راهبرد مالی آمریکا علیه ایران

هنری پالسون وزیر خزانه‌داری آمریکا در جلسه شورای روابط خارجی با تشریح راهبرد دستگاه دیپلماسی این کشور در برابر ایران به تبیین چشم‌اندازهای مورد نظر واشنگتن در رویارویی با تهران پرداخت که در راس آن تلاش برای منزوی ساختن بانکهای ایرانی قرار دارد. به گفته پالسون آمریکا در صدد القای این امر به شرکت‌ها و بانک‌های جهان است که «خطر در معامله با ایران در همه ارزها وجود دارد». او در عین حال که اذعان می‌کند انزوای مالی ایران هزینه‌هایی را به آمریکا و شرکای این کشور تحمیل خواهد کرد، تاکید کرده است از نظر کاخ سفید «هزینه آن بسیار کمتر از یک ایران مجهز به سلاح هسته‌ای است.

این سخنرانی با هدف تشریح رویکردهای خزانه‌داری آمریکا در مسیر انزوای مالی ایران انجام شده و اطلاعات دقیقی را از اقدامات خصمانه، غیرقانونی و یک‌جانبه آمریکا در چند ماه اخیر علیه ایران افشا می‌سازد:

ما در حال حاضر مشغول تلاش برای به کارگیری همین درس‌ها در مورد تهدید بسیار واقعی ناشی از ایران هستیم. همه می‌دانند که ایران در حال تلاش برای دستیابی به سلاح هسته‌ای بر خلاف قراردادهای بین المللی و انتقال صدها میلیون دلار به گروه‌های تروریستی است. با این وجود هنگامی‌که در ابتدا جزییات را شنیدم، از میزان بهره‌برداری ایران از روابط مالی جهانی در جهت تعقیب و تامین مالی رفتار خطرناک خود و از میزان جذب مؤسسات مالی مشهور در مسیر اجرای این توطئه‌ها متعجب شدم. آن مؤسسات مالی که به منظور اجتناب از کلاهبرداران جزیی نهایت احتیاط را به خرج می‌دادند، ندانسته با پول مربوط به شرکت‌های خط مقدم در اشاعه (هسته‌ای) ایران سر و کار داشتند. می‌دانستم افرادی که این مؤسسات مالی را اداره می‌کردند در صورت آگاهی از حقایق، حداقل، تکان خورده و مضطرب می‌شدند. بنابراین برای مبارزه با تهدید ایران، راهبردی را شروع کردیم که استفاده از اقدامات مالی مورد هدف و مبتنی بر اطلاعات محرمانه را با یک راهبرد متمرکز برای آگاه کردن رهبران مالی در دولت‌ها و به ویژه در بخش خصوصی از آن چه رخ می‌دهد، ادغام می‌کند.

رفتارهای مزورانه

خزانه‌داری آمریکا گزارشی را تهیه کرد که در آن دامنه رفتارهای مالی فریب دهنده ایران توصیف شده بود. ما توضیح دادیم که چگونه ایران از شرکت‌های خط مقدم و دیگر ساز و کارها استفاده می‌کند تا برای شرکت‌هایی که با ایران معامله دارند تشخیص مشتری یا طرف مقابل آنها، اگر غیرممکن نباشد، حداقل مشکل خواهد شد. ما همچنین توضیح دادیم که چگونه ایران از بانک‌های دولتی برای تهیه موشک و تعقیب برنامه‌های هسته‌ای و تامین مالی تروریسم استفاده می‌کند. بانک‌های دولتی ایران از جمله بانک مرکزی ایران از دیگر مؤسسات مالی می‌خواهند اسم آنها را از معاملات جهانی حذف کنند. این کار به منظور فرار از کنترل‌های مدیریت خطر صورت می‌گیرد و این تهدید وجود دارد که مؤسسات مالی بامسولیت را درگیر معاملاتی کند که هرگز دانسته آن معاملات را انجام نمی‌دادند. در همین حول و حوش در سپتامبر 2006 بود که (وزارت) خزانه‌داری، هر گونه دستیابی مستقیم یا غیر مستقیم بانک دولتی صادرات ایران را به نظام مالی ایالات متحده قطع کرد و به طور علنی برخی اطلاعات را که زیربنای آن تصمیم قرار داشت منتشر کرد که از آن جمله بانک ملی ایران از طریق بانک صادرات برای حزب الله پول می‌فرستاد. ما همچنین شواهدی را فاش ساختیم مبنی بر این که بانک صادرات خدمات مالی در اختیار سایر گروه‌های تروریستی مانند جهاد اسلامی‌فلسطین و حماس قرار می‌دهد.

تقریبا بلافاصله پس از آن، نهادهای مالی سراسر جهان شروع به تعدیل معاملات خود با بانک‌های دولتی ایران و به ویژه با بانک صادرات کردند. بخش خصوصی به هنگام دریافت شواهد محکم ما می‌تواند بسیار سریع‌تر از دولت‌ها که اغلب فاقد قدرت لازم یا اراده سیاسی برای اقدام به صورت مستقل می‌باشند، عمل کند.

ما به عنوان بخشی از تلاش (برای نزدیک شدن به شرکت‌ها) اطلاعات وسیعی را در اختیار برخی از متحدان خود در باره یک بانک دولتی ایرانی دیگر یعنی بانک سپه قرار دادیم که این بانک خدمات مالی را در اختیار شرکت‌های موشکی ایران قرار می‌داد و سعی داشت فعالیت‌های خود را استتار کند. امید ما بر این بود که یک کشور دیگر رهبری یک اقدام علیه بانک سپه را به عهده بگیرد به ویژه آن که مطلع شدیم یکی از متحدان ما اطلاعاتی را که در اختیارش قرار داده‌ایم به طور مستقل تایید کرده است. به دلیل فقدان اختیارات حقوقی و اراده سیاسی، چنین چیزی رخ نداد.

بنابراین در ژانویه سال جاری، ما به طور یکجانبه بانک سپه را به عنوان تسهیل کننده اشاعه (هسته‌ای) ایران تعیین کردیم. به نظر می‌رسد کشورهای دیگر اراده سیاسی برای انجام اقدامات یکجانبه ندارند و هدف ما پیوسته اقدام چند جانبه بوده‌است. برای رسیدن به آن هدف، تلاش ما جهت نزدیک شدن (به شرکت‌ها) در نهایت موفقیت‌آمیز بود و متحدان ما در وادار کردن شورای امنیت سازمان ملل به قرار دادن بانک سپه در فهرست سیاه در آخرین قطعنامه خود علیه ایران، به ما پیوستند.  

برانگیختن حساسیت جهانی

اکنون تمامی ‌جهان باید دارایی‌های بانک سپه را مسدود کند و آن را از نظام مالی جهانی منزوی سازد. مؤسسات مالی سراسر جهان، در نتیجه تلاش ما برای نزدیک شدن به آنها و به خاطر اقدامات هدفمند ما، بیش از هر زمانی دیگر در مورد خطرات بسیار عمده ناشی از انجام معامله با ایران حساس هستند. اکثر مؤسسات مالی اصلی جهان اکنون روابط تجاری خود را با ایران به شدت کاهش داده یا به کلی متوقف کرده‌اند.

 این مؤسسات از نظر قانونی ملزم به انجام چنین اقداماتی نبودند ولی به عنوان احتیاط و همگرایی تصمیم گرفته‌اند که نمی‌خواهند بانکدار ایران باشند. به آن بانک‌هایی که تصمیم گرفته‌اند معاملات مبتنی بر دلار را متوقف کنند ولی به معامله با ایران با ارزهای دیگر ادامه می‌دهند می‌گویم که خطر در معامله با ایران در همه ارزها وجود دارد. اشتغال بانک‌های دولتی ایران و بانک مرکزی آن در پیشبرد سیاست‌های حکومت ایران باید سبب نگرانی شدید مؤسسات مالی سراسر جهان باشد. با نگرش به مسئله ایران به روش ما یعنی تمرکز شدید بر رفتار غیرقانونی ویژه و تبدیل بخش خصوصی به یک شریک در تلاش‌ها، ما در موقعیت بهتری برای بحث در مورد اقدامات وسیع‌تر با متحدان خود هستیم.

در حالی که انزوای مالی ایران احتمالا به شرکای ما و به آمریکا هزینه‌هایی را تحمیل خواهد کرد ولی هزینه آن بسیار کمتر از یک ایران مجهز به سلاح هسته‌ای است.