پروفسور تاناکا مطرح کرد
آمادگی ژاپن برای میانجیگری بین ایران و آمریکا
رئیس «مرکز بینالمللی مطالعات سیاسی» ژاپن با حضور در خبرگزاری مهر و گفتوگو با مدیر عامل این خبرگزاری آخرین تحولات مرتبط با مناسبات دو کشور در عرصههای مختلف را بررسی و ضمن تاکید بر گسترش روابط نرمافزاری تهران ـ توکیو در عرصه گسترش صلح و تکنولوژی گفت: تحریم ایران مخالف منافع ملی ژاپن است و ژاپن با توجه به روابط خوب خود با ایران و آمریکا قدرت و آمادگی لازم برای میانجیگری جهت حل مشکلات موجود را دارد.
پروفسور «آنا اوکی تاناکا»، رئیس مرکز مطالعات جهانی در سیاست عمومی ژاپن (Policy Studies Center for International Public) در گفتوگوی 2ساعته خود با مدیر عامل خبرگزاری مهر، دستیابی به فناوری صلحآمیز هستهای را حق مسلم و قانونی ملت ایران خواند و با ابراز تاسف از رویکرد دو گانه مجامع بینالمللی، خواستار تشکیل یک مجمع جهانی بیطرف برای «محو سلاحهای هستهای» و در عین حال حمایت از مطالعات صلحآمیز دانشمندان هستهای کشورهای مختلف به دور از ملاحظات سیاسی جاری در نظام بینالملل شد.
وی در تحلیل شرایط فعلی موضوع هستهای ایران، تنها راهحل مساله هستهای ایران را مذاکرات سیاسی دانست و افزود: روسای جمهور آمریکا و روسیه و سایر کشورهای قدرتمند غربی باید بدانند که هر قدر هم که از نظر تجهیزات نظامی و سختافزاری قدرتمند باشند، نباید از عقل و منطق غافل شده و راهکارهای مسالمتآمیز درباره موضوع هستهای ایران را مورد غفلت قرار دهند. «قدرت بدون منطق ویرانگر است.»
تاناکا گفت: ژاپن علاقهمند به توسعه روابط خود با ایران است و تحریمهایی که به صورت یکجانبه و یا از سوی شورای امنیت سازمان ملل اعمال شده، مانعی بر سر این راه و برخلاف منافع ملی ژاپن است. وی تاکید کرد که دولت ژاپن برای مواجهه با موضوع تحریم ایران دچار مشکل است و در عین حال توکیو سعی و علاقه دارد با میانجیگری بین ایران و آمریکا در حل مشکلات موجود موثر باشد.
تاناکا گفت: تحریم ایران برخلاف منافع ملی ژاپن است و دولت برای مواجهه با این موضوع دچار مشکل است. لذا توکیو علاقه دارد با میانجیگری بین ایران و آمریکا در حل مشکلات موجود موثر باشد.
رئیس مرکز بینالمللی مطالعات سیاسی ژاپن با بیان اینکه «میدانم که ملت ایران در طول تاریخ همواره شاهد خیانت کشورهای اروپایی از جمله اعضای اصلی گروه موسوم به 1+5 بوده است» خواستار ایفای نقش کشورش در جریان حل مسالمتآمیز مساله هستهای ایران شد و یادآوری کرد: ژاپن میتواند تضمینهای لازم برای دستیابی ملت ایران به حقوق مسلم هستهای خود را فراهم کند.
وی همچنین با اشاره به اینکه همکاری تهرانـ توکیو در عرصه فناوری صلحآمیز هستهای آیندهای روشن را برای دو کشور ایجاد خواهد کرد، گفت: متاسفانه در حالی که ناکارآمدی تسلیحات کشتار جمعی بر همه اثبات شده رفتار نابسامان آمریکا و برخی کشورهای دیگر در زمینه تولید و انباشت سلاحهای کشتار جمعی در حال تشدید است و این معضلی است که همکاری سازنده کشورهایی چون ژاپن و ایران میتواند آن را خنثی کند.
پرویز اسماعیلی، مدیرعامل خبرگزاری مهر نیز در این دیدار ضمن ابراز خرسندی از تداوم تعامل اندیشمندان ایرانی و ژاپنی در اهداف انساندوستانه، خواستار گسترش دامنه تعاملات فکری ـ نرمافزاری دو کشور در زمینههای مختلف شد.
وی با تائید مواضع مدیر مرکز مطالعات استراتژیک ژاپن درباره لزوم دستیابی ملت ایران به حقوق هستهای خود، ناکارآمدی سلاحهای کشتار جمعی در دوران کنونی را مورد تاکید قرار داد و گفت: اگر بمب اتم برای کشوری امنیت میآورد، شوروی سابق دچار فروپاشی نمیشد و حدود 17000 کلاهک اتمی در آمریکا مانع وