بانک جنوب هوگو چاوز

دکتر شهیدی مؤدب‌

خانم کریستین کرشنر رئیس‌جمهور منتخب جدید آرژانتین روز دوشنبه رسماً سوگند یاد کرد و ریاست جمهوری را از همسر خود تحویل گرفت. در مراسم تحلیف خانم کرشنر شمار زیادی از رهبران آمریکای لاتین و نمایندگانی عالیرتبه از دیگر نقاط جهان حضور داشتند. یکی از میهمانان هوگو چاوز رئیس‌جمهور ونزوئلا بود که علیرغم شکست در همه‌پرسی اخیر همچنان با حرارت در جمع میهمانان جلب توجه میکرد. آقای چاوز به همراه پنج تن دیگر از رهبران آمریکای لاتین علاوه بر تهنیت‌گویی به بانوی اول آرژانتین به منظور دیگری گرد آمده بودند که آن اعلام تشکیل «بانک جنوب» با شرکت ونزوئلا ـ برزیل ـ آرژانتین ـ بولیوی ـ اکوادور ـ اروگوئه و پاراگوئه بود تا رسماً به مقابله با صندوق بین‌المللی پول بروند. با اینکه هنوز اساسنامه، میزان مشارکت و حق رای اعضاء در این تشکیلات پولی مشخص نشده و تنها اعلام میشود که این بانک برای کمک به طرحهای سازندگی آمریکای لاتین 9 میلیارد دلار سرمایه در اختیار دارد نفس تشکیل این بانک خون تازه‌ای را در رگهای نیازمند کشورهای فقیر و کم‌درآمد آمریکای لاتین به جریان خواهد انداخت.‌

تشکیل این بانک به ابتکار رئیس‌جمهور پرآوازه ونزوئلا صورت میگیرد که مقابله با صندوقها و بانک‌های بزرگ بین‌المللی را قدمی‌ در راه مبارزه با «امپریالیسم جهانی» به سرکردگی آمریکا میداند.‌

در مراسم دیروز، علاوه بر حضور نخست‌وزیر فرانسه و وزیر دارایی او، آقای «دومینیک اشتراسکن» رئیس جدید صندوق بین‌المللی پول نیز حضور داشت. این اقتصاددان پیر و باتجربه فرانسه همانند آقای چاوز به دو منظور در مراسم شرکت کرده بود تا با حضور در جمع سران 7 کشور آمریکای لاتین، حمایت صندوق زیر نظر خود را از ابتکار جدید 7 رئیس‌جمهور اعلام کند.‌

مشکلات جهانی‌سازی و تجارت آزاد که آمریکایی‌ها طالب آنند، به شدت دامنگیر کشورهای فقیر آمریکای لاتین شده است که در طرحهای آبادانی و سازندگی خود بشدت به پول نیازمندند.‌

مشکلات اقتصادی ـ مالی در شماری از کشورهای آمریکای لاتین تنها به درگیریهای داخلی یا مسئله موادمخدر برنمی‌گردد. وجود شرکت‌های غول‌پیکر آمریکایی در بهره‌برداری بی‌رحمانه از منابع و بلایای طبیعی، دو عامل مهم دیگر در تحمیل فقر و معضلات اجتماعی‌اند. نیاز این کشورها به سرمایه‌گذاری خارجی و جذب کمک از بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول از یکسو و شرایط سختی که به این کشورها برای اعطای وام و کمک تحمیل میگردد از سوی دیگر هوگو چاوز و دیگر رهبران آمریکای لاتین را به فکر تشکیل یک مؤسسه بزرگ مالی انداخته است تا با شرایط سهل‌تری به یاری نیازمندان بشتابند.‌

در حال حاضر، و برخلاف اظهارات خانم رایس که جهانی‌سازی امکانات جدیدی وارد عرصه بین‌المللی کرده است، تنها مردمان دردمند آمریکای لاتین نیستند که از جهانی‌سازی آسیب می‌بینند، بلکه میلیونها آمریکایی نیز در ثروتمند‌ترین و قدرتمندترین کشور جهان در آستانه نابودی و بی‌پناهی قرار گرفته‌اند. ‌

روزنامه نیویورک تایمز در شماره دهم دسامبر خود مقاله‌ای با عنوان «ناتوانی‌ها و از کارافتادگی‌ها و تأمین اجتماعی» آورده است که 5/2 میلیون آمریکایی که به نحوی یا با کهنسالی و یا با از دست دادن سرمایه و خانه خود در شرایط طاقت‌فرسا قرار گرفته‌اند، بعنوان از کارافتاده پشت درهای ادارات تأمین‌ اجتماعی آمریکا در انتظار کمک به سر می‌برند و تنها در صورتی میتوانند به کمک امیدوار باشند که ثابت کنند قدرت کار ندارند و در این اثبات ادعا، می‌بایست هزینه‌های گزاف گرفتن وکیل را تحمل کنند که توان مالی آنرا ندارند.‌

همچنین نزدیک به 500 هزار خانواده آمریکایی که توانایی پرداخت وام به بانک‌ها را ندارند در آستانه تحویل خانه و سرپناه خود به بانک‌های طلبکار قرار دارند. این عده، بیش از 5 میلیون آمریکایی هستند که با مشکلات پرداخت وام خود به بانک‌ها دست‌ به گریبانند، زیرا با بحرانی که در بازار مسکن آمریکا بوجود آمده، بانک‌ها میزان قسط‌های پرداختی را بالا و بالاتر می‌برند.

ابتکار هوگو چاوز و دیگر رهبران آمریکای لاتین می‌تواند سرمشقی برای دیگران باشد. گرچه زیر سایه سازمان کنفرانس اسلامی، بانکی نیز وجود دارد که به اجرای طرحهای کشورهای مسلمان کمک ناچیزی میکند، بسیار بموقع و بجا خواهد بود اگر با درآمدهای هنگفتی که کشورهای حاشیه خلیج‌فارس از بالا رفتن قیمت نفت بدست آورده‌اند، موجودی این بانک افزایش یابد تا با توانمندی بیشتری به کمک میلیونها مسلمان نیازمند در بنگلادش، پاکستان، هندوستان، اندونزی و کشورهای کم‌درآمد مسلمان آفریقایی بشتابد.‌