مؤسسه بررسی امنیت جهانی آمریکا با ارائه گزارشی مفصل از روند مصرف انرژی در ایران سوخت را پاشنه آشیل دولت ذکر کرده و آورده است: محمود احمدینژاد کاملاً از پاشنه آشیل کشورش آگاه است و برای کاهش وابستگی به بنزین وارداتی از طریق یک استراتژی در سه محور، فعالیتهایی را در دست اجرا دارد.
به گزارش فارس، مؤسسه بررسی امنیت جهانی آمریکا (LAGS)، یک مرکز مطالعاتی غیرانتفاعی است که در موضوع امنیت انرژی فعالیت دارد و بنا به موارد ارجاعی از کنگره، اقدام به انجام پژوهشهای موردنظر میکند. این سازمان آموزشی عمومی در پی ترویج آگاهی عمومی نسبت به تأثیر بالای استقلال انرژی بر اقتصاد و امنیت و ارائه راهحلهای سیاسی و فنی بیشماری برای حرکت به سمت آغاز استقلال انرژی برای افزایش صلح و کامیابی در جهان است. این مؤسسه اخیراً گزارشی تحت عنوان «طرح ایران برای براندازی و واژگونسازی تحریمهای آمریکا» منتشر کرده و در آن به بررسی آخرین اقدامات ایران برای مبارزه و مواجهه با تحریمهای آمریکا پرداخته است.
در این گزارش آمده است: پیشنهاددهندگان تحریمها، آسیبپذیری استراتژیک ایران را نشانه رفتهاند. مسائلی همچون کسری ظرفیت پالایشگاهی برای تأمین نیاز داخلی به بنزین و دیگر محصولات نفتی پالایشی ضروری و افزایش جمعیت از سال 1980 میلادی (1359 شمسی) تاکنون از 40 به 68 میلیون نفر، مصرف بنزین در ایران را سالانه نزدیک 13 درصد در طول 5 سال اخیر برای ایران قطعاً مشکلساز خواهد بود.
ایران دومین واردکننده بنزین در جهان
در ادامه این گزارش آمده است: در نتیجه این کشور بیش از ظرفیت تولید پالایشگاههایش، بنزین مصرف میکند. تولید بنزین به میزان نزدیک به 5/10 میلیون گالن در هر روز، در مقایسه با تقاضای روزانه 5/18 میلیون گالن که منجر به واردات 43 درصد بنزین مصرفی شده است، ایران را به دومین واردکننده بزرگ بنزین در جهان تبدیل کرده است. تحریم همهجانبهای که برای واردات بنزین در دست مطالعه است، میتواند شدیداً اقتصاد ایران را زمینگیر و فلج کند. بدون سوخت وارداتی برای حمل و نقل، این کشور ثروتمند نفتی که دومین تولیدکننده نفت اوپک است قادر نخواهد بود تا ناوگان وسایل نقلیهاش را به حرکت اندازد. این گزارش میافزاید: محمود احمدینژاد کاملاً از پاشنه آشیل کشورش آگاه است و برای کاهش وابستگیهای کشورش به بنزین وارداتی از طریق یک استراتژی در سه محور، فعالیتهایی را در دست اجرا دارد. این سه محور شامل توسعه موثر ظرفیت پالایشگاهی، تأمین واردات بنزین از کشورهای دوست و همپیمان و کاهش مصرف بنزین از طریق سهمیهبندی است.
این گزارش در خصوص توسعه موثر ظرفیت پالایشگاهی ایران، میافزاید: در حالی که هیچ پالایشگاهی در دهههای اخیر در ایالات متحده ساخته نشده است پیشبینی میشود تقاضا برای واردات بنزین از پالایشگاههای خارجی از 10 درصد مصرف امروز این کشور به 30 درصد در 15 سال آینده برسد، زیرساختهای پالایشگاهی ایران یکی از سریعترین برنامههای توسعه در جهان را دنبال میکنند که شامل ساخت یک پالایشگاه با ظرفیت 225 هزار بشکه در روز در چابهار و یک پالایشگاه با ظرفیت 115 هزار بشکه در روز در جزیره قشم میشود.
از سوی دیگر ایران امیدوار است واردات محصولات پالایشگاهی را از ونزوئلا قطعی کند که این گزینه در دیدار رئیسجمهور ونزوئلا از تهران در ماه جولای مطرح شد.
