خبرگان اول و انتخاب رهبری
صبح روز یکشنبه 14 خرداد روزنامۀ کیهان در شماره فوقالعاده و رایگان خود با تیتر درشت، «روح خدا به خدا پیوست»،خبر ارتحال بنیان گذار جمهوری اسلامی را اعلام کرد.
بالای این تیتر سخنی از امام راحل آمده بود که «نهضت ما قائم به شخص نیست، همۀ ملت رهبرند و بیدار شدهاند، ملت ما راه خود را یافته است.»گرچه تا هنگامی که روزنامهها خبر را اعلام کنند، بسیاری از طریق اخبار بامدادی رادیو در جریان قرار گرفته بودند. شاید آن روز اولین سوالی که در ذهن هر کس متبادر میشد، این پرسش بود که جانشین امام چه کسی خواهد بود؟ سوالی که پاسخ آن تنها در مجلس خبرگان نهفته بود.
پس از اعلام خبر ارتحال امام (ره) مجلس خبرگان در فضایی غمبار و اندوهبار تشکیل جلسه داد. علی اکبر هاشمیرفسنجانی، نایب رییس مجلس خبرگان با صدایی بغض کرده ماجرای رحلت امام را برای اعضا تشریح و پس از آن وصیت نامه الهی ـ سیاسی امام قرائت شد.مجلس خبرگان پس از اتمام قرائت وصیت نامه امام وارد دستور اصلی جلسه شد، جلسهای هفت ساعته و غیرعلنی که منتج به انتخاب آیتالله سیدعلی خامنهای شد. حاج سیداحمد خمینی با صدور اطلاعیهای، ضمن ابراز خشنودی از انتخاب شایسته خبرگان بر التزام خود نسبت به اطاعت از اوامر ولی فقیه و رهبر جدید تاکید کرد. هاشمیرفسنجانی، رییس مجلس شورای اسلامی، مهندس میرحسین موسوی، نخست وزیر و دیگر شخصیتها و گروهها نیز طی اطلاعیهها و بیانیههایی بر پشتیبانی از رهبر مورد تایید خبرگان تاکید کردند.
در همان روزها، رهبر جدید جمهوری اسلامی در دیدار با نخستوزیر سوریه، نزدیکترین دوست ایران در منطقه که برای عرض تسلیت به تهران آمده بود، اعلام کرد: «راه امام خمینی را به طور دقیق ادامه خواهیم داد.»
در اولین نماز جمعۀ بدون امام خمینی (ره)، هاشمیرفسنجانی خطبه دوم را به نحوۀ انتخاب رهبری اختصاص داد و گفت: «از لحظه ای که فهمیدیم حال حضرت امام خطرناک است تا لحظهای که دیگر ایشان نمیتوانستند به ما کمکی در حل مسایل جاری کنند، چند روزی بیشتر طول نکشید... در آخرین لحظات عمر طبیعی حضرت امام، ما و نخستوزیری کنار تخت امام ایستاده بودیم، فقط یک لحظه ایشان چشم گشودند و نگاهی به سوی آسمان کردند و بعد چیزی از سوی امام اتفاق نیفتاد. در آن لحظات اولین کار ما، این بود که اعضای مجلس خبرگان را احضار کردیم. آقایان را تلفنی احضار کردیم تا صبح فردا خود را برسانند. داشتیم برنامۀ جلسۀ مجلس خبرگان را میریختیم که ناگهان صدای شیون و فریاد از داخل بیمارستان بلند شد و معلوم شد که همه چیز تمام شده است. اول تصمیم گرفتیم که خبر را فردا هم اعلام نکنیم تا خبرگان بیایند و رهبری را انتخاب کنیم و سپس پس فردا خبر را اعلام کنیم اما گفتند که این مردم حق زیادی دارند و بیش از چند ساعت نمیتوان مساله را از مردم مخفی نگه داشت... علما با سرعت آمدند و مجلس خبرگان تشکیل شد، چون آنان حتماً حدس زده بودند که مساله چیست. خواندن وصیتنامۀ امام، بسیاری از مسایل را حل کرد. از بعد از ظهر، جلسۀ خبرگان و بحث دربارۀ رهبری را شروع کردیم. به عنوان یک عضو برای من روشن است که هدایتهای الهی و امدادهای غیبی ما را به آن نقطه درست رسانده است، هیچ قراری روی انتخاب رهبر جدید به این صورت نبوده است. یک نظریه روی تشکیل شورا بود، که در مذاکرات قبلی، در دورۀ موقت، میگفتم شورا [ی رهبری] باشد تا ببینم چه میشود. حتی روی اعضای شورا هم بحث شده بود. به شورا، خود رهبر عزیز و من [هم] رای دادیم.»
