«طرح سوئیس 2» روی میز ایران
گروه سیاسی ـ بهروز فرهمند: خبرگزاریهای داخلی روز جمعه به نقل از غلامعلی حدادعادل، رئیس مجلس از دریافت پیشنهاد جدید هستهای سوئیس به ایران خبر دادند. رئیس مجلس شورای اسلامی هنگام بازگشت از سوئیس و بوسنی در هرزگوین در فرودگاه مهرآباد تهران با اشاره به ملاقات خود با رئیس پارلمان سوئیس در این سفر گفت: مقام سوئیسی یک پیشنهاد قابل بررسی در خصوص آژانس بینالمللی انرژی هستهای به ما ارائه کرد.
حداد عادل بدون اشاره به جزئیات بیشتر این پیشنهاد افزود: از دیدگاه ایران، این پیشنهاد در مقایسه با برخی طرحهای دیگر، قابل بررسی و پیگیری است.
سوئیسیها پیشتر نیز در حاشیه مذاکرات هستهای ایران و غرب طرحی را ارائه کردند که در زمان خود، بحثها و گمانهزنیهای فراوانی را سبب شد.
هنوز مشخص نیست که آیا طرح اخیر، نسخه اصلاح شده طرح اولیه سوئیس است یا خیر، اما پیشنهاد نخست بصورت رسمی در گفتگوهای لاریجانی و سولانا در پنجم و ششم اردیبهشت ماه امسال در هتل سوئیس آنکارا مورد بررسی جدی قرار گرفت، هر چند در همان زمان برخی خبرگزاریهای غربی ادعا کردند، دیپلماتهای ایران و سوئیس پیش از مذاکرات لاریجانی و سولانا در ترکیه، درباره آن گفتگو کردهاند. خبرگزاری فرانسه در هنگامه آن مذاکرات به نقل از دیپلماتهایی که به نامشان اشاره نکرد، نوشت: سولانا در گفتگوهای خود با علی لاریجانی، پیشنهادی را مبتنی بر متن پیشنهاد سوئیس ارائه کرده است.
اما علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت و مذاکرهکننده ارشد ایرانی با اشاره به گفتگوهای خود با سولانا گفت: در مذاکرات آنکارا فقط طرح سوئیس بیان نشد بلکه ایدههای دیگری هم مطرح شد.
علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون سیاست خارجی مجلس نیز زمانی که از سوی خبرنگار ایسنا در خصوص طرح سوئیس مورد پرسش قرار گرفت، گفت: فکر نمیکنم بین مذاکرات لاریجانی و سولانا و پیشنهاد سوئیس ارتباطی باشد. نماینده بروجرد در پاسخ به این که غنی سازی خشک چیست که آسوشیتدپرس ادعا کرده، پیشنهاد آن از سوی ایران پذیرفته شده است؟ گفت: غنیسازی با دستگاه سانتریفیوژ، غنیسازی است که گاز6 UF را تزریق میکند و غنیسازی انجام میشود. بروجردی در پاسخ به این که آیا طرح سوئیس با طرحهایی که تاکنون ارائه شده، تفاوتهایی دارد، گفت: در مجموعه روند غنی سازی مراحل مختلف از نصب دستگاه سانتریفیوژ تا فعال شدن آنها به معنای چرخش دستگاهها تا تزریق گاز وجود دارد که خروج آن مراحل، غنیسازی است و هر کدام از مراحل حذف شود، تفاوت خود را نشان میدهد که برای تفسیر این مسایل باید در مذاکرات به نقطه روشنی رسید.
به نوشته رسانهها، طرح سوئیس یک دوره30روزه، تعلیق را پیشنهاد میکرد که در آن مدت، ایران برنامه هستهایاش را توسعه نمیدهد و قدرتهای جهانی به دنبال تحریمهای بیشتر در سازمان ملل نیستند. براساس طرح اولیه، در طول این مدت، دو طرف بر روی یک وقفه کوتاه (تایم اوت) دوسویه کار میکنند که در مدت تایم اوت، ایران غنیسازی اورانیوم و گروه 1+5 تحریمهای شورای امنیت را تعلیق میکنند.
بنظر میرسد، پیشنهاد اولیه به دلیل این که بار دیگر بحث تعلیق غنیسازی اورانیوم را در مدت تایم اوت مطرح میکرد، از سوی ایران رد شد اما در عین حال، برخی مقامهای ایرانی از قابل اعتنا بودن این پیشنهاد به شرط حذف بند تعلیق غنیسازی از مفاد آن سخن گفتند.
در آن زمان، منوچهر متکی، وزیر خارجه در حاشیه کنفرانس جنجالی شرمالشیخ مصر به رویترز گفت که ایران هیچ گونه قصدی برای تعلیق برنامه هسته ای صلح آمیز خود در راستای طرح سوئیس ندارد.
وی درباره طرح سوئیس گفت: خط قرمز ما تعلیق است، تعلیق در دستور کار ما نیست.
وزیر خارجه در عین حال گفت، به جز درخواست تعلیق در پیشنهاد سوئیس، بخش باقیمانده آن، ممکن و قابل بررسی است. مقامهای ایرانی پس از آن بارها اعلام کردند، طرحهایی که بر تعلیق غنیسازی اورانیوم مبتنی هستند، قابل پذیرش نیستند؛ مگر این که در آن طرحها از سوی پیشنهاددهندگان تغییری ایجاد شود.
علی لاریجانی نیز در مصاحبهای به پیشنهاد البرادعی درباره تایم اوت دوجانبه اشاره کرد و تعلیق مورد بحث در این طرح را با تعلیق مورد نظر غربیها متفاوت دانست.
در واقع، مسؤولان ایرانی با انگیزه اثبات حسن نیت خود به جامعه جهانی به طرح تایم اوت (وقفه کوتاهمدت) روی خوش نشان دادند و پذیرفتند که به سطح غنیسازی کنونی بسنده کرده و برای تثبیت حق هستهای خود از یک سو و تضمین صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای از سوی دیگر، مذاکرات را دنبال کنند.
این در حالی بود که ایران در بیستم فروردین ماه به مرحله صنعتی غنی سازی اورانیوم وارد شد و اندک زمانی پس از آن بازرسان آژانس فعالیت 8 زنجیره 164تایی از سانتریفیوژها را در مجتمع نطنز تأیید کردند.
با کسب این موفقیت از سوی ایرانیان، محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ناچار به اعتراف شد و گفت: ایران به ظرفیت فناوری غنیسازی اورانیوم دست یافته و تأکید کرد که هرگونه جهت گیری خصمانه در برابر کشوری که دانشمندانش توانایی توسعه دانش و فناوری را در این سطح بالا دارند، جهت گیری درستی نیست.
البرادعی همچنین گفت که دیگر دیر است از تهران بخواهیم فعالیتهای غنی سازی را متوقف کند.شاید از این مقطع بود که بار دیگر، نقش آژانس در پرونده هستهای پررنگ و در نهایت به «توافق بزرگ» میان تهران و آژانس منجر شد.
لاریجانی و سولانا هفته آینده دیدار میکنند
در همین حال، وزارت خارجه آمریکا خبر داد که مسؤول و هماهنگ کننده ارشد سیاست خارجه اتحادیه اروپا و دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران به احتمال زیاد هفته آینده گفتگو میکنند.
پس از مذاکرات آنکارا، لاریجانی و سولانا دو دور دیگر نیز در مادرید و لیسبون گفتگو کردند و به گفته سولانا، تماسهای تلفنی نیز تاکنون میان طرفین پابرجا بوده است.
به گزارش فارس به نقل از رویترز، کاندولیزا رایس که در واپسین روزهای هفته گذشته، پیش از ورود به روسیه درفرودگاهی در «شانون» ایرلند به پرسشهای خبرنگاران پاسخ میداد، تصریح کرد: تصور میکنم هفته آینده یا همین نزدیکیها «خاویر سولانا» با «علی لاریجانی» دیدار داشته باشد.
سولانا قرار است در میانه نوامبر گزارشی درباره برنامه هستهای ایران به قدرتهای عضو شورای امنیت از جمله انگلیس، فرانسه، آلمان، روسیه، چین و آمریکا ارائه دهد و این قدرتها قرار است تصویب قطعنامه جدید برای اعمال تحریمهای بیشتر در شورای امنیت را تا زمان ارائه این گزارش به تعویق اندازند.
فضاسازی رایس
رایس اما بار دیگر اطلاعات ایران درباره برنامه هستهای را ناکافی خواند و ادعا کرد ایران به سؤالات مهم درباره فعالیتهای هستهای پاسخ نمیدهد.
به گزارش مهر به نقل از آسوشیتدپرس، رایس ادعا کرد: تهران در پی تولید سلاح هستهای است و در این راه آژانس بینالمللی انرژی اتمی را نیز فریب میدهد.
این سخنان در تضاد آشکار با گزارش آژانس مبنی بر همکاری ایران با این نهاد بینالمللی و در تضاد آشکار با سخنان اخیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه مبنی بر نبود هیچ مدرکی مبنی بر تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای است.
برنامه فشرده «پوتین» در مسک
وولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه که در سهشنبه هفته جاری برای حضور در نشست سران کشورهای حاشیه خزر به تهران میآید، در هفته گذشته در نشست خبری مشترک با نیکلا سارکوزی، همتای فرانسوی خود در مسکو گفت که هیچ دلیل و سندی برای تولید مخفی سلاح اتمی در ایران وجود ندارد.
«ویتالی نامکین»، مدیر مرکز مطالعات راهبردی و سیاسی روسیه درباره مذاکرات اخیر پاریس و مسکو بر سر برنامه هستهای ایران به شبکه العربیه گفت: سارکوزی در تلاش برای همسو کردن مواضع روسیه با غرب علیه ایران ناکام ماند. «شان مک کورمک» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در نشستی مطبوعاتی گفت: من نمیتوانم نسبت به اظهارات پوتین درباره ایران چیزی بگویم. همچنین یک مسؤول ارشد رژیم صهیونیستی گفت که موضع روسیه در برابر پرونده هستهای ایران نگرانکننده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس هم از مسکو گزارش داد: رئیس کنگره یهودیان اروپا روز پنجشنبه پس از ملاقات با «پوتین» رئیسجمهوری روسیه تصریح کرد که مسکو در نگرانیهای غرب نسبت به دستیابی ایران به تسلیحات هستهای شریک است. «ویاچسلاو کانتور»، رئیس کنگره یهودیان اروپا یک میلیاردر متولد روسیه است، گفت: پوتین با استفاده از همه امکانات اقتصادی، سیاسی و روانی برای جلوگیری از پیوستن ایران به باشگاه کشورهای دارنده تسلیحات هستهای آماده است.
پوتین پس از آن میزبان رایس و گیتس، وزیران خارجه و دفاع آمریکا شد. اما یک خبر دیگر اینکه نمایندگان گروه 1+5 چهارشنبه این هفته برای گفتگو درباره برنامه هستهای ایران در آلمان گردهم میآیند.
وزیر خارجه آلمان که کشورش به تازگی موضعگیریهای منطقیتری را در خصوص برنامه هستهای صلحآمیز ایران در پیش گرفته و از روند رو به پیشرفت گفتگوهای تهران و آژانس پشتیبانی میکند، هفته گذشته در دیدار با همتای اتریشی خود از یک پیشنهاد جدید مبنی بر انجام غنیسازی اورانیوم در یک مرکز ویژه زیر نظارت آژانس بینالمللی انرژی هستهای خبر داد.
هر چند این پیشنهاد به صورت رسمی به تهران ارایه نشده اما دور از ذهن بنظر میرسد، ایران با انجام هر گونه غنیسازی مشترک در خارج از خاک خود موافقت کند، بویژه اگر این خواسته به برچیده شدن و حذف کامل فرایند غنیسازی در داخل کشور مشروط شده باشد.
پرسشی که در این میان مطرح میشود، این است که آیا میان این پیشنهاد که از لابلای سخنان وزیر خارجه آلمان به بیرون درز کرده با طرح جدید سوئیس که دکتر حدادعادل از ژنو با خود آورده و آن را قابل بررسی دانسته، نسبتی وجود دارد؟!
برای یافتن پاسخ این پرسش باید چشمبراه روزهای آینده بود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
