مهدی عباسی
«سارکوزی تهدیدی برای وحدت جمهوری فرانسه به شمار میرود.»
«رویال را به آرامش فرا میخوانم.»
این جملات، آخرین اظهارنظرهای دو نامزد ریاست جمهوری فرانسه بود که پس از یک رقابت جدی در نهایت «نیکولا سارکوزی» با پیورزی بر «سگولن رویال»، کلید کاخ الیزه را از آن خود کرد.
نیکولا سارکوزی در حالی به الیزه میرود تا بر صندلی ریاست جمهوری تکیه زند که 52 سال سن دارد و فرزند یکی از اشراف زمیندار مجارستان است. پدرش پس از روی کار آمدن حکومت کمونیستی مجارستان به فرانسه مهاجرت کرد و مادرش نیز به خانوادهای از یهودیان تعلق دارد که از یونان به فرانسه مهاجرت کرده و به مسیحیت کاتولیک تغییر مذهب داده است.
نیکولا سارکوزی متولد 28 ژانویه 1955 در پاریس است. او دارای فوق لیسانس حقوق خصوصی و دانشنامه علوم سیاسی از موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی پاریس است و پیش از ورود به سیاست به وکالت دادگستری اشتغال داشت.
او در 25 سالگی عضو انجمن شهر نویسور سن شد و 5 سال بعد سکان شهرداری این شهر را برعهده گرفت.
سارکوزی در سال 1976 به حزب تجمع برای برای جمهوری که ژاک شیراک در آن زمان ریاست آن را عهدهدار بود، پیوست. او مراحل ترقی خود را در این حزب گذراند و در سال 1993 در دولت ادوارد بالا دور به عنوان وزیر بودجه و دارایی انتخاب شد.
در کارنامه سارکوزی پستهای دیگری نیز وجود دارد. وزیر ارتباطات، سخنگویی دولت و دو دوره وزیر کشور از دیگر سمتهایی است که در دورههای ریاست جمهوری گذشته، سارکوزی عهدهدار بوده است.
اما بیشترین فعالیت حزبی وی در غالب احزاب راستگرا خلاصه میشود و هماکنون نیز دبیر کل حزب UMP (اتحاد برای جنبش مردمی) است. این حزب در سال است. این حزب در سال 2002 و از ادغام دو حزب لیبرال دموکرات و اتحاد جمهوریخواهان و به جهت حمایت از ژاک شیراک تشکیل شد.
کاندیداتوری برای انتخابات فرانسه
سارکوزی خبر کاندیداتوری خود را در 29 نوامبر 2006 طی مصاحبهای با یک روزنامه محلی اعلام کرد. او بعد از رقابت با دیگر کاندیداها در نهایت با کسب 53 درصد آرا به عنوان بیست و سومین رئیسجمهور فرانسه انتخاب شد.
به گزارش تایمز، سارکوزی مردی متفاوت برای فرانسویهاست. چرا که در طول سی سال گذشته ساکنان کاخ ریاست جمهوری فرانسه مردانی بودند نه سیاه و نه سفید، بلکه خاکستری. سیاستمدارانی میانه که همگی قصد داشتند دورانی تاریخی از حضور خود در کاخ الیزه به جا بگذارند، اما موفق نشدند. ساکنان الیزه این تصور را در ذهن جاری میکردند که فرانسویها با رای به این قبیل سیاستمداران در واقع مخالف هرگونه تغییر و اصلاحات هستند. اما در انتخابات جدید ریاست جمهوری در فرانسه، مردی به الیزه رفت که به کلیشه شکنی و حرکت در خلاف مسیر آب شهرت دارد.
تایمز در گزارش خود مینویسد: فرانسویها سارکوزی را مردی میدانند که از اقتدار کافی برای انجام آنچه که بقیه از تحقق آن وحشت دارند، برخوردار است. به نظر فرانسویها سارکوزی همان سیاستمدار توانمندی است که میتواند اقتصاد رو به سقوط فرانسه را احیا کرده و وجهه مقبول فرانسه در سطح بینالملل را به این کشور بازگرداند.
