گروه سیاسی، نیلوفر منصوریان: کاخ کرملین با دیوارهای بلندش که از میدان سرخ مسکو سر به آسمان کشیده است از دیروز میزبان نیکلا سارکوزی رئیسجمهوری فرانسه است. سارکوزی در حالی در این روزها سفر به روسیه را برگزیده که ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری این کشور در آستانه سفر به ایران قرار دارد و بهانه این سفر مهم نیز اجلاس سران کشورهای حاشیه ساحلی دریای خزر در تهران است. بر همین اساس اجلاس سران کشورهای حاشیه خزر در تهران، بهانه خوبی برای سفر رئیسجمهوری روسیه به ایران است تا از ورای آن با مقامات تهران در خصوص پرونده هستهیی ایران مذاکره کند؛ مذاکراتی حساس در آخرین فرصتهای باقیمانده ایران برای پاسخ به پرسشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی از یک سو و فشار اعضای شورای امنیت به ایران برای اجابت خواست آنها مبنی بر تعلیق فعالیتهای هستهیی. با این تفاسیر چنانچه ولادیمیر پوتین که دوره ریاست جمهوریاش سال 2008 میلادی به پایان میرسد، در اجلاس سران کشورهای حاشیه خزر تهران حضور یابد، میتواند نقش بزرگی در زمینه پرونده هستهیی ایران ایفا کند. از همین رو چند روز پیش از این سفر مهم که ظاهراً قرار است 24 مهر انجام پذیرد، نیکلا سارکوزی رئیسجمهوری فرانسه که کشورش از زمان تشکیل دولت جدید به رهبری وی گاه حتی تندتر از آمریکا در قبال ایران عمل کرده است، برای نخستین بار به عنوان رئیسجمهوری فرانسه از روز سه شنبه راهی مسکو شده تا با ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه درباره اتخاذ تصمیمات آتی در قبال فعالیتهای هستهیی ایران رایزنی کند. این در حالی است که روسیه برخلاف فرانسه و آمریکا همچون گذشته در کنار چین موضعی ملایم و متعادل تاکنون در قبال ایران اتخاذ کرده است. شاید از این جهت که روسیه منافع اقتصادی بسیاری در ایران دارد که در این میان نیروگاه اتمی بوشهر بزرگترین پروژه اقتصادی مشترک میان تهران و مسکو به شمار میرود، هر چند که تاکنون در پیچ و خم پرونده هستهیی ایران و البته به بهانههای مختلف، راه اندازی آن بارها به تعویق افتاده است. البته در این میان باید به این نکته نیز اشاره کرد که اگر تا یک سال قبل روسیه به رغم مخالفت شدید آمریکا بر این موضع که مسکو فناوری لازم را برای تکمیل نیروگاه بوشهر در اختیار ایران قرار خواهد داد، پافشاری میکرد، این بار به نظر میرسد که بدقولیهای این کشور و به عبارت بهتر عدم توجه روسیه به تعهداتش در مورد تکمیل و راهاندازی نیروگاه بوشهر، بخشی از همسویی مقامات کرملین با مقامات کاخ سفید و نزدیکتر شدن مواضع روسیه و آمریکا با یکدیگر باشد؛ حتی اگر روسیه باز با اعمال روشهای تند در قبال برنامه هستهیی ایران مخالفت کند.به هر حال روسیه از دو روز قبل میزبان رئیسجمهوری فرانسه، متحد اصلی آمریکا در برابر فعالیتهای هستهیی ایران، است.نیکلا سارکوزی در شرایطی به مسکو سفر کرده که روابط دوجانبه روسیه و فرانسه به دلیل مواضع تند سارکوزی درباره ایران رو به سردی گراییده بود، لذا سفر مذکور میتواند تا حدی از سردی روابط میان آنها بکاهد.به هر حال سارکوزی روز سه شنبه پس از دیدار با پوتین از نزدیک شدن مواضع دو کشور درباره فعالیتهای هستهیی ایران خبر داد.او البته بر این نکته نیز تاکید کرد که با ولادیمیر پوتین درباره نیات هستهیی ایران اختلاف نظر دارد.