جنگ در عصر اطلاعات

دونالد رامسفلد

مترجم: احسان صحافیان

کشور ما درگیر جنگ جهانى علیه تروریسم است، جنگى که برخى از مهمترین صحنه‌هاى نبرد آن نه در کوه‌هاى افغانستان یا در خیابان‌هاى عراق که در اتاق‌هاى خبر رسانه‌هاى مستقر در نیویورک، لندن، مصر و سایر نقاط بوده است. دشمنان ما مهارت نبرد در عصر رسانه‌اى امروز را پیدا کرده‌اند. اما دولت، رسانه‌ها و یا به طور کلى جامعه ما تا حد زیادى از این توان بى بهره است. ملاحظه کنید که افراطیون خشن «کمیته‌هاى ارتباطات رسانه‌اى» تشکیل داده و به اثبات رسانده‌اند که در بهره گیرى از نخبگان تاثیرگذار بر افکار عمومى کاملاً موفقند. آنها براى در هم ریختن اراده مردم جهان آزاد حملات بسیارى را طرح ریزى و برنامه ریزى مى کنند که از جذابیت خبرى برخوردارند و از هر وسیله ارتباطى براى شکستن اراده جمعى مردم جهان آزاد سود مى جویند. دولت ما به تازگى پذیرفته است که عملیات خود را با الزامات قرن 21 تطبیق دهد. عملکرد دولت با این وجود در بسیارى از قسمت‌ها به یک بقالى مى ماند در حالى که جهان در عصر‌اى بى (بزرگترین فروشگاه اینترنتى آن لاین) به سر مى برد.

به تازگى سفرى به تونس، الجزایر و مراکش داشتم. در تونس که کشورى با جمعیت ده میلیون نفرى است، پرتیراژترین روزنامه به زحمت بیش از 50هزار نسخه تیراژ دارد. اما حتى در فقیرترین محله‌هاى این کشور مى توانید دیش‌هاى ماهواره را در روى بام یا بالکن هر خانه ببینید. متاسفانه تصاویر بسیارى از کانال‌هاى خبرى تلویزیونى که با این دیش‌ها رصد مى شود با غرب دشمنى بسیار دارند. شمار رو به رشدى از خروجى‌هاى رسانه‌اى در بسیارى از نقاط جهان ضوابط و عملکردهاى نسبتاً ناپخته‌اى دارند و بسیار تلاش کرده‌اند به جاى توضیح دادن و آگاهى بخشى، احساسات (غیرمسالمت جویانه) را شعله ور و تحریک کنند. القاعده و سایر جنبش‌هاى افراطى سال‌ها به این روش‌ها متوسل شده و با موفقیت دیدگاه جوامع اسلامى نسبت به غرب را با زهر بیشترى آلوده‌اند. اما ما حتى تلاش نکرده ایم در جذب مخاطب با آنان رقابت کنیم. عملکرد استاندارد بخش‌هاى مختلف روابط عمومى دولت آمریکا در وهله نخست براى واکنش به تقاضاى افراد براى دریافت اطلاعات طراحى شده است. عملکردى که بیشتر واکنشى است تا کنشى. بیشتر در بازه زمانى هشت ساعته در 5 روز هفته عمل مى کند در حالى که وقایع جهانى- و دشمنانمان- در بازه زمانى 24ساعته در هفت روز هفته مشغول فعالیت‌اند. این ضعف به شدت خطرناک است. در برخى موارد مقامات روابط عمومى نظامى، آموزش ارتباطى‌اندکى در مورد اهمیت زمان بندى، واکنش سریع و حقایق رسانه‌هاى دیجیتال و رادیو تلویزیون دارند. شک نداشته باشید که هرچه در تدوین یک چارچوب استراتژیک ارتباطى بیشتر درنگ کنیم، خلاء موجود بیشتر توسط دشمن و منابع خبرى خصومت آمیز مرتبط با آن پر خواهد شد. منابعى که با اطمینان مى توان گفت تصویر صحیحى از آنچه انجام مى شود ارائه نخواهند داد. ما تا حدودى در این زمینه‌ها کسب مهارت کرده ایم، اما پیشرفت ما کند بوده است. براى مثال در عراق فرماندهى نظامى آمریکا که از نزدیک با دولت عراق و سفارت آمریکا همکارى دارد براى مقابله با تلاش مذبوحانه گسترده (دشمن) و ارائه اطلاعات ناصحیح به روش‌هاى غیرسنتى روى آورده است. اما این امر نیز از سوى رسانه‌هاى دشمن نادرست تصویر شده است و اتهام «خرید خبر» (پرداخت وجه به رسانه‌ها براى انعکاس اخبار مطابق نظر سفارش دهنده) را به دنبال داشته است. موج منفى گسترده‌اى که با چنین اتهاماتى در رسانه‌ها انعکاس مى یابد به توقف تمام فعالیت‌ها و تمام نوآورى‌ها منجر مى شود. حتى بدتر منجر به «تاثیر مایوس کننده» در میان کارکنان حوزه روابط عمومى نظامى مى شود. ارتقاى تلاش‌ها در این راستا به احتمال زیاد به معنى تشکیل نهادهایى براى مشارکت مردم سراسر جهان (در روند سیاسى جارى) است. در دوران جنگ سرد به اثبات رسید که نهادهایى چون آژانس اطلاعات آمریکا و رادیو اروپاى آزاد ابزارهاى ارزشمندى براى ایالات متحده هستند. نیازمند بررسى تشکیل سازمان‌هاى جدید و برنامه‌هایى هستیم که نقش ارزشمند مشابهى در جنگ علیه تروریسم بازى کنند. اگرچه دشمن به نحو روزافزونى در به کارگیرى رسانه‌ها و استفاده از ابزار ارتباطى براى تحقق منافع خود مهارت کسب مى کند، باید یادآورى کرد که ما نیز از نقاط قوتى بهره مندیم. دست کم اینکه موضع حق متعلق به ما است. سرانجام حقیقت برنده خواهد شد. با تمام گوشت و پوست معتقدم که مردم آزاد اگر در معرض اطلاعات کافى قرار بگیرند سرانجام با گذشت زمان به سمت صحیح تغییر مسیر خواهند داد. شکست در جنگى که در آن شرکت جسته‌ایم بقاى شیوه زندگى آزاد ما را به خطر مى‌اندازد. این نبرد آزمون اراده‌ها است و برد و باخت آن بر تمام مردم کشورمان و مردم سایر کشورهاى آزاد سراسر جهان تاثیر خواهد گذارد. باید براى تصحیح دروغ‌هاى رسانه‌اى، امحاى جذابیت دشمن و جذب هوادار براى تلاش‌هاى نجیبانه و ضرورى مان براى شکست افراطى گرى خشونت آمیز در سراسر جهان هر آنچه مى توانیم انجام دهیم.