سارکوزی 52 ساله از هماکنون وعده داده که وزرای خود را به انجام کارهای خطیر مانند تلاش برای کاهش مالیاتها وادار کند. وی در یکی از سخنرانیهای انتخاباتی خود خطاب به طرفدارانش گفته است: «در طول بیست سال گذشته همواره وعده کاهش هزینه حمل و نقل عمومی به مردم داده شده است. در طول این سالها نیز با وجود وعدههای رنگین هیچ کدام از این شعارها محقق نشده است. امروز خطاب به تمام فرانسوی اعلام میکنم که در صورتی که سارکوزی را به عنوان رئیسجمهور انتخاب کنند، هزینه حمل و نقل عمومی تا پایان سال 2007 میلادی به حداقل میرسد.» البته در دور نخست انتخابات ریاستجمهوری رقبای سارکوزی ادعا میکردند که فرانسویها علاقهای به شنیدن این قبیل شعارهای رنگین ندارند. اما با این وجود، سارکوزی به راحتی با همین شعارها تمامیرقبا را پشت سر گذاشت و بر سکوی نخست انتخابات فرانسویها ایستاد.
او در دور دوم انتخابات با «سگولن رویال» نامزد حزب سوسیالیست فرانسه رقابت کرد. علی رغم همه اختلافات این دو نامزد، اما وجهه مشترک سارکوزی و رویال این بود که هر دو اولین داوطلبهای راهیابی به کاخ الیزه هستند که دوران جنگ جهانی دوم را تجربه نکردهاند.
سارکوزی و وریال به نسلی جدید از فرانسویها تعلق دارند.
سارکوزی چگونه کلید الیزه را گرفت؟
از سال 1848 میلادی تاکنون، 22 نفر بر صندلی ریاست جمهوری فرانسه تکیه زدهاند و انتخابات اخیر فرانسه، تکلیف بیست و سومین رئیسجمهور فرانسه را مشخص کرد.
اما انتخابات این دوره فرانسه با حساسیتهای بیشتری روبهرو بود. خشونتهای یک سال و نیم پیش در فرانسه به علت تبعیض نژادی موضوعی نبود که بتوان به راحتی از کنار آن گذشت.
فرانسویها این حساسیتها را درک کرده بودند و افزایش تعداد رایدهندگان، خود نشاندهنده وضعیت حساس فرانسه است.
بنابراین نامزدهای انتخابات نیز کوشیدند تا با دادن وعدههای فراوان، آرای بیشتری را از آن خود کنند. همه آنها قول داده بودند تا دیدگاهی واقعیتگرا و غیرایدئولوژیک اتخاذ کنند تا برای مشکلات فرانسه از جمله رشد پایین اقتصادی و بدهکاری شدید دولت، افت میزان کار، افزایش بیکاری، مالیات زیاد و سرانجام فقدان رقابت صحیح اقتصادی چارهاندیشی کنند.
بالاخره دور اول انتخابات ریاست جمهوری در حالی پایان یافت که سارکوزی و رویال توانستند با به دست آوردن بیشترین میزان رای به دور دوم راه پیدا کنند. نتایج دور اول انتخابات به شرح زیر است:
سارکوزی (راست) 1/31 درصد، رویال (حزب سوسیالیست) 84/25 درصد، فرانسوا بایرو(راست میانه) 55/18 درصد، ژال ماری لوپن (راست افراطی) 51/10 درصد، اولویه بوزانسنو (حزب لیگ کمونیست انقلابی) 3/4 درصد، فیلیپ دوویلیه (حزب راست افراطی جنبش برای فرانسه) 7/2 درصد، ماری ژرژ بوفه ( حزب کمونیست) 8/1 درصد، دومنیک ووآنه (حزب سبزها) 77 درصد، آرلت لاگیه (حزب مبارزه کارگری) 76 درصد، نیکولانیوز (حزب شکار، ماهیگیری و طبیعت) 73 درصد، و ژرار شیواردی (حزب کارگران) 3/0 درصد از آرا را در دور اول کسب کردند.
سارکوزی و رویال در حالی وارد مرحله دوم شدند که فرانسه در یک سال گذشته با بحرانهایی روبهرو بوده است.
