسد مالی در بین مقامهای وزارت نفت عراق نیز این صنعت را با مشکل جدی روبهرو کرده است. براساس آمارهای پنتاگون، تنها 67 درصد بودجۀ دولت عراق طی سال 2006 میلادی محقق شده است.
روسیه
تهدیدات تروریستی علیه تأسیسات نفتی روسیه بهویژه از جانب چچنها نیز باعث شده تا اخیراً مجلس عوام روسیه با تشکیل یگانهای امنیتی مسلح توسط شرکتهای انحصاری نفت و گاز برای محافظت از زیرساختهای آنها موافقت کند... با اتخاذ این تصمیم شرکتهای گازپروم و ترانسنفت اجازه یافتند نیروهای مسلح ویژۀ خود را داشته باشند. شرکت گازپروم، بزرگترین تولیدکنندۀ گاز در دنیا، کنترل تمام خط لولههای اصلی گاز در روسیه را در دست دارد و تنها شرکتی است که از اجازۀ صادرات گاز برخوردار است. ترانسنفت نیز انحصار خطوط لولۀ روسیه را در دست دارد.
مخالفان با این تصمیم معتقدند این کار راه را برای افزایش گروههای مسلح خصوصی باز خواهد کرد، زیرا شرکتهای انحصاری دیگر نیز ممکن است به زودی خواستار برخورداری از چنین موقعیتی شوند.
عربستان
نایف بنعبدالعزیز، وزیر کشور عربستان سعودی بزرگترین صادرکنندۀ نفت جهان نیز اعلام کرده یگانهایی را برای حفاظت از تأسیسات نفتی این کشور و آمادگی مقابله با حملات احتمالی شبکۀ القاعده به تأسیسات نفتی خود، تشکیل داده است. در فوریۀ 2006 تأسیسات نفتی ابقیق در شرق عربستان هدف حمله قرار گرفت و یک مقام وابسته به شبکۀ القاعده در عربستان همان موقع اعلام کرد، اسامه بنلادن، رییس شبکۀ القاعده برنامهریزی این حمله را بر عهده داشته است. اخیراً نیز شرکت سعودی آرامکو برای ارزیابی میزان آمادگی و توانایی خود برای واکنش سریع در برابر هرگونه حادثۀ نفتی عملیات ویژۀ ساحلی برگزار کرده است، این عملیات در نوار ساحلی العزیزیه واقع در استان الخبر و با فرض رخ دادن حملۀ تروریستی و حادثه نشت فراوان نفت در نزدیکی و موازی با جادۀ ساحلی شاه فهد که عربستان را به بحرین وصل میکند، صورت گرفته است. در این عملیات از قایق، هواپیما و دیگر تجهیزات ویژه بهره گرفته شد.
نیجریه
نیجریه 95 درصد از درآمدهای ارزی خود را از منطقۀ نفتی دلتای نیجر واقع در جنوب کشور به دست میآورد، اما این منطقه از یک سال و نیم قبل صحنۀ حملات و گروگانگیریهای متعدد است. آشوبها و ناآرامیها در نیجریه موجب شده این کشور در سال 2006 نزدیک به چهار میلیارد و 400 میلیون دلار متضرر شود. در این مدت حدود 200 خارجی که بیشتر آنها در بخش صنعت نفت کار میکردهاند ربوده شدهاند که اکثر آنان پس از چند روز تا چند هفته آزاد شدهاند. بیش از 40 فرد خارجی فقط ظرف یک ماه گذشته در جنوب نیجریه ربوده شدهاند. ناآرامیها در نیجریه موجب شده تولید نفت این کشور، به عنوان بزرگترین تولیدکنندۀ نفت در آفریقا و ششمین صادرکننده در دنیا، در سال 2006 یکچهارم کاهش یابد. تولید نفت نیجریه به دلیل جو ناآرام در این کشور، در حال حاضر حدود 30 درصد کمتر از مواقع عادی است. بازارهای جهانی نفت نیز نسبت به ناآرامیها در نیجریه بسیار حساس است به طوری که ناآرامیها در این کشور، یکی از مهمترین عوامل افزایش بهای نفت ظرف ماههای اخیر بوده است. از ابتدای سال 2006 میلادی، دلتای نیجر با موجی از حملات گروههای مبارز و همچنین تبهکاران روبهرو شده است.
مردان مسلح ناشناس ماه گذشته پنج کارگر خارجی شرکت انگلیسی ـ هلندی «شل» را در منطقۀ نفتی جنوب نیجریه ربودند. گروگانها از کشورهای استرالیا، زلاندنو، لبنان و ونزوئلا بودند و برای شرکت حفاری «لون استار دریلینگ» کار میکردند. آدمرباییها در حالی صورت میگیرد که «جنبش رهاییبخش دلتای نیجر»، مهمترین جنبش جداییطلب منطقۀ نفتی نیجریه، پس از بر سر کار آمدن اومارو یارادوا، رییسجمهوری جدید نیجریه آتشبس خود را لغو کرده و خواستار تقسیم عادلانهتر درآمدهای منطقۀ غنی از نفت دلتای نیجر در بین مردم بسیار فقیر آن است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