به گزارش ایسنا سارکوزی همچنین سفر پوتین به تهران را بسیار مفید ارزیابی کرد، اما در این خصوص که آیا رئیسجمهوری روسیه در سفرش به ایران پیشنهاد جدیدی را به مقامات تهران جهت رفع بن بست هستهیی ارائه خواهد داد یا خیر پاسخی نداد.این پرسش از آن جهت مطرح است که گفته میشود هدف بزرگ پوتین از سفر به تهران بحث در خصوص تعلیق فعالیتهای غنی سازی اورانیوم با مقامات ایران است.همچنین گفته میشود چنانچه پوتین بتواند بر سر تعلیق موقت فعالیتهای هستهیی ایران با مقامات کشورمان به توافق برسد، پیروزی بزرگی برای روسیه در میان اعضای شورای امنیت سازمان ملل خواهد بود. در همین حال شبکه تلویزیونی الجزیره نیز گزارش داد که رئیسجمهور فرانسه گفته است پوتین نیز با وی هم عقیده است که ایران توانایی دستیابی به تسلیحات هستهیی را دارد اما وی و رئیسجمهور روسیه در زمینه اینکه تهران ممکن است بخواهد به تسلیحات هستهیی دست یابد یا خیر با یکدیگر اختلاف نظر دارند. از سوی دیگر به گزارش فارس سارکوزی پیش از سفر به روسیه گفته بود که کشورش در برابر لزوم اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران کوتاه نمیآید. او همچنین گفته بود هیچ کس نباید در جدیت و عزم فرانسه درباره این مساله تردید کند. اما در کنار سارکوزی که به نزدیکتر شدن مواضع کشورش با روسیه تاکید میکند ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه بر این نظر است که هیچ مدرکی بر تولید سلاح هستهیی در ایران وجود ندارد. رئیسجمهوری روسیه در حالی این جملات را بیان میکند که کمتر از یک هفته دیگر مهمان ایران خواهد بود و بر همین اساس دفاعیات او از فعالیتهای هستهیی ایران در آستانه سفرش تاملبرانگیز است.
البته پوتین پیش از این هم بارها بر حل مسالمت آمیز پرونده هستهیی ایران تاکید کرده بود، اما بیان اینکه «ایران شریک روسیه است» تازگی دارد. بر همین مبنا به گزارش ایرنا ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه دیروز پس از دیدار و گفت وگو با نیکلا سارکوزی همتای فرانسویاش گفت؛ «هیچ گونه اطلاعاتی نداریم که نشان دهد ایران تلاش میکند سلاح هستهیی تولید کند. ما بر این اساس عمل میکنیم که ایران برنامههایی این چنینی ندارد.» پوتین افزود؛ روسیه همچنین با دیگر کشورها در زمینه ضرورت شفاف بودن کامل برنامه هستهیی ایران اشتراک نظر دارد. همچنین به گزارش ایرنا به نقل از شبکه تلویزیونی بیبیسی ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه افزود؛ ما با ایران «شریک» هستیم و ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری دارد. براساس این گزارش، پوتین در پاسخ به سوال خبرنگاری در مورد ساخت سلاح هستهیی توسط ایران گفت؛ «ما اطلاعی در این مورد نداریم اینکه آیا ایران در حال توسعه سلاح هستهیی است.» به هر حال رئیسجمهوری روسیه هفته آینده عازم ایران خواهد شد تا ضمن گفتوگو درباره خزر، درباره مناقشه اتمی ایران و نیروگاه اتمی بوشهر نیز گفتوگو کند. هرچند که به نظر میرسد قول پوتین مبنی بر تکمیل این نیروگاه به نتیجه مذاکرات وی با مقامات ارشد ایران در خصوص پرونده هستهیی ایران گره زده شده است. همچنین از آنجا که او پیش از سفرش به تهران با رئیسجمهوری فرانسه به عنوان متحد اصلی آمریکا در مناقشه اتمی با ایران مذاکره کرده است، گفته میشود احتمالاً حامل پیامی از جانب آنها برای ایران نیز خواهد بود. ولادیمیر پوتین برای اولین بار از زمان ریاستجمهوریاش (از 8 سال پیش تاکنون) به ایران سفر خواهد کرد و سفر وی به تهران بزرگترین فرصت دیپلماتیک برای ایران در بحبوحه پرونده هستهییاش است.