از جمله این بحرانها میتوان به شورشهای سال 2005 اشاره کرد که در آن مهاجران در پی کشته شدن دو نوجوان سیاهپوست در یکی از شهرهای اطراف پاریس، به خیابانها ریختند و هزاران خودرو و مغازه را به آتش کشیدند.
این در حالی بود که سارکوزی در راستای حل این مشکل تلاش بسیاری کرد به طوری که حتی با خانوادههای این دو نوجوان سیاهپوست دیدار کرد و رسما از آنان عذرخواهی و با آنها ابراز همدردی کرد.
بر این اساس سارکوزی توانست در مناظره تلویزیونی خود با رویال به عقیده کارشناسان پیروز شود و با وعدههایی که به ملت فرانسه داده جواز حضور در الیزه را دریافت کند.
رئیسجمهور جدید فرانسه و ایران
سارکوزی در برابر پرسش مجری برنامه در مورد ایران میگوید: باید همراه با تحریمها، اتحاد در قبال پرونده هستهای ایران را حفظ کرد.
این موضع سارکوزی که منطق با سیاستهای آمریکا و اسرائیل است در حالی مطرح شد که وی در سخنرانی بهمن ماه سال گذشته خود در جمع خبرنگاران، ایران را کشوری بسیار بزرگ و دارای تمدنی عظیم خوانده بود. سخنان سارکوزی در آن مقطع به نوعی نرمش در برابر ایران تعبیر شده بود. اما سیاستمدار فرانسوی پس از آن با موضعگیریهای شدید خود عملا نشان داده که ترجیح میدهد همپا و در کنار آمریکا و انگلیس حرکت کند.
تصور میشود به دلیل همراهی سارکوزی با انگلیس و آمریکا، فرانسه بیش از پیش به نقطه مقابل جمهوری اسلامی ایران برود. مخالفان سارکوزی، وی را سارکو آمریکایی میخوانند تنها به این دلیل که وی علاقه فراوانی به فرهنگ آمریکایی دارد.
او در یکی از پر مخاطبترین برنامههای تبلیغاتی خود با صراحت اعلام کرد که فرانسویها نه تنها از اصلاحات نمیهراسند بلکه هنوز به تحقق آن در کشور خود امیدوار هستند.
سارکوزی در برنامههای انتخاباتی خود بارها بر یک یک نکته تاکید میکرد و میگفت: اگر انتخابات شوم این نخبگان سیاسی یا نظرسنجیها یا رسانههای فرانسه نیستند که مرا انتخاب کردند بلکه من گزینه نهایی مردم فرانسه خواهم بود. چرا که نخبگان و چهرههای سیاسی ارتباط خود را با کوچه و خیابانهای فرانسه از دست دادهاند. مشاور سارکوزی درباره او میگوید: سارکوزی مملو از انرژی و حرکت است. وی به خوبی بر این امر واقف است که فرانسه امروز آن هم در این شرایط بحرانی به راهی برای پیروزی نیازمند است. وی به زبانی ساده نیازهای معمولی و حقوق اولیه مردم را مطالبه میکند. فرانسویها همگی بر این باورند که سارکوزی به همان زبان صحبت میکند که آنها صحبت میکنند.
سارکوزی در ایام انتخابات، با اتخاذ رویکردهای مقتدر بر این باور بود که فرانسویها از گفتمان خسته شده و در حقیقت به دنبال مرد عمل هستند. صراحت کلام، اتخاذ مشی مبارزهطلبانه و در عین حال احساساتی، تصویری است که سارکوزی از خود به نمایش گذاشت. وی همواره از کاندولیزا رایس و کالین پاول به عنوان دو چهرهای که باید از آنها الگو گرفت، یاد میکند.
اما تنها سارکوزی در ایام انتخابات به مقابله با کشورمان نپرداخت. بلکه رویال، نامزد سوسیالیست فرانسه در دور دوم انتخابات نیز موضعگیریهای تندی علیه ایران صورت داد.
