افغانستان؛ از جنگ‌سالاری تا حزب‌گرایی

*به عنوان اولین سوال، حزب رفاه ملی افغانستان در چه زمانی و با چه ایده و رویکردی به عرصه سیاست افغانستان وارد شد؟

** حزب رفاه ملی افغانستان با توجه به نیازهای سیاسی ـ فرهنگی این کشور در شرایط جدید و بعد از سقوط طالبان در سال 1382 توسط عده‌ای از نخبگان افغانی تشکیل شد و پا به عرصه سیاسی افغانستان گذاشت، ما درخواست تاسیس حزب‌مان را با تشریفات قانونی به وزارت عدلیه (دادگستری) افغانستان دادیم و مجوز قانونی دریافت کردیم، ما هم‌اینک در 22 استان افغانستان، عضو و دفتر حزبی داریم و اغلب نیروهای ما در کابل، هرات، مزارشریف؛ سرپل و جوزجان هستند، یعنی بیشتر در مناطق غربی و شمالی افغانستان حضور داریم.

* ویژگی و رویکرد خاص حزب شما نسبت به سایر احزاب افغانی چیست؟

** حزب رفاه ملی یک حزب منحصر‌ به‌ فردی است که از همه جریانات و اقوام افغانستان در آن حضور دارند، هم از اهل سنت، هم از شیعیان، از قوم هزاره، تاجیک و پشتون در آن عضویت دارند. حزب رفاه ملی برخلاف بسیاری از احزاب افغانی تلاش کرده که وابسته به قوم و مذهب و نژاد خاصی نباشد و یک حالت «ملی» و فراگیر داشته باشد، بسیاری از علمای دینی و شخصیت‌های فرهنگی مثل آیت‌الله میرحسین شریفی، احسانی و... در کادر مرکزی ما حضور دارند، رویکرد ما اصلاح‌طلبانه است و شعار رسمی حزب ما «حکمت، عدالت، آزادی» و «رفاه ملی، انتظار دیروز، افتخار امروز و اقتدار فردا» می‌باشد.

* یعنی ‌می‌شود گفت که حزب رفاه ملی یک حزب ملی‌گراست؟

** البته ما هوادار آن اندیشه ملی‌گرایانه که امام خمینی(ره) گفتند اساس بدبختی ملت‌هاست، نیستیم، بلکه ملی را به معنای نگاه فراگیر و غیر‌طائفه‌ای به اقوام افغانی در نظر داریم، جالب است بگویم که این نوع نگاه ملی ما باعث شده که چند تن از نمایندگان پارلمان افغانستان از ما تقاضای عضویت در حزب کنند که ما هم پذیرفتیم، نکته دیگر این است که ما یک جریان سوم اصلاح‌طلب را در افغانستان با شرکت حدود 20 حزب تشکیل دادیم که از جمله این احزاب می‌توان به جنبش دموکراسی افغانستان، حزب صلح اسلامی و... اشاره کرد.

* جایگاه احزاب در سیاست افغانستان چگونه است؟ آیا احزاب به عنوان نهادهای مدرن توانسته‌اند ریشه و جایگاهی در جامعه سنتی افغانستان پیدا کنند؟

** بعد از تحولات 11 سپتامبر و سقوط طالبان تا امروز حدود 84 حزب در افغانستان شروع به کار کردند که البته از این میان، حدود 15 حزب کاملا فعال داریم، فرهنگ حزبی در افغانستان رو به گسترش است.

* آیا شما یک حزب اسلامگرا و هوادار اجرای شریعت محسوب می‌شوید؟

** ما نه اسلام آمریکایی را قبول داریم و نه اسلام طالبانی را، ما اسلام معتدل و واقعی را قبول داریم، اسلامی که مخالف رشد و پیشرفت و توسعه نیست، اسلامی که هوادار صلح و برادری است.

* دیدگاه و موضع شما درباره دولت حامد کرزای چیست؟ شما موتلف دولت محسوب می‌شوید یا مخالف دولت؟

** ما در ابتدا از هواداران و حامیان دولت آقای کرزای بودیم و از دولت حمایت می‌کردیم، ولی به مروز حمایت خود از دولت را کم کردیم و منتقد دولت کرزای شدیم، دلیل مهم انتقاد ما از دولت کم‌توجهی دولت به فرهنگ افغانستان و عدم تحقق وعده‌ها بود.

* دولت کرزای چقدر استحکام و قوت دارد؟ فکر می‌کنید بتواند در برابر چالش‌های موجود دوام بیاورد؟

** فکر می‌کنم دولت کرزای تا آخر موعد قانونی خود بتواند سر کار باشد، البته ساختار فعلی دولت واقعا نیازمند اصلاحات است، بخشی از این اصلاحات انجام شده و برخی دیگر انجام نشده است، دولت کرزای مشاوران خوبی ندارد.

