مجلس هفتم ماههای پایانی خود را میگذراند. این روزها نمایندگان باید عملکرد خود در طول مدت نمایندگی را مورد ارزیابی قرار دهند و ببینند تا چه میزان به سوگندی که در برابر ملت خوردهاند، پایبند بودهاند.
در ادامه عملکرد مجلس هفتم توسط خود نمایندگان مورد بررسی قرار میگیرد.
پرویز سروری با بیان این که رفتار مجلس هفتم تقریبا متفاوت با مجالس گذشته است، یادآور شد: مجلس هفتم در حین حمایت همهجانبه از دولت، نقد درون گفتمانی را یک اصل قلمداد کرد.
نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایسنا، درباره عملکرد مجلس هفتم، گفت: مجلس هفتم در شرایطی وارد عرصه قانونگذاری و نظارت شد که برخوردها و رفتارهای متناقضی که مجلس ششم از خود بروز داده بود عملا مجلس را در سطح افکار عمومی به شدت تنازل داده بود و مردم از مجلس استنباط بسیار منفی و غلطی داشتند، و برخوردهای جناحی با قانون و استفاده ابزاری از قدرت قانونگذاری و نظارت و یک جانبه گرایی در استفاده از ظرفیتهای قانونی مجلس باعث شد مجلس یک تافته جدا بافته از نظام تلقی شود و کانونی برای رفتارهای ساختارشکنانه و بعضا براندازانه عنوان شود.
وی با بیان این که در آن دوره بحث ایجاد شکاف در حاکمیت و لوایحی همچون لوایح دوقلو عملا از مجلس یک وضعیت غیرقابل قبول در افکار عمومی ایجاد کرده بود، به رفتارهای منطبق با تعقل سیاسی مجلس هفتم اشاره و خاطرنشان کرد: ایجاد امکان برای اقلیت مجلس، تعامل منطقی با این طیف و نگاه فراجناحی به قوانین مورد نیاز کشور به ویژه رای دادن به طرحهای مطرح از سوی اقلیت، از جمله موارد عملکرد مثبت مجلس هفتم است. به گفته این عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس، پیش از این دوره، رفتارهای کلیشهای در وضع قوانین ایجاد شده بود که یا وضع موجود را تایید و یا صرفا تبیین میکرد، اما مجلس هفتم کلیشه شکن رفتار کرد و به عنوان مثال کاهش نرخ بهره بانکی از اقدامات شجاعانه مجلس بود. او معتقد است که مجلس هفتم با این اقدام زمینه را برای سرمایه گذاری در بخش تولید فراهم کرد و سرمایهگذاری در کشور را به کاری به صرفه تبدیل کرد. عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، با اشاره به بحث سهمیهبندی بنزین، گفت: به طور قریحی و طبیعی همه نمایندگان احتمال میدادند که تصویب چنین قانونی به کاهش آرای عمومی علیه آنان منجر خواهد شد، اما آنها این قانون که تهدید علیه جمهوری اسلامی را به فرصت تبدیل میکرد، تصویب کردند. وی از تصویب لایحه اصل 44 که با تغییرات گسترده مجلس صورت گرفت، به عنوان قانونی که تحول اقتصادی را موجب میشود یاد کرد و در خصوص وظیفه نظارتی مجلس هفتم، اظهار کرد: برخلاف رفتارهای یک سویه مجلس ششم در استفاده ابزاری از بعد نظارتی، اولین هدفگیری مجلس هفتم از نظر نظارتی تحقیق و تفحص از قوه قضاییه بود و این کار اگر چه در ابتدا با ناباوری بسیاری مواجه شد اما در عمل تلاش کرد بدون ملاحظات جناحی و سیاسی، صرفا بر اساس مشکلاتی که وجود داشت، وارد شود. این عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس مبارزه با مفاسد اجتماعی را یک اصل و رفتار منطقی مجلس هفتم دانست و با اشاره به تشکیل فراکسیونی در این زمینه، گفت: کمترین کاری که در این زمینه صورت گرفت این بود که ارتباط منطقی و نهادینه شدهای که بین کانونهای ثروت ـ قدرت به وجود آمده بود، بر هم زده شد. به گفته سروری، شاید هنوز به وضعیت مناسبی در این زمینه نرسیده باشیم، اما همین رفتار مجلس هفتم بود که در رفتار دولت نهم تجلی یافت و امروز شاهدیم که مجلس با تمام توان تلاش خود را علیه اختاپوسهای پیچیدهای که در سیستم قدرت و ثروت جا خوش کرده بودند، و با هر گونه حرکتی علیه این کانونها مقابله میکنند، به کار میبندد. این عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس، درباره نحوه رفتار مجلس هفتم و دولت نهم با اشاره به همگرایی این مجلس و دولت، گفت: گاه میبینیم که هم جهت بودن دولت و مجلس به همراهی آنها میانجامد، در حالی که مجلس هفتم تلاش کرد که این رفتار را برهم زند و در حین حمایت همهجانبه از دولت، نقد درون گفتمانی را به عنوان یک اصل قلمداد کند.
رسیدگی ویژه به اصل 44 قانون اساسی از اقدامهای خوب مجلس بود
دکتر انوشیروان محسنی بندپی، گفت: مجلس هفتم نیز مانند سایر مجلسهای قبلی یکسری نقاط مثبت و یکسری نقاط منفی داشت.
نماینده چالوس و نوشهر در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به 10 آذر ماه روز مجلس در ارزیابی از عملکرد مجلس هفتم، طرح تثبیت قیمتها در شروع کار مجلس هفتم را از اقدامات شتابزده این دوره مجلس برشمرد و افزود: امروزه شاهد بالا رفتن قیمتها، گرانی و تورم در ابعاد مختلف شدهایم که بار مالی ناشی از این تصمیم بر دوش افراد کم درآمد و طبقه پایین جامعه سنگینی میکند.
وی از اقدامات مثبت مجلس هفتم به طرح بیمه درمان روستایی و بیمه اجتماعی، کمک به بحث سلامت در ابعاد مختلف کاری و پیگیری لایحه نظام هماهنگ حقوق پرداخت حقوق اشاره و درباره لایحه نظام هماهنگ حقوق، تصریح کرد: اصرار خوب و پیگیری خاص مجلس در این زمینه از نکات مثبت این دوره بود.
این عضو فراکسیون اقلیت مجلس، در مجموع عملکرد مجلس هفتم را قابل قبول و مثبت برشمرد و گفت: رسیدگی ویژه به اصل 44 قانون اساسی از اقدامات خوب این دوره مجلس بوده است. در کل باید نقاط قوت و ضعف هر نهاد و دستگاهی را بررسی کرد که در مجموع نقاط قوت مجلس هفتم با توجه به نگاه مجلس به امور کلی جامعه یعنی در رابطه با مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حقوق و مزد و ایجاد بستر مناسب برای شکوفا کردن و شتاب دادن به اقتصاد کشور در رابطه با اصل 44 از جمله اقدامات خوب بوده است.
این نماینده مجلس همچنین جانبداری غیرعادلانه از عملکرد دولت را جزو نقاط ضعف مجلس هفتم دانست.
نایب رییس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، تعامل مجلس با دولت را نیز خوب و همراه دانست و افزود: با این وجود از جانب دولت این تعامل دو طرفه نبود؛ یعنی بیش تر تعامل مجلس با دولت را شاهد بودیم تا تعامل دولت با مجلس را. در بحث تغییر ساعت کار بانکها، جلو کشیدن ساعت روزانه در 6 ماه اول سال شاهد بودیم که اصرار دولت بر تصمیمهای غیرکارشناسی که با وجود دیدگاه کارشناسان مرکز پژوهشها بار مالی را میتوانست بر جامعه تحمیل کند، از تعامل نداشتن دولت با مجلس حکایت داشت.
در حالی که مجلس همیشه یار و مددکار دولت بوده تا بتواند در امورات خود موانع و مشکلات را از پیش پای دولت بردارد. به گفته محسنی بندپی بحث نظارتی که از وظایف اصلی مجلس است در ابعاد مختلف میتواند هم قابل کار و هم قابل بررسی باشد. بسیاری از سوالات نمایندهها و بسیاری از کارها در نوبت مطرح شدن در صحن علنی باقی مانده است. به نظر وی، شاید مشغول شدن به حوزه انتخابیه و مسائل این چنینی باعث شده باشد که با نظرات کلی کمی فاصله گرفته باشیم ولی تحقیق و تفحصهایی که در ابعاد مختلف صورت گرفت همه نشان دهنده این است که مجلس به بعد نظارتی خود اهمیتی خاص قایل شده است ولی باید به این مسائل یک نظم و انضباط خاصی دهیم تا این تحقیق و تفحصها، این بررسیها و نظارت اگر به جمعبندی رسیده از طرف دیگر بتواند ادامه دار باشد تا دستگاههای متخلف و کم کار هم معرفی شده و هم این موارد مورد بازخواست حقوقی و قضایی قرار گیرند. او در پایان گفت: این حلقه و زنجیره تکمیل شده نیست و باید کاری کنیم که اگر نقص آیین نامهای وجود دارد اصلاح شود و اگر لازم است مجلس در این زمینه از طریق کمیسیون اصل 90 با همکاری قوه قضاییه وارد صدور رای شوند؛ باید این ضعف قانونی را به هر شکلی جبران کنیم تا این تحقیق و تفحصها و نظارتهای مجلس به سرانجام و مقصود مورد نظر برسد.
