فکر نکنم جنگ عراق را باخته باشیم!

*تا زمان کناره‌گیری شما از قدرت، وقت زیادی باقی نمانده است. دلتان برای قدرت تنگ نمی‌شود؟

**خب، 10 سالی می‌شود که من قدرت را به دست داشته‌ام. زمان زیادی است!

*طی این 10 سال، کشور شما به شرایط خوبی رسیده است. اقتصاد وضع خوبی دارد، بیکاری کاهش یافته و سه میلیون فرصت شغلی جدید ایجاد شده. چرا به رغم این نقاط مثبت، مردم دیدگاه چندان جالبی نسبت به شما ندارند؟ چرا از کناره‌گیری شما در روز 27 ژوئن ابراز خوشحالی می‌کنند؟

*من در سه انتخابات پیاپی پیروز شده‌ام. این بلا معمولاً سر افرادی که مدت زیادی در راس قدرت بمانند می‌آید. مردم از قیافه و حرف‌‌های تکراری آدم خسته می‌شوند. واقعاً همین طور است.

*آیا این وضعیت ناشی از جنگ عراق نبوده؟

**همه دوست دارند بگویند این ماجرا از جنگ عراق ناشی شده اما این قضاوت درستی نیست. همیشه وقتی در راس قدرت هستی تصمیماتی می‌گیری که شاید به کام مردم خوش نیاید. اما وقتی 10 سال بر سر قدرت می‌مانی، لابد توانسته‌ای نظر آنها را برای مدتی تامین کنی.

*در دهه 1990 میلادی شما رویکرد مدرنی برای توسعه سوسیال دموکراسی در اروپا و آمریکا ارائه دادید. فکر می‌کنید این رویکرد ـ یعنی بلریسم ـ در خارج از انگلیس شکست خورده؟

**گمان نمی‌کنم. البته این رویکرد را هم «بلریسم» نمی‌خوانم. به نظرم چنین رویکردی را ـ هم دولت‌‌های محافظه‌کار و هم پیشرو ـ در کشورهای صنعتی به کار برده‌اند. اما نکته‌ای که به نظرم جالب می‌آید، این است که بسیاری از خطوط و مرزهای پیشین میان راست و چپ از بین رفته است.

*اما هنوز هم بسیاری از احزاب چپ‌گرا در اروپا معتقدند بلریسم نوعی نئولیبرالیسم است.

**حتماً احزاب اپوزیسیون را می‌فرمایید. (می‌خندد)

*شما قبلاً همکاری نزدیکی با گرهارد شرودر صدراعظم سابق آلمان داشتید اما این مناسبات به تدریج رو به قهقرا رفت. چرا چنین اتفاقی افتاد؟

**عراق نقش مهمی ‌در این ماجرا داشت. من برای اقدامات شرودر در آلمان احترام زیادی قائلم و البته از همکاری نزدیک با شرودر برای حل و فصل مناقشه کوزوو خاطرات خوبی دارم. اما عراق نقطه اختلاف بزرگ ما بود.

*وقتی به گذشته فکر می‌کنید عراق را بزرگترین کابوس در دوران نخست‌وزیری‌تان نمی‌بینید؟

**بهتر است این بحث را کنار بگذاریم. من و شما در این مورد به نتیجه نمی‌رسیم!

*یعنی برایتان مهم نیست که حالا که جنگی را شروع کرده‌اید، شاهد پیروزی در آن هم باشید؟

**خب، من فکر نمی‌کنم جنگ عراق را باخته باشیم.

*مطمئنید؟

**بله مطمئنم در عراق شکست نخورده‌ایم. باید ادامه دهیم و پیروزی را به وضوح ببینیم. اما جنس مناقشه امروز عراق با گذشته فرق دارد. ساقط کردن رژیم صدام حسین گام اول بود؛ اما به تدریج مشکلات دیگری سر بر آورد. به همین جهت هم هست که من معتقدم باید با قدرت تمام، این راه را ادامه دهیم و دشمنانمان را شکست دهیم.

*تا پایان سال جاری میلادی، شمار نیروهای نظامی‌انگلیسی باقی مانده در عراق به 2500 تن خواهد رسید. چطور انتظار دارید این تعداد نیرو قادر به مغلوب کردن پیکارجویان در عراق باشند؟

**امروزه امنیت بصره به دست خود نیروهای عراقی تامین می‌شود. پس می‌توان به بهبود این وضعیت در آینده هم امیدوار بود.

*چندان توضیح قانع کننده‌ای نیست.

