پسلرزههای بینالمللی قرارداد 123
مراد عنادی
با انتشار متن قرارداد همکاری هستهای بین آمریکا و هند موسوم به قرارداد 123 که در 22 صفحه تنظیم شده است و حاصل مذاکرات پیچیده بین نمایندگان واشنگتن و دهلینو محسوب میشود به نظر میرسد نظام امنیت بینالملل به ویژه در حوزه رژیمهای امنیتی با پسلرزههایی مواجه شود که مهمترین آنها عبارتند از:
1. بیاعتبار شدن معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای موسوم به NPT، این معاهده تاکنون توسط 188 کشور عضو سازمان ملل متحد پذیرفته شده و فقط هند، پاکستان و اسرائیل به آن نپیوستهاند. طبیعی است امضای قرارداد هستهای بین آمریکا و هند به عنوان یکی از سه کشوری که به NPT نپیوسته است ضمن آنکه روی آوردن آمریکا به سیاست جدید هستهای آن هم پس از 30 سال خودداری از صدور فنآوری و سوخته هستهای به کشورهای غیرعضو NPT محسوب میشود مبین بیاحترامی آمریکا به مفاد NPT است که با وجود کاستیهای فراوان همچنان از پایههای امنیت بینالمللی هستهای به شمار میرود.
2. آمریکا که در سالهای اخیر به ویژه در جریان ششمین و هفتمین نشستهای بازنگری NPT در سالهای 2000 و 2005 و اخیرا نشست مقدماتی هشتمین نشست بازنگری NPT در وین همواره بر بازتعریف ماده 4 معاهده NPT تأکید کرده است بدینترتیب با دور زدن آژانس بینالمللی انرژی اتمی و امضای قراردادهای دو جانبه هستهای دقیقا گام در راهی نهاده است که حاصل آن تضعیف NPT و آژانس خواهد بود. رویکردی که آمریکا با امضای موافقتنامههای دوجانبه و مخالفت با دیوان کیفری بینالمللی نیز پیموده است.
3. آمریکا هرچند امضای قرارداد 123 با هند را خدمت شایان به افزایش ضریب امنیت بینالمللی میداند اما واقعیت این است که آمریکا با نادیده گرفتن امنیت دستهجمعی به امنیت انتخابی روی آورده است. آمریکا به جای تقویت آژانس و NPT با امضای قراردادهای دو جانبه با هند، برزیل و ترکیه و همینطور حمایت از سیاست ابهام هستهای اسرائیل نشان داده است که به امنیت انتخابی اعتقاد بیشتری دارد.
4. یکی دیگر از پسلرزههای قرارداد هستهای هند و آمریکا دامن زدن به شروع دور جدیدی از رقابت تسلیحاتی در جنوب آسیاست چرا که همزمان با نهایی شدن این قرارداد پاکستان نسبت به آن اعتراض داشته قرارداد 123 را عامل رقابت تسلیحاتی در منطقه معرفی کرده است.
و آخرین پسلرزه چنین قراردادی تضعیف معاهده منع جامع آزمایشهای هستهای موسوم به CTBT است. در حالی که این معاهده هنوز به علت نپیوستن برخی کشورهای هستهای نظیر آمریکا و هند و نرسیدن به حدنصاب 44 کشور دارای توان بالقوه و بالفعل جنبه الزامی نیافته به نظر میرسد امضای این قرارداد و استفاده از قانون هنری هاید به عنوان ماشهای در برابر آزمایش هستهای احتمالی هند و در نتیجه لغو قرارداد اولویت دادن به قانون ملی و بیاعتنایی به معاهدههای بینالمللی پیمان منع جامع آزمایشهای هستهای CTBT)) است موضوعی که یکی دیگر از پایههای رژیم امنیت بینالمللی را به لرزه درخواهد آورد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