از مهمترین ویژگیهای مجلس هفتم صداقت است
کریم شافعی یکی از مهمترین ویژگیهای مجلس هفتم را صداقت و سلامت نفس آن نسبت به مجلس ششم و برخی از مجلسهای قبلی دانست.
نماینده مرند و جلفا در خانه ملت در گفتوگو با ایسنا، در ارزیابی از عملکرد مجلس هفتم افزود: مجلس هفتم صادقانهتر، بیریاتر و با توجه بیشتر به اقشار ضعیف جامعه وارد تصمیمگیری و قانونگذاری شد. هم چنین تصمیمهای مهمی در مجلس هفتم درباره اعطای تسهیلات ویژه به امر اشتغال زایی در مناطق خارج از مراکز استان و رسیدگی به مناطق محروم و روستایی گرفته شد. این عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، تصویب چارچوب اجرایی اصل 44 قانون اساسی که بعد از حدود 27 سال از تصویب قانون اساسی بلااقدام مانده بود، را از دیگر اقدامات مثبت مجلس هفتم برشمرد و در این رابطه، افزود: با توجه به این که دولتی بودن اقتصاد کشور بسیار جدی بود، مجلس راهکار اجرایی اصل 44 را پایهگذاری و تصمیم به جا و درستی در عملی کردن این اصل قانون اساسی گرفت.
شافعی به توجه مجلس هفتم به معضلات و حل و فصل مسائل اجتماعی و فرهنگی به عنوان دیگر اقدامات مجلس هفتم اشاره کرد و گفت: با تصویب قانون تشکیل مقابله با جرایم و مجازاتهای متخلفان در امور سمیعی و بصری که اخیرا هم به مرحله قطعیت رسید، امید است قدم بلندی در جهت حل و فصل این مسائل برداریم. او کاهش ملاحظات سیاسی را از دیگر ویژگیهای مجلس هفتم دانست و تصریح کرد: با وجود این که دولت اصولگرا و اکثریت غالب مجلس اصولگرا هستند، ولی عملا در همین دولت اصولگرا چند وزیر آن نتوانستند از مجلس هفتم رای اعتماد بگیرند و این دلالت بر این داشت که مجلس با حفظ آرمانها و اصول خود کار میکند. اگر چه مجلس، دولت را هم در راستای گرایشهای سیاسی خود میبیند، اما تصمیم خود را در چارچوب مصالح نظام میگیرد. وی در ادامه با بیان این که ایران در بین کشورهای دنیا رتبه اول را از حیث مصرف سرانه بنزین، گازوییل و نفت را داراست تصریح کرد: از تصمیمهای مهمی که مجلس هفتم گرفت ولی متاسفانه دولت به خوبی آن را اجرا نکرد و انتقادی در این قسمت متوجه دولت است، اتخاذ تصمیم درباره سوخت و بنزین بود. به گفته وی مجالس قبلی به چنین تصمیمی وارد نشدند و ملاحظات و مسائل اجتماعی را مدنظر داشتند؛ اما مجلس هفتم مصحلت جامعه را به درستی تشخیص داد ولی دولت در اجرا عملکرد خوبی نداشت و نتوانست تاکسیها و وسایل حمل و نقل عمومی را مدیریت و حمل و نقل عمومیرا به موقع و صحیح تقویت کند؛ بنابراین ما اشکالات موجود بحث سوخت و بنزین را متوجه تصمیم مجلس نداشته بلکه آن را حاصل تصمیمها و عملیات اجرایی نسبتا نادرست دولت میدانیم.
شافعی درباره میزان تعامل مجلس هفتم و دولت نهم نیز، گفت: مجلس با دولت تعامل خوبی داشت ولی برخی مسوولان مجلس را قبول ندارد ولی نمایندهها اراده مردم هستند و دولت باید از اراده آحاد مردم تبعیت کند.
این نماینده اصولگرای مجلس، تصریح کرد: دولت نباید توقع داشته باشد که مجلس تابعش باشد و اگر بنا باشد مجلس در راس امور باشد معنای آن این است که همه باید از مجلس اطاعت کنند حتی رییس دولت و هر نهاد و ارگان دیگری غیر از مجلس.
شافعی برخی تعاملهای دولت با مجلس را نادرست خواند و گفت: دولت اشتباه میکند که در برخی مسائل با مجلس درست برخورد نمیکند و اگر لوایحی از دولت در مجلس تصویب نشده است هم به جهت تعامل نداشتن درست با مجلس بوده است. اما در مجموع در کنار این انتقاد این تعامل مثبت بین دولت و مجلس وجود داشت که با یکدیگر هرگز درگیر نشدند و مسائل درونی خود را به جامعه نکشاندند و به نحوی مسائل را در درون دولت و مجلس حل و فصل کرده و جامعه را از تنشهای احتمالی مصون داشتند.
وی در پایان گفت: دولت و مجلس توانستند اختلافات سلیقهای را به گونهای مدیریت کنند که در جامعه واکنش جدی نداشته باشد.
مجلس هفتم مجلس مستقلی است
یک عضو فراکسیون اقلیت مجلس شورای اسلامی، گفت: دولت نتوانسته همگامی و همراهی خوبی با مجلس هفتم داشته باشد.
عبدالله کعبی ـ نماینده آبادان در مجلس ـ در ارزیابی از عملکرد مجلس هفتم، گفت: یکی از قوایی که همیشه مورد تایید و نظر امام راحل و مقام معظم رهبری بوده، مجلس شورای اسلامی است تا جایی که امام(ره) در این باره فرمود: "مجلس در راس امور است".
به نظر وی، یکی از دلایل عمدهای که فرمایش امام(ره) و مقام معظم رهبری در این باره که نهاد مجلس همیشه باید به عنوان یک نهاد پایدار، ثابت و سالم بماند، به خاطر انتخاب مستقیم نمایندگان توسط مردم و به عنوان برآیند افکار و خواسته عمومی است. کعبی با بیان این که تبلور حکومت مردمسالاری، انتخاب مردم در تعیین نمایندگان مجلس است، گفت: قطعا مجلس باید در جهت خواست و برآورده کردن انتظار به حق مردم تلاش کند. به هر حال مجلسها نیز در هر دورهای هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارا هستند و هر مجلسی در زمان و جایگاه خود از یکسری محاسن و معایبی برخوردار است. این نماینده مجلس، گفت: یکی از نکات مثبت مجلس هفتم، طرح سوالات متعدد از وزیران و بررسی و تذکرهای لازم بوده است. همیشه در کمیسیونها نیز با تعدد سوالات از وزیران مواجه میشویم و این نشان میدهد مجلس هنوز شادابی خود را دارد.
این عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، به اجرایی نشدن طرح تثبیت قیمتها اشاره کرد و افزود: این لایحه مشکلاتی ایجاد کرد تا جایی که در حال حاضر شاهد نگرانیهای مردم از گرانیها و افزایش قیمتها هستیم و این موضوع یکی از نقاط ضعف مجلس هفتم بود. به گفته نماینده آبادان در مجلس، پیگیری لایحه مدیریت خدمات کشوری از محاسن مجلس در این دوره است و اگر این لایحه خوب اجرا شود میتواند اثر مثبتی در بین اقشار مختلف به خصوص کارکنان دولت داشته باشد.
او ادامه داد: معتقدیم مجلس هفتم در باقیمانده کار خود هم میتواند با تصویب چند لایحه و طرح، کارایی خود را نشان دهد، اما در مجموع مجلسی خوب است که پرسشگر واقعی و به حق در جهت خواستههای مردم و تبیین افکار عمومی باشد. این عضو فراکسیون اقلیت مجلس با اشاره به این که اقلیت مجلس همیشه پرسشگر بوده است، تصریح کرد: این ویژگی در همکاران اصولگرا نیز وجود داشته و این نشان میدهد مجلس هفتم، مجلس مستقلی است. هدف مجلس هم تحقق خواستههای مردم و برآورده کردن شعارهایی بوده که کاندیداها در زمان انتخابات مطرح میکردند که امید است در چند ماه باقیمانده از عمر مجلس هفتم باز هم شاهد کارآیی و پویایی مجلس باشیم.
کعبی معتقد است: مجلس هفتم بسیار همراه با دولت نهم بوده است. مجلس اکثر لوایحی که از دولت تقدیم شده را تصویب کرده است.
او با تاکید بر هماهنگی مجلس با دولت، گفت: متاسفانه دولت نتوانسته همراهی لازم را با مجلس داشته باشد. تعدد سوالات، تذکرات و بحث طرح برای استیضاح نشان میدهد که دولت نتوانسته خواستهای مجلس را برآورده کند؛ ولی مجلس هر آن چه را که دولت در جهت حل مشکلات مردم خواستار بوده را مصوب کرده است و تا جایی که برایش امکان داشته در جهت کارآمدی دولت با او همراهی کرده است.
این نماینده مجلس با اشاره به این که مجلس در بحث نظارتی خوب عملکرد کرده است، گفت: نمونه این مسائل را در بحث تحقیق و تفحصها، سوالات و تذکرات و استیضاحها شاهد هستیم؛ اما دولت نتوانسته خواستههای نظارتی مجلس را به خوبی برآورده کنند. دولت باید ما را همراهی میکرد، اما مجلس تا جایی که امکان داشته همراهی و همگامی خود را با دولت نشان داده است.