رویال از جمله نزدیکترین سیاستمداران فرانسوی به لابی صهیونیست موجود در اروپا محسوب میشود. همین نزدیکی باعث شد تا وی بارها در دوران تبلیغات انتخاباتی، تهران را هدف شدیدترین اتهامات خود قرار دهد. اما برخی کارشناسان معتقد بودند که مواضع تند رویال، تا حدی قابل کنترل و تعدیل است. به باور این افراد، مجموعه حزب سوسیالیست فرانسه به رویال اجازه نخواهد داد سیاستی چنین هم راستا با آمریکا اتخاذ کند.
اما رویال نتوانست وارد الیزه شود تا ببینیم موضعگیریهای تندش علیه مقامات جمهوری اسلامیایران تا کجا ادامه مییابد و حال باید منتظر ماند و دید که سارکوزی تا چه میزان با آمریکا و انگلیس در عرصه بینالملل همراه میشود؟
تحولخواهی در لباس راست
«من قول میدهم تا آنچه را که فرانسه در حق من انجام داده در حقش انجام دهم و این کشور را به جایگاه واقعی خود بازگردانم.»
این اولین اظهارنظر سارکوزی پس از شنیدن خبر پیروزی در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری فرانسه در میان هوادارانش بود.
سارکوزی با وجود ریاست بر یک حزب راستگرا همواره با دادن وعده تغییرات بنیادین و انتقاد از روند حاکم، کوشیده چهرهای تحولخواه از خود نشان دهد.
بیست و سومین رئیسجمهور فرانسه پس از آنکه رویال به شکست خود در انتخابات اعتراف میکند، با لبخندی بر لب در حالی که لحظات خوشی را سپری میکند میگوید: در اندیشه برپایی انقلاب و تحول در فرانسه هستم و کشور را به جایگاه واقعیاش برمیگردانم:
«من به مردم فرانسه قول میدهم در روابط کشور خود با آمریکا و کشورهای اروپایی بازنگری لازم را انجام دهم. باید بگویم فرانسه در حال حاضر به متحدان خود در اروپا تکیه دارد و این متحدان باید بدانند هرگاه که به فرانسه نیاز داشته باشند ما در کنار آنها خواهیم بود.
من به مردم فرانسه قول میدهم تا تمام تلاش خود برای بهبود وضع آنها انجام دهم.
من به مردم فرانسه قول میدهم تا در جهت افزایش دموکراسی فردی گام بردارم.
من هر چه را که در توان دارم انجام میدهم و همواره در کنار شما خواهم بود. شما نیز میتوانید روی من حساب کنید.»
اینها قولهایی است که سارکوزی در میان هوادارانش پس از مشخص شدن نتایج نهایی انتخابات فرانسه به مردم کشورش میدهد.
سارکوزی در سخنرانی خود، رویال را نیز فراموش نمیکند. در حالی که در مناظره خود با نامزد سوسیالیستها بیشترین انتقادات و اتهامات را علیه هم صورت دادند، خطاب به رویال میگوید: «من به خانم رویال و هواداران او و میلیونها نفر از مردم فرانسه که به رویال رای دادهاند احترام میگذارم و رای و نظر آنها برای من مهم و محترم است.»
سارکوزی در کسوت ریاست جمهوری فرانسه خطاب به دولتمردان آمریکا نیز میگوید: باید به دولت آمریکا بگویم که این کشور باید به اقدامات خود برای کاهش آلودگی هوای جهان و جلوگیری از افزایش گرمای زمین ادامه دهد. مساله افزایش گرمای زمین از مهمترین مسائل پیش روی فرانسه است و آمریکا نیز باید تلاشهای خود را در جهت مبارزه با خطرات زیستمحیطی افزایش دهد.
اگرچه سارکوزی یک مهاجرزاده فرانسوی است ولی پس از اعلام پیروزی او در انتخابات، مخالفانش به خیابانها ریختند و دست به آشوب و تظاهرات زدند. تظاهراتکنندگان که عموما با سیاستهای سارکوزی در قبال مهاجران مخالف هستند، فریاد میزدند «سارکوزی 2007 مساوی است با هیتلر 1933». بر این اساس فرانسویها منتظرند تا ببینند سارکوزی در الیزه چگونه مدیریت میکند و آیا به قولهایی که برای بهبود اوضاع فرانسه داده است، عمل میکند؟