امام جمعۀ موقت تهران، هاشمیرفسنجانی به نکتۀ مهم دیگری نیز اشاره کرد: «نکتهای در قانون اساسی گذشته [مربوط به قبل از بازنگری 67] بود، مبنی بر این که رهبر باید از میان مراجع ذی صلاح، یا کسانی که صلاحیت مرجعیت دارند انتخاب شود. این بحث بود که آیا مرجعیت بالفعل برای رهبری لازم است، یا کسانی که صلاحیت رهبری دارند هم میتوانند انتخاب شوند؟ در انتخابات قبلی، خبرگان رای دادند که منظور قانون اساسی کسی است که صلاحیت مرجعیت را داشته باشد، نه این که مرجعیت فعلی را داشته باشد.» نایب رییس مجلس خبرگان پس از این نکته، نکتۀ دیگری را نیز بیان کرد: «در جلسهای با حضور سران سه قوه، نخستوزیر و حاج احمد آقا، در محضر امام بحث شد حرف ما این بود که اگر این اتفاق بیفتد ما با قانون اساسی مشکل داریم زیرا ممکن است خلأ رهبری پیش بیاید. ایشان [امام (ره)] گفتند: «خلأ رهبری پیش نمیآید و شما آدم دارید.» چه کسی؟ ایشان در حضور آقای خامنهای گفتند: «این آقای خامنهای» که این موضوع مربوط به چند ماه قبل است. مجموعهای از این قبیل که پیش آمد، برای ما تایید میکرد که حداقل به عنوان یک مصداق امام ایشان را شایستۀ این کار میدانست. بحث شورا و فرد که مطرح بود، وقتی رای گرفتیم، با اکثریت قوی، خبرگان، اول در مقابل شورا به فرد رای دادند. وقتی دنبال فرد گشتیم، چند نفری مطرح شدند که ایشان [آیتالله خامنهای] با اکثریت بالایی در جلسه رای آوردند.»
چند روز پس از سخنان هاشمیرفسنجانی، برخی از چهرههای عضو مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با روزنامۀ کیهان به شرح جلسۀ آن روز پرداختند. محمدعلی دستغیب، نمایندۀ شیراز در مجلس خبرگان در قسمتی از مصاحبه خود گفت:«در جلسه مجلس خبرگان که 14 خرداد و از ساعت 5/3 بعد از ظهر آغاز شد، ابتدا شور کردیم که آیا رهبر فرد باشد یا یک شورا؟ پس از مذاکرات و مباحثات ما، سه فرد به رای گذاشته شد و از 74 نفر حاضر در جلسه، 44 نفر به «فرد» رای دادند، و سپس خبرگان در بین افرادی که مطرح شدند، حضرت آیتالله خامنهای را واجد شرایط تشخیص دادند و در پایان جلسه 60 نفر از 74 نفر حاضر به ایشان رای دادند.»
احسان بخشی، نمایندۀ گیلان نیز در این باره به کیهان گفت: «پس از آن که بحث پیرامون انتخاب شخصی برای رهبری مطرح شد، یکی از آقایان حاضر در مجلس با صدای بلند، خطاب به آقایهاشمیرفسنجانی گفت: «چرا آن چیزی را که میدانید شهادت نمیدهید؟» پس از آن که یک بار دیگر این صحنه و این جلسه تکرار شد، آقای موسوی اردبیلی گفت: «من هم در آن شهادت بودم.» پس آقای رفسنجانی ادامه داد: «اگر قرار باشد من شهادت بدهم، آن شهادت چنین است... و آن گاه همان صحبتها را ایراد کرد که چند روز بعد در خطبههای نماز جمعه برای مردم توضیح داد.»هشت سال بعد،هاشمیرفسنجانی گفت: «آیتالله خامنهای در این راه نه تنها برای خود یک قدم برنداشتند و نه تنها کوچکترین علاقهای به این مسند نداشتند، بلکه در بسیاری از موارد با این امر مخالفت میکردند.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