**مناقشات فرقه‌ای و قومی‌ در بصره چندان زیاد نیست. مشکل اصلی در بغداد است. آنجا هم که 140 هزار نیروی نظامی ‌آمریکا حضور دارند.

*فکر نمی‌کنید راه‌‌های آسانتری هم برای پیروزی در این جنگ و البته در مناقشات پس از آن وجود داشت؟

**به نظرم ما عمق مشکلات در عراق و مجموعه عوامل دردسرساز را خوب در نیافته بودیم. اما واقعیت این است که سرنگون کردن رژیم طالبان در افغانستان و رژیم صدام حسین در عراق پیروزی بزرگی بود. حالاکه پیکارجویان در عراق می‌خواهند جنگ جدیدی به راه بیندازند، باید در مقابل آنها بایستیم.

*آیا تصمیم شما برای حمله به افغانستان و عراق باعث گسترش بیشتر تروریسم نشد؟

**ما که این تروریست‌‌ها را از جیبمان بیرون نیاوردیم! تقصیر ما نیست که تروریسم در منطقه وجود دارد. آنها یک نظام فکری و ایدئولوژیک برای خودشان دارند و می‌خواهند از قدرت تروریسم در عصر ارتباطات و جهانی شدن استفاده کنند.

*اما تا پیش از حمله به عراق، اثری از القاعده در این کشور یافت نمی‌شد!

**لطفاً این مساله را با احتیاط و تامل بیشتری بررسی کنید. درست است که القاعده امروز در عراق کاملاً فعال است؛ اما اگر عراق نبود، القاعده تمرکز خود را بر منطقه‌ای دیگر قرار می‌داد. ما هم در عراق برای نابودی آنها تلاش زیادی را صورت داده‌ایم.

*آیا گمان نمی‌کنید که برنامه مبارزه با تروریسم باعث تقویت و گسترش تروریسم نه تنها در عراق بلکه در اروپا هم شده است؟

**مبارزه با تروریسم در خاورمیانه باعث شده که پای تروریست‌‌ها به انگلیس یا اسپانیا یا سایر نقاط اروپا هم باز شود.

به نظرم برای بررسی این موضوع باید دیدگاه‌‌های نادرست پیشین را کنار بگذاریم. حمله به عراق و افغانستان باعث ساقط شدن دو رژیم خطرناک شده است. با این ترتیب، نباید به مبارزه با تروریسم با چنین عینک بدبینی نگاه کرد. ما خواهان مقابله با کشته شدن غیرنظامیان هستیم و به همین جهت با تروریسم مبارزه می‌کنیم.

*آیا واقعاً معتقدید طولانی شدن اشغال عراق می‌تواند به برقراری صلح در این کشور کمک کند؟

**بله؛ اما صرف حضور نیروهای آمریکایی در عراق نمی‌تواند مفید واقع شود. برای برقراری صلح در عراق باید توان نیروهای عراقی را بالا برد.

*به نظرتان چقدر طول می‌کشد تا صلح به نحوی در عراق برقرار شود؟ چند سال طول می‌کشد یا چند دهه؟!

**نمی‌توان با قاطعیت در این خصوص نظری داد. من معتقدم که مقابله کامل با تروریسم بین‌المللی، یک نسل به طول خواهد انجامید. ریشه‌‌های تروریسم بسیار قوی است و البته در نقاط مختلف دنیا هم قابل مشاهده است.

*کمی‌ بحث را عوض کنیم. پس از کناره‌گیری از نخست‌وزیری می‌خواهید به چه کاری مشغول شوید؟

**بعداً معلوم می‌شود!

*آنتونی گیدنز معتقد است که شما و جانشین‌تان ـ گوردون براون ـ در عرصه سیاسی انگلیس مثل جان لنون و پل مک کارتنی هستید! آیا حزب کارگر می‌تواند بدون حضور شما و تنها با اتکا به براون، راه خود را به خوبی ادامه دهد؟

**به رغم مشکلات و تنش‌‌هایی که طی این سال‌‌ها وجود داشته، ما همکاری خوبی با هم داشته‌ایم. براون سهم بزرگی در موفقیت دولت داشته و خواهد داشت.