گروه سیاسی- آرش خلیلخانه: ملاقات امروز وزیران خارجه و دفاع آمریکا با نمایندگان هشت کشور عربی خاورمیانه در شرمالشیخ اگر چه به گفته رایس با هدف برقراری امنیت و ثبات در منطقه و بویژه در عراق ترتیب داده شده، اما مفاد و برنامههای آن در عمل ایجاد تنش و بحرانی جدید را هدفگذاری کرده است.
همزمان، تشدید و تحرک درگیریهای مذهبی در منطقه با محوریت جلوگیری از نفوذ و قدرت نرم فزاینده ایران از سوی عوامل بیگانه دنبال میشود این همان سیاستی است که برخی از تحلیلگران و نشریات آمریکایی از آن به جنگ سرد دوم و ایجاد دیوار سبز در خاورمیانه یاد میکنند. تناقض قابل توجه دیگر در این طرح، بلاتکلیفی و سرگردانی آمریکاییها در رویارویی با عربستان است که در عمل به یک کشور بحرانساز برای آنها در عراق تبدیل شده به گونهای که خلیلزاد، سفیر آمریکا در سازمان ملل در بیانیهای نسبت به این مسأله هشدار داده است و این مسأله، قرارداد جدید تسلیحاتی آمریکا با سعودی را که به تعبیر اولمرت، نخستوزیر صهیونیستی با هدف ایجاد یک دیوار دفاعی در برابر نفوذ ایران صورت میگیرد را با سؤال مواجه میکند. این سؤال که هدف واشنگتن، ایجاد ثبات برای منطقه است یا فراهم کردن بستر ثبات برای حضور خود در آن؟!
مقابله با اصالت نفوذ ایران در فاز علنی
دکتر صباح زنگنه، کارشناس مسایل منطقه در اینباره معتقد است: این موضوع، سیاست جدیدی در دیپلماسی آمریکا نسبت به خاورمیانه و ایران نیست و تنها، شیوه بروز آن تغییر یافته و زمان آشکار شدن این سیاست فرارسیده است.
وی در گفتگو با خبرنگار قدس میگوید: با توجه به شکست سیاست تهاجم نظامی آمریکا به منطقه و رویارویی آنها با مشکلات پیشبینی نشده در عراق و افغانستان، فضای سیاسی داخلی آمریکا و نیز در میان کشورهای طرفدار آنها در منطقه که مواجهه آنها با ایران را به امری ناممکن تبدیل کرده، آنها به دنبال تاکتیکهای جدید هستند.
وی تأکید دارد که این شیوه با اتکای بر عملیات روانی و تحریک از درون منطقه پوشش داده میشود تا بحران تحمیلی از بیرون را یک مسأله داخلی و منطقهای جلوه دهد و از این شیوه برای مقابله با اصالت نفوذ معنوی ایران مقابله کنند.
وی بر این باور است که ایجاد یک جبههبندی از نوع جنگ سرد در خاورمیانه ممکن نیست، زیرا ملتهای منطقه در چنین صفبندی با محوریت کشورهای مهاجم به منطقه قرار نخواهند گرفت و این خود زمینه شکست بیشتر آنها را فراهم میکند و البته منطقه را نیز با عقبماندگی بیشتر و ایجاد تنشهای بیشتر روبرو میکند.
وی تناقض آشکار در هدفگذاری ایالات متحده در این مسیر با ابزارهای به کار گرفته شده در حوزه کشورهای عربی را ناشی از تعدد مراکز تصمیمگیری و اختلاف نظر میان آنها میداند که به صورت مواضع اخیر این کشور در انتقاد همزمان از تنش سعودی در عراق و عقد قرارداد تسلیحاتی با این کشور بروز میکند.
این کارشناس میافزاید: دوری از عقلانیت، پیامدهای گستردهای را برای کشورهای عربی و اشغالگران به بار میآورد.
تاکتیک بزرگنمایی در عملیاتروانی
دکتر علی معنوی، تحلیلگر مسایل بینالملل هم در گفتگو با قدس درباره نقشه جدید کاخ سفید در خاورمیانه میگوید: به کارگیری برخی الفاظ و بازی با کلمات در این حوزه نظیر جنگ سرد نوعی بزرگنمایی و تحریک در مسأله است و تحرکات جدید آمریکاییها را باید تداوم عملیات روانی دنبالهدار گذشته دانست.
وی با اشاره به انتشار موضع نماینده آمریکا در سازمان ملل درباره عربستان افزود: بر این باورم که مسأله آمریکا در این فرایند، نه به صورت خاص ایران که مسأله اسلام و اسلامگرایی است.
این استاد روابط بینالملل دانشگاه شهید بهشتی میگوید: آمریکاییها در این سیاست از جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک عامل محرک در منطقه استفاده میکنند.
وی تأکید میکند: آمریکاییها در عمل یک جنگروانی را آغاز کردهاند زیرا عملیات روانی به بهترین شکل میتواند کشورها را با نابسامانی و اغتشاش فکری روبرو کند.
دکتر معنوی معتقد است: اگر واژه عملیات روانی را با جنگ سرد جایگزین کنیم به راحتی میتوانیم شیوههای مقابله با آن را تدوین کنیم. وی موضع متناقض آمریکا در برابر کشورهای عربی منطقه از جمله عربستان را هم یک عملیات روانی هدایت شده در برابر این کشور میداند و تأکید میکند: این یک پروژه برنامهریزی شده است که موضع آمریکا را در برنامه تدوین شدهاش متوازن میکند.
وی ادامه میدهد: اینکه به کشورهای منطقه بگویند، ما با عربستان هم اگر به القاعده و طالبان کمک کند دشمن هستیم و مخالفت میکنیم، در حالی که واقعیت این نیست و سیاستمداران سعودی کاملاً با آنها هماهنگ هستند.
وی معتقد است: رفتار عربستان در سطح منطقه کاملاً تحت نفوذ و با اطلاع آمریکاییها صورت میگیرد، ضمن اینکه در تحلیل فروش 20میلیاردی تسلیحات آمریکایی به عربستان باید این رقم را در کنار 800 میلیارد دلار سرمایهگذاری اعراب در غرب تفسیر کرد تا دریافت این قرارداد هم یک گام از جنگ و عملیات روانی آمریکا در منطقه است.