شکست مذاکرات اروپا ـ آفریقا

مترجم: علی کسمایی

نخستین اجلاس سران آفریفا و اروپا در 7 سال گذشته هفته جاری بدون توافق درباره موضوع اصلی تجارت به کار خود پایان داد که این ضربه‌ای به تلاش‌ها برای تشکیل مشارکت اقتصادی جدید بین دو قاره بود.

به گزارش رویترز، بیش از 70 نفر از سران اروپا و آفریقا در مورد چگونگی برخورد با زیمبابوه نیر دچار اختلاف بودند.

آنگلامرکل صدراعظم آلمان از زیمبابوه و سودان به خاطر عدم احترام به حقوق بشر انتقاد کرد. اجلاس دو روزه در لیسبون (پرتغال) با یک برنامه اقدام بلندپروازانه و وعده تجدید دیدار در سال 2010پایان یافت. اما بزرگترین بلوک اقتصادی جهان و فقیرترین قاره آن نتوانستند درباره تجارت ـ که مبنای روابط اقتصادی آینده خواهد بود ـ به توافق برسند.

اتحادیه اروپا بزرگترین شریک تجاری آفریقا است که مجموع تجارت آنها در سال 2006 از 2/315 میلیارد دلار بیشتر بود. اما مقامات و بازرگانان اتحادیه اروپایی بیم دارند سرمایه‌گذاری فزاینده چین در آفریقا موقعیت اروپا را به خطر اندازد. پکن سال گذشته اجلاسی با سران قاره آفریقا ترتیب داد که در جریان آن با کشورهای این قاره قراردادهای سرمایه‌گذاری تجاری چند میلیارد دلاری منعقد کرد.

اتحادیه اروپایی می‌خواهد قراردادهای تجاری در حال انقضای کنونی را با به اصطلاح «قراردادهای مشارکت اقتصادی» یا معاملات موقتی جایگزین کند که گروهای ضد فقر از آنها به علت عدم تامین حمایت از کشاورزان فقیر آفریقا و صنعت شکننده و آسیب‌پذیر آن انتقاد کرده‌اند.

عبدالله واده رئیس‌جمهور سنگال با حالتی خشمگین به روزنامه‌نگاران گفت «واضح است که آفریقا قراردادهای مشارکت اقتصادی را نمی‌پذیرد. ما دیگر درباره قراردادها حرف نمی‌زنیم… ما آنها را رد کرده‌ایم. ما می‌خواهیم مذاکره کنیم تا ببینیم چه چیزی را به جای آنها بگذاریم.»

 اتحادیه اروپایی بر انعقاد قراردادهای تجاری جدید تا 31 دسامبر اصرار دارد، این تاریخی است که ضرب‌الاجل سازمان تجارت جهانی برای انعقاد قراردادهای تجاری ترجیحی برای کشورهای در حال توسعه خاتمه می‌یابد.

خوزه مانوئل دورائو باروسو، رئیس کمیسیون اروپایی گفت اتحادیه اروپا کشورها را درباره تجارت تهدید نمی‌کند.

وی گفت: اما اگر قراردادهای موقت امضا نشود« قراردادهای ترجیحی از اول ژانویه 2008 قابل اجرا نخواهد بود.» اتحادیه اروپا آماده ادامه مذاکرات است. وی گفت:«آنچه ما داریم  می‌گوییم این است که بیایید برای اجتناب از اخلال در امر تجارت قراردادهای موقت منعقد کنیم.»

در حالی که تعدادی از کشورهای افریقایی اخیرا با انعقاد قراردادهای تجاری موقتی با اتحادیه اروپایی موافقت کردهاند، بیشتر رهبران آفریقا می‌گویند به زمان بیشتر احتیاج دارند تا اقتصادها و جوامع ضعیف‌تر خود را برای پذیرش تاثیر خاتمه قراردادهای تجاری ترجیحی آماده کنند. مرکل صدراعظم آلمان گفت رهبران اتحادیه اروپایی روز جمعه (فردا) درباره تجارت با افریقا در اجلاس سران اتحادیه اروپا گفتگو خواهند کرد. مرکل با اعلام این موضوع به خبرنگاران که می‌خواهیم دوباره بررسی کنیم که آیا اروپایی می‌تواند انعطاف‌پذیر نشده باشد، افزود ضرب‌الاجل 31 دسامبر به روی سنگ نوشته نشده است و می‌توانیم آن را تغییر دهیم.

آلفا عمر کنار، رییس کمیسیون اتحادیه افریقا از چند قرارداد موقت منعقد شده انتقادکرد. وی گفت: امید ما این است که این قراردادهای موقت دست بقیه کشورها را نبندند و بعدها مسائل را پیچیده‌تر نکنند. اگر ما مشارکت خود بر ضعف وحدت در آفریقا استوار دچار مشکلات فراوانی خواهیم شد.

مدافعان حقوق بشر و سازمان ضد فقر اعلام کردند از نتایج اندک و ضعیف حاصله در اجلاس ناامید شده‌اند.

مارتین کرک از سازمان خیریه انگلیسی «کودکان را نجات دهید» گفت: اگر 7 یال منتظر بمانید و بعد بکوشند شما را مجبور کنند در فاصله کوتاهی تا پایان سال به قراردادهای تحمیلی تن بدهید این پیشرفت واقعی نیست. بلکه اتلاف وقت است.

فضای اجلاس پیش از این هم به علت اختلاف عقاید بر سر چگونگی برخورد با رابرت‌موگابه، رئیس‌جمهور زیمبابوه تیره بود. مرکل ادعا کرد به تصویر افریقا به علت نداشتن اراده برای متوقف کردن‌حقوق بشر در زیمبابوه لطمه وارده شده‌است.

رهبران افریقا اصرار داشتند موگابه، که از نظر بسیاری از مردم افریقا از قهرمانان استقلال این قاره به شمار می‌آید، به اجلاس پرتغال دعوت شود، اصراری که باعث شد گوردون براون نخست‌وزیر انگلیس از شرکت در اجلاس خودداری کند.

موگابه در پاسخ به سوال رئیس‌جمهور موزامبیک گفت، شرکت موگابه اقدامی ارزشمند بود. وی گفت:« این کار ثابت کرد با مخالفان و کسانی که با آنان توافق نداریم هم جغرافیایی بسیار نزدیک و از حیث توسعه، دنیاها باهم فاصله دارند، اعلامیه‌ای را امضا کردند که آنان را متعهد می‌سازد یک مشارکت برابر سیاسی استراتژیک به‌ وجود آوردند. در اعلامیه مشترک آنان وعده همکاری در زمینه  سرمایه‌گذاری، توسعه، حقوق بشر و حفظ صلح داده ‌شده است. در این اعلامیه گفته شده: «ما مصمم هستیم با ایجاد مشارکت سیاسی راهبردی برای آینده بر رابطه سنتی کمک‌ دهنده و کمک گیرنده خاتمه دهیم.»