* 2 سال از عملکرد دولت نهم در فضایی که از آن به عنوان عصر اصولگرایی در عرصه سیاسی ایران تعبیر میشود گذشت. در این دوره، دولت اصولگرا چه مسیری را دنبال کرده است؟
** مسیر دولت اصولگرا بازگشت به اصول و آرمانهای اصیل انقلاب اسلامی، تقویت گفتمان دینی، توجه بیشتر به ارزشهای اسلامی و ایجاد زمینه جهت تسریع در رشد و سازندگی کشور است. دولت تلاش میکند با محور قرار دادن رفع مشکلات تودههای مردم و رسیدگی به مناطق محروم و توسعه متوازن و واگذاری امور به بخشهای غیردولتی مشارکت مردم را جلب کند. همچنین اقتدار و صلابت در سیاست خارجی و حفظ و پاسداری از دستاوردهای ارزشمند انقلاب اسلامی در عرصههای بینالمللی با رعایت 3 اصل حکمت، عزت و مصلحت از جمله اصول مدنظر دولت است. اصولگرایی یعنی خط داشتن و هر کس که خط دارد مخالف هم دارد لیکن همیشه در مخالفتها باید قواعد بازی را رعایت کرد. یعنی میزان باید عدالت و منافع کشور باشد دولت از مخالفینی که دلسوز هستند و افق مخالفتشان منافع کشور است استقبال میکند. عنوان اصولگرایی داشتن برای یک اصولگرا کافی نیست. محتوی، هدف، روش و منش او باید اصولگرا باشد لذا دولت گاهی با کسانی که مدعی اصولگرایی هستند اما در عمل اصولگرا نیستند مخالفت کرده و عکس آن هم تحقق یافته است و همانگونه که رهبر معظم انقلاب فرمودند هماهنگی دولت و مجلس از برکات مجلس هفتم است. همیشه سعی و تلاش ما در هماهنگی است. وقت زیادی برای برنامهریزی در این خصوص گذاشته شده است تا به این وضع که برای ما مقبول است رسیدیم. شاید برای کسانی که با فرهنگ مجلس و دولت آشنا نباشند اما مقبول نباشد اما بنده به یقین میگویم اگر تدبیر و ژرفنگری رئیسجمهور محترم و رئیس مجلس محترم نمیبود و برنامهای که در این خصوص طرحریزی شده به اجرا در نمیآمد کسانی که بودجه گزاف برای اختلاف میان مجلس و دولت هزینه کرده و میکنند نتیجه میگرفتند. ولی بحمدالله نتوانستند نتیجه بگیرند و نخواهند گرفت. بر سر اصول، هیچ وقت اختلاف نبود بلکه در دیدگاههای اقتصادی و نظرات کارشناسی معمولاً اختلاف است همانگونه که میان خود مجلسیان و حتی دولتها اختلافنظر کارشناسی وجود دارد ولی همیشه قانون فصلالخطاب است که باید همه از او پیروی کنند لذا قبل از این که دیدگاهی به قانون تبدیل شود حتماً اختلاف نظر وجود دارد. ولی بعد از آن خیر و این امر بسیار طبیعی است و همیشه بوده و خواهد بود.
* در سالهای اخیر یکی از مشکلاتی که دولتهای گذشته معمولاً از آن به عنوان ترمز فعالیتهای خود در رسیدن به اهداف وعده داده شده نام میبردند عدم هماهنگی دولت با مجلس بر سر شعارها و برنامههای کلان بود. آیا دولت نهم با چنین مشکلی مواجه بوده است؟
** گرچه در برخی مقاطع دولتها با مجلس وقت همسو و هم جهت نبودند و این مسأله میتواند توجیهی در عدم توفیق دولتها باشد لیکن در مقاطعی نیز دولتها با مجلس وقت همسو و هم جهت بودند اما به دلیل اولویت دادن به مباحث و مجادلات بیحاصل سیاسی و در نتیجه بیتوجهی به مشکلات جامعه، توفیقی در خدمترسانی مطلوب به کشور نداشتهاند. بحمدالله ارتباط دولت نهم و مجلس هفتم که هر دو بر اصولگرایی و حفظ ارزشها و دستاوردهای انقلاب اسلامی و تبعیت از ولایت فقیه تأکید دارند، ارتباط صمیمی و از نزدیک است و با وجود اختلافات کارشناسی که طبیعی است در مجموع آرمانها و مسیر مشترکی را میپیمایند که در نهایت این همفکری و همسویی برای رسیدن به رشد و توسعه کشور مبارک و مغتنم است.
