ژنرال بدون یونیفورم!

علی صیدی

سرانجام پرویز مشرف رئیس‌جمهور پاکستان از ریاست ارتش پاکستان استعفا داد تا بتواند فارغ از جنجال‌آفرینیهای مخالفان داخلی خود وارد صحنه سیاسی اسلام‌آباد شود. این اقدام پرویز مشرف سبب بروز نگرانیها و امیدواریهای همزمانی در میان مخالفان وی شده‌ است. پرویز مشرف طی مراسمی ‌با حضور مقامات پاکستانی رسما از سمت فرماندهی کل ارتش کناره‌گیری کرد.

اکثر احزاب مخالف پاکستانی از جمله حزب مسلم لیگ نوازشریف از این مراسم استقبال کرده و این اقدام مشرف را گا‌می ‌برای اصلاح هر چه بیشتر امور قلمداد کردند. آخرین سخنان مشرف در کسوت نظامی‌‌اش جالب توجه است:

"من دیگر در این یونیفورم نخواهم بود. اعتراف ‌می‌کنم که از این لحاظ غمگینم. پس از 46 سال پوشیدن لباس نظامی ‌باید با ارتش خداحافظی کنم.ارتش زندگی من است. ارتش عشق من است، من به ارتش عشق ‌می‌ورزم. نیروهای مسلح پاکستان نیروهایی منسجم، متعهد به کشور و نجات دهنده ی پاکستان هستند. "

از یک سو مخالفان مشرف امیوارند که اقدام اخیر رئیس‌جمهور کشورشان مقدمه‌ای برای کمرنگ‌تر شدن حضور سیاسی وی در اسلام‌آباد باشد.بسیاری از مخالفان مشرف حضور همزمان وی در ارتش و دولت را معلول تداوم قدرت وی ‌می‌دانستند. اما هم‌اکنون این قدرت همزمان حداقل به صورت رسمی ‌و صوری بر هم ریخته است . مشرف تنها به عنوان فردی سیاسی مورد شناسایی شهروندان پاکستانی قرار خواهد گرفت.

اما در کنار این امیدواری نگرانی بازگشت موثر مشرف به قدرت نیز خودنمایی ‌می‌کند. رئیس‌جمهور پاکستان هم‌اکنون با استعفای خود از ارتش قدرت مانور سیاسی از مخالفان خود را سلب نموده است .بر این اساس دیگر قضات و دیوانسالاران مخالف دولت بهانه ای جهت انتقاد از مشرف ندارند.بسیاری از تحلیلگران مسائل پلکستان استعفای مشرف از ارتش را مقدمه‌ای جهت نقش افرینی بیشتر وی در معادلات اسلام آباد ‌می‌دانند، خصوصا اینکه اخیرا بوش پسر حمایت خود از رئیس‌جمهور پاکستان را اعلام نموده است. این در حالیست که بسیاری از جمهوریخواهان سنتی و دموکراتها خواهان سرکارآمدن افرادی مانند نواز شریف و بی‌نظیر بوتو در اسلام آباد هستند. از این رو به نظر ‌می‌رسد که در صورت جابه جایی قدرت در کاخ سفید و شکست جمهوریخواهان در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 ایالات متحده آمریکا شاهد چرخش علنی سیاستهای کاخ سفید در قبال دولت مشرف باشیم. البته این امر مستلزم پایداری دولت وی تا نوامبر سال 2008 خواهد بود.برخی از تحلیلگران معتقدند که این اقدام مشرف منجر به کسب بسیاری از امتیازات سیاسی مثبت برای وی خواهد شد. به خصوص آنکه مشرف با این اقدام خود درصدد رساندن این پیام به گوش مخالفانش بود که وی یک رهبر دموکرات مرد‌می‌است و با کنار گذاشتن پست نظامی‌‌اش حاضر است به عنوان یک شهروند غیر نظامی ‌و تنها با اختیار داشتن امتیازات ریاست جمهوری بر پاکستان حکومت کند. مشرف زمینه را برای سازش هر چه بیشتر احزاب مخالف در پاکستان مهیا ساخته است.

اما از سویی دیگر تحرکات نواز شریف و بی‌نظیر بوتو در اسلام آباد و دیگر شهرهای پاکستان به شدت افزایش یافته و اخبار مربوط به ائتلاف این دو هر لحظه جذاب تر می‌شود. اخیرا نخست‌وزیر سابق پاکستان اعلام کرده ‌است که آماده اتحاد با دیگر نوازشریف، همتای پیشین خود برای تشکیل ائتلاف در انتخابات پارلمانی این کشور است.

"بی نظیر بوتو" رهبر حزب مرد‌می ‌پاکستان و از مخالفان اصلی "پرویز مشرف" رئیس‌جمهوری این کشور به هنگام پر کردن اوراق ثبت نام مربوط به شرکت در انتخابات پارلمانی، اعلام کرده‌است که حزب متبوع وی آماده تشکیل ائتلاف با همه احزاب سیاسی میانه‌رو بوده و از بازگشت نوازشریف به پاکستان استقبال ‌می‌کند چرا که این مساله فرهنگ دمکراتیک و سیاسی را در پاکستان تقویت خواهد کرد.مخالفان مشرف خواهان لغو وضعیت فوق‌العاده اعلام شده از سوی ژنرال "پرویز مشرف" رئیس‌جمهور این کشور هستند و معتقدند برقراری این وضعیت در کشور هیچگونه همخوانی و سازگاری با برگزاری آزادانه و عادلانه انتخابات ندارد.

بی‌نظیر بوتو در این میان سعی دارد سیاست دوگانه‌ای را دنبال نماید. وی از یک سو سعی در ائتلاف با احزاب میانه‌رو دارد و از سوی دیگر سخن از تحریم انتخابات و احتمال تقلب در آن به میان می‌آورد. به تازگی رهبر حزب مردم پاکستان در نامه‌ای به رییس کمیسیون انتخاباتی این کشور درباره احتمال تقلب در انتخابات آتی هشدار داده است. بی‌نظیر بوتو در نامه خود افزوده است که هرگونه توطئه، فساد و تقلب در انتخابات باید قبل از اجرا خنثی شود. به اعتقاد بی‌نظیر بوتو کمیسیون انتخابات باید درباره تعداد صندوق‌های اخذ رای در کشور به تفکیک مجلس ملی و ایالتی، اطلاعیه رسمی ‌صادر کند. حزب مردم پاکستان تعداد نامزدهای خود برای حضور در انتخابات مجالس ملی و ایالتی را اعلام کرده‌ است.

این حزب برای مجلس ملی ۵۰ و مجالس ایالتی 130نامزد انتخاباتی معرفی کرده ‌است. بوتو از ابتدای حیات سیاسی خود تاکنون چهار بار برای نمایندگی در مجلس ملی انتخاب شده‌ است اما در سال 2002 میلادی به اتهام تخلفات مالی و مسایل سیاسی از سوی کمیسیون انتخاباتی رد صلاحیت شد. انتخابات مجالس ملی و ایالتی پاکستان قرار است هشتم ژانویه سال 2008 میلادی (18دی) برگزار شود.

در نهایت اینکه استعفای پرویز مشرف از سمت فرماندهی ارتش پاکستان را ‌می‌توان به عنوان تحولی مهم در صحنه سیاسی اسلام‌آباد مورد تحلیل و بررسی قرار داد. آیا این استعفا ‌می‌تواند در بازچینی پازلهای سیاسی و امنیتی اسلام‌آباد موثر باشد؟ پاسخ این سوال را گذشت زمان مشخص خواهد کرد.