* مهم‌ترین دستاوردها و خدمات دولت کرزای تاکنون چه بوده است؟

** گسترش رسانه‌ها و مطبوعات مهم‌ترین خدمت دولت کرزای است، البته جاده‌سازی و کارهای عام‌المنفعه خوبی هم انجام شده است که قابل تقدیر است.

* چند شبکه خبری و تلویزیونی غیردولتی در افغانستان وجود دارد؟

** ما در حال‌حاضر شش شبکه ماهواره‌ای و تلویزیونی داریم، روند گسترش رسانه‌های غیردولتی بسیار سریع است، از جمله شبکه‌های «طلوع، آریانا، آینه، افغان، شمشاد و...» که همگی به بخش خصوصی تعلق دارند و شبکه «ملی» تنها شبکه دولتی تلویزیونی در افغانستان است. البته چند شبکه هم در حال‌ راه‌اندازی هستند مثل شبکه تمدن و خراسان.

* موضع حزب شما در مورد حضور نیروهای بیگانه اعم از ناتو و آمریکایی‌ها در افغانستان چیست؟

** ما خواهان حضور قانونمند نیروهای خارجی در افغانستان هستیم، این حضور باید کاملا قانونی و تعریف شده باشد، به نظر ما شکل فعلی حضور نیروهای خارجی در افغانستان به صلاح ملت و دولت افغانستان نیست و همین حضور نیروهای بیگانه باعث و بهانه حضور تروریست‌ها و القاعده در افغانستان شده، مثلا نیروهای انگلیسی در افغانستان عامل و باعث فتنه‌ها و درگیری‌های مذهبی هستند.

* این روزها بسیاری از صاحبنظران نسبت به خطر بازگشت طالبان هشدار می‌دهند، شما به عنوان یک فعال سیاسی، این خطر را چقدر جدی می‌دانید؟

** مطمئن هستیم و مطمئن باشید که مردم افغانستان دیگر طالبان را نمی‌خواهند و از آنها متنفر هستند و هیچ زمینه‌ای برای بازگشت و قدرت گرفتن مجدد طالبان به افغانستان وجود ندارد، مردم افغانستان، طالبان را استفراغ کرده‌اند، طالبان در چند نقطه محدود مثل زابل، اوزگان، غزنین و هلمند فعال هستند و با کمک برخی نظامی‌های پاکستان به حیات خود ادامه می‌دهند، بقایای طالبان در این مناطق به کار کشت خشخاش و تجارت آن مشغول هستند، افغانی‌ها شاهد آدمکشی و انتحار این گروه هستند و هیچگاه روی خوش به آنها نشان نخواهند داد.

* همانطور که می‌دانید یکی از چالش‌های جامعه افغانی نوع نگاه و رویکرد به زنان است، آیا زنان هم در حزب شما عضویت دارند؟

** بله، در شورای مرکزی حزب رفاه ملی، سه زن عضویت دارند که برای ما ارزشمند و افتخارآمیز است و اصولا یکی از اهداف ما تلاش برای آموزش همگانی دختران در افغانستان است.

* شنیده می‌شود که فساد و فحشا اخیرا در افغانستان و به خصوص شهرهای بزرگ مثل کابل افزایش خاصی پیدا کرده است، دلیل گسترش فساد چیست؟

** بله، متاسفانه این مساله صحت دارد و خارجی‌ها و به خصوص NGOهای خارجی که در سطح افغانستان پراکنده است نقش عمده‌ای در گسترش و رواج فساد اخلاقی دارند، یکی از مطالبات ما قانونمند کردن فعالیت این گروه‌ها در افغانستان است، آنها علاوه بر کارهای فسادانگیز، بعضا فعالیت‌های جاسوسی هم می‌کنند.

* همواره یکی از مصائب افغانستان، «جنگ‌سالارها» بوده است، آنها الان چه می‌کنند؟ آیا جذب دولت و جامعه شده‌اند یا همچنان به کار سابق خود می‌پردازند؟

** واقعیت این است که مردم از جنگ خسته شده‌اند و از جنگ‌سالاران فاصله گرفته‌اند، احزاب به مرور جای جنگ‌سالاران را می‌گیرند، مردم افغانستان به مرور از قوم‌گرایی و جنگ‌سالاری فاصله گرفته‌اند و دیگر به آن دوران بازنمی‌گردند و الان بازسازی و توسعه افغانستان دغدغه اکثریت مردم و نخبگان افغانی است، مثلا آقای برهان‌الدین ربانی یک ائتلاف بزرگ حزبی تشکیل داده است که احزاب غرب‌گرا تا سنتی و اسلام‌گرا در آن وجود دارد، معجونی سیاسی که البته فکر نمی‌کنم چندان دوام بیاورد.