* شما بارها به همراهی مجلس با دولت و پیمودن راه مشترک هر 2 نهاد در مسیر اهداف مردم اشاره کردید اما بعضاً شاهد چالشهای پر سر و صدایی میان این 2 نهاد بودهایم، آیا این مسأله تأثیری در دامنه موفقیتهای دولت داشته است؟
** علیرغم وجود اهداف و آرمانهای مشترک بین دولت و مجلس، طبیعی است به دلیل استقلال هر یک از قوا، دولت و مجلس در مسائل مختلف، اختلافنظر کارشناسی داشته باشند. دولت نیز هیچگاه از مجلس نخواسته و نمیخواهد، نظرات کارشناسی خود را کنار بگذارد. آنچه مهم است این است اصول و مبانی مشترک و نیز وجود دیدگاههای همسو و همجهت در بسیاری از مسائل در حدی است که وجود برخی دیدگاههای متفاوت، تأثیر سوءیی بر روابط دولت و مجلس ندارد.
اگر مجلس در رأی به کابینه همکاری بیشتری میکرد یا در بودجه سال اول دولت یا اموری که کاملاً جنبه اجرایی داشته مانند تغییر ساعت کار بانکها و امثال آن همکاری بیشتری میشد تا حدودی سرعت کار حدودی سرعت کار دولت نیز بیشتر از این بود.
ما وجود طیف اقلیت در مجلس را مغتنم میدانیم. طبعاً وجود طیف اقلیت میتواند کمبودها، نقایص و عیوبی که دستگاههای عظیم امور اجرایی کشور در انجام فعالیتها و مسئولیتهای قانونی خود با آن مواجهاند را متذکر شده و دولت را در رفع اشکالات یاری دهد. اما آنچه موجب گلایه است بزرگنمایی مشکلات و کمبودها، ارائه گزارشها و آمارهای غلط، تحلیلهای نادرست، نادیده گرفتن حجم انبوه زحمات و فعالیتهای شبانهروزی مدیران و کارگزاران دولت در اقصی نقاط کشور و زدن انگ و تهمت برای ناکارآمد جلوه دادن دولت نهم است. طبعاً با توجه به این که ملت عزیز شاهد زحمات بیوقفه مدیران و خدمتگزاران در دولت هستند انتقادات و اتهامات برخی دوستان علیه دولت برای آقایان نتیجه عکس خواهد داد. در مجموع وزن و محتوای صداهای دوستان مخالف در حدی نیست که بتواند در روند خدمتگزاری دولت و رشد توسعه و سازندگی کشور تأثیر خاصی داشته باشد.
* سفرهای استانی دولت شاید جدیترین موضوعی است که در مجلس پیرامون آن جبههبندی شده است. با وجود آن که این سفرها قریب به 5/1 سال طول کشید اما مخالفان (البته در اقلیت) در این مدت دیدگاه خود را تغییر ندادند. شما در جایگاه معاونت پارلمانی و حقوقی ریاست جمهوری تاکنون چه تلاشهایی را برای تنویر افکار و تغییر نگرش این دسته از نمایندگان انجام دادهاید تا آنها از دستاوردهای این سفرها آگاهی یابند.
** با توجه به گسترش حمایتهای مردمی از سفرهای استانی هیأت وزیران، منتقدین سفرهای استانی محدودتر شدهاند و سعی میکنند به جای زیر سؤال بردن اصل سفرها نسبت به اجرای مصوبات سفرها خدشه داشته باشند. البته در دولت قرار شده است استانداران و مدیران هر یک از واحدهای اجرایی توضیحات لازم نسبت به اجرایی شدن هر یک از مصوبات را به اطلاع عموم برسانند.