بنابراین گزارش، احمدینژاد در یکی از مصاحبههای اخیر خود طرح خود برای استقلال انرژی را تبیین کرد. او تأیید کرد با یک برنامه فشرده به دنبال تغییر سوخت خودروها برای حرکت با سوخت گاز طبیعی است. ایران پس از روسیه بیشترین ذخایر گاز طبیعی جهان را دارد. ذخایر اثباتشده گاز ایران که در حدود 2/28 تریلیون متر مکعب (بیش از 900 تریلیون فوت مکعب) ارزیابی شده، 16 درصد از کل منابع گاز جهان است که مقادیر زیادی نیز هنوز کشف نشده است؛ لذا این ذخایر قطعاً یک منبع دائمی سوخت ارزان برای حملونقل را در چندین دهه تضمین میکند.
کمیته ویژهای توسط دولت تشکیل شده که 4 برنامه عمده تبدیل بیشتر خودروهای موجود به گازسوز در طول 5 سال با میزان متوسط 2/1 میلیون خودرو در هر سال که با تبدیل 600 هزار خودروی عمومی و دولتی به گازسوز شروع خواهد شد، از رده خارج کردن خودروهای فرسوده (حدود 2/1 میلیون خودرو) تا سال 2010، از ژوئن 2007 بیشتر خودروهای تولیدی باید قادر باشند که با گاز طبیعی هم کار کنند و در طول 5 سال، اکثر 10 هزار جایگاه سوختگیری ایران باید گاز طبیعی نیز عرضه کنند را پیگیری میکند.
زیرساختهای سوختگیری
بنابراین گزارش، تا سپتامبر 2006 تعداد 326 جایگاه CNG در ایران ساخته شده و در حال بهرهبرداری است و 432 جایگاه دیگر توسط دولت و بخش خصوصی در دست ساخت است. مجموع ظرفیت این جایگاهها بیش از 10 میلیون متر مکعب در روز خواهد بود. 418 جایگاه دیگر نیز عقد قرارداد شده و در سالهای آینده ساخته و بهرهبرداری خواهد شد. بیش از 560 شهر و 3226 روستا هماکنون جایگاه CNG دارند. طرح دولت این است که تمامی 10 هزار جایگاه گاز کشور علاوه بر بنزین، گاز طبیعی نیز عرضه نمایند و به ازاری هر جایگاه 300 هزار دلار یارانه پرداخت نماید.
آموزش عمومی
این گزارش میافزاید: به منظور تضمین سازگاری سریع با گاز طبیعی به عنوان یک سوخت جایگزین، دولت ایران سازمان بهینهسازی مصرف سوخت (IFCO) را تاسیس نموده است. این سازمان به همراه شرکت ملی نفتی ایران (NIOC)، دست به یک رشته عملیات آموزش عمومی برای ترویج این سوخت و شفاف کردن مسایل ایمنی نموده است.
مزایای اقتصادی استفاده از گاز طبیعی در خودروها
استفاده از گاز طبیعی مزایای اقتصادی مهمی برای ایران دارد. بیش از 2/5 میلیون خودروی بنزینی و گازوئیلی کمبازده را جایگزین میکند و با تغییر سوخت وسایل نقلیه، ضمن کاهش نیاز به محصولات نفتی در داخل، فرصت صادرات نفت به بازارهای جهانی نیز ایجاد میشود. در سال 2004 مصرف بنزین در ایران به مرز 16 میلیون گالن در روز (در مقایسه با 383 میلیون گالن در ایالات متحده) رسید که 43 درصد از این میزان از طریق واردات تأمین میشود. تغییر سوخت از بنزین به گاز طبیعی نه تنها بین 3 تا 4 میلیارد دلار ارز ایران را به خاطر سود حاصل از عدم پرداخت یارانه واردات ذخیره میکند، بلکه باعث میشود نفت مازاد بیشتری برای فروش در بازارهای جهانی داشته باشد. با صرفهجویی روزانه به میزان 9 میلیون گالن بنزین، توانایی صادرات روزانه 450 هزار بشکه نفت مازاد به ایران میدهد که با قیمت 60 دلار در هر بشکه میتواند بیش از 9 میلیاد دلار در سال ثروت تولید کند.