تاکنون اطلاعات خوبی در اختیار گذاشته شده است. در مجلس گزارشهایی تحت عنوان پاسخگو در 3شماره در اختیار نمایندگان گذاشته و اثرات خوب و مثبت داشته است. معاونت اجرایی با همکاری صداوسیما در حال اجرای برنامههای خوبی در خصوص سفرهای استانی است آنچه مهم است و مردم خوب میدانند عینکی است که برخی بر چشم میگذارند اگر بدبینی باشد هر کاری کنید همان راه خودش را میرود به هر حال مردم قاضی خوبی هستند.
* مجلس در کدام بخش از حوزه عملکردی حمایتهای مطلوبی را از دولت انجام داده و گامهای دولت را تکمیل و موانع قانونی برای خدمترسانی را برطرف کرده است.
** معمولاً اکثریت لوایح دولت در مجلس پس از بررسیهای کارشناسی و بعضاً انجام برخی اصلاحات به تصویب میرسد. درصد لوایح تقدیمی دولت به مجلس که به تأیید مجلس نمیرسد کمتر از 2 درصد است لذا از این جهت مجلس همراهی خوب و مناسبی با دولت دارد.
اکثریت نطقهای قبل از دستور نمایندگان نیز در حمایت از دولت بوده است بحث سهمیهبندی بنزین و انرژی هستهای همکاری خوبی بین مجلس و دولت بوده است.
* یکی از شعارهای عمده دولت رفع مشکلات معیشتی مردم و برقراری عدالت بوده است. در این راستا چه اقدامهایی صورت گرفته و چه میزان از لوایح و درخواستهای دولت از مجلس در جهت نیل به اهداف بوده است؟
** اصولاً اساسیترین و محوریترین شعار و هدف دولت نهم برقراری عدالت خصوصاً عدالت اقتصادی در جامعه و توجه به اقشار محروم بالاخص توجه به شهرستانها و روستاهای دور افتاده است. البته رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی قشرها محروم که در سالیان متمادی به وجود آمده و متراکم شده با یک طرح و برنامه ضربتی ظرف یکی دو سال، میسر نیست. آنچه مهم است این است که مسیر و جهت دولت، در رفع این مشکلات مسیر و جهت صحیح و درستی باشد تا پس از گذشت یک برنامه، شاهد رفع مشکلات معیشتی تودههای محروم و رفاه نسبی آنان باشیم.
انجام سفرهای استانی اعضای دولت و بررسی مشکلات هر یک از شهرستانها از نزدیک، اعطای تسهیلات بانکی به تودههای مردم به جای قشرهای خاص، افزایش حقوق معلمان که از اقشار زحمتکش و کمتوقع هستند، تخصیص اعتبارات قابل توجه برای ایجاد اشتغال در طرحهای زودبازده، تهیه طرح جامع مسکن با اولویت مسکن روستایی، واگذاری سهام عدالت به قشرهای محروم، انجام پروژه عظیم و ملی سهمیهبندی بنزین جهت جلوگیری از مصرف بیرویه بنزین یارانهای که همواره قشرهای مرفه چندین برابر بیشتر از قشرهای آسیبپذیر از آن استفاده میکردند، گسترش آموزش عالی در شهرستانها و بومی کردن آن و... نمونههایی از اقدامهای اساسی و عملی دولت در جهت توجه به معیشت تودههای مردم و اجرای عدالت در جامعه است.
در این خصوص حدود 80درصد از لوایح تقدیمی دولت به مجلس بار اقتصادی دارد که محور اکثریت آنها رفع مشکلات اقتصادی قشرهای مختلف با نگاه عدالت محوری است.
* به نظر شما چه رویکردی در انتخابات مجلس هشتم از سوی مردم منجر به تقویت گفتمان خدمترسانی و عدالت محوری خواهد شد.
** ملت خدمات و زحمات بیمنت دولت نهم را در سال گذشته به عینه دیدهاند. با توجه به این که اکثر گروهها و جناحها برای مدتی مسئولیتهای مهمی را در دست داشتهاند و امتحان خود را دادهاند گمان نمیکنم در انتخابات صرفاً ملت به شعارهای گروهها و احزاب توجه خاصی بکند و بر آن اساس بخواهد در انتخابات تصمیم بگیرد. بالاترین و بهترین ملاک و میزان برای انتخاب صحیح ملت، توجه به عملکرد گروهها و جناحها است.
* به نظر شما تصمیم مجلس درباره 2 فوریت لایحهای که دولت اخیراً ارائه کرد و خواهان استفاده از منابع حاصل صرفهجویی بنزین که حدود 5 هزار میلیارد تومان بود دارای چه پیامهایی است و تحلیل شما از این مسأله چیست؟
** عدم تصویب دو فوریت لایحه اصلاح ماده 1 برنامه 5 ساله چهارم در خصوص صرفهجویی بنزین به معنای مخالفت مجلس با اصل لایحه نیست. مباحثی که بررسی دو فوریت لایحه مطرح شده نشان میدهد نمایندگان مایلند با توجه به اهمیت موضوع بحثهای کافی کارشناسی در کمیسیون ذیربط مجلس صورت گیرد.
* اخیراً واکنشهای گستردهای به لایحه دولت در حمایت از حریم خانواده صورت گرفته است. منتقدان میگویند زمانی که این لایحه قانونی گردد مردان برای ازدواج مجدد دیگر نیازی به اجازه همسر اول نخواهند داشت. آیا این تعبیر درست است؟
** لایحه حمایت از حریم خانواده به پیشنهاد قوه قضائیه در دولت مطرح و تصویب شد. در ماده 50 لایحه پیشنهادی قوه قضائیه آمده است تمامی قوانین مغایر (از جمله قانون حمایت از خانواده مصوب سال 1353 و ماده 16 آن که ازدواج مجدد مرد را مشروط به اخذ موافقت همسر اول نموده است) لغو میگردد. با توجه به این که با لغو ماده 16 مردان بطور مطلق جهت ازدواج دوم مجاز میباشند دولت جهت ایجاد محدودیت برای ازدواج مجدد مردان تصویب کرد ازدواج دوم مردان باید با اجازه دادگاه و منوط به تمکن مالی باشد. البته طبیعی است دادگاهها موظفند هر تصمیمی را که در نهایت مجلس اتخاذ نماید اجرا نمایند.
* چرا در ماههای اخیر روند انتقادهای رسانهای و سیاسی از دولت افزایش و تحلیلهایی متفاوت از اهداف دولت در عملکردها ارائه میشود؟
** با توجه به این که در پایان سال جاری، انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی در پیش است برخی مخالفان دولت گمان میکنند با مطرح کردن مشکلات جاری در جامعه و بزرگنمایی و تکرار آنها میتوانند محملی برای مطرح کردن خود و کسب آرا در انتخابات داشته باشند در حالی که ملت عزیز هوشیارتر از آنند که تحتتأثیر اینگونه القائات قرار گیرند و خدمات و زحمات و تلاشهای شبانهروزی دولت را نادیده بگیرند.
* دولت در مقابل این روند چه واکنشی نشان داده است؟
** به نظر اینجانب اطلاعرسانی دقیق شفاف و روشن دولت از فعالیتها و اقدامهای خود میتواند در تنویر افکار عمومی و پاسخ به انتقادات و تحلیلهای تند و غیرمنصفانه که بعضاً با مخدوش بودن اطلاعات و آمار و ارقام از سوی مخالفان مطرح میشود مؤثر باشد. در دولت نیز مقرر شده مسئولان هر یک از دستگاهها و مشخصاً روابط عمومی دستگاهها الزاماً از عملکرد هر یک از واحدهای خود اطلاعات صحیح، کامل و جامعی ارائه نمایند. بدیهی است اطلاعرسانی شفاف دستگاههای اجرایی میتواند در آگاهی بیشتر ملت و مقابله با فضاسازیهای مسموم مخالفان مؤثر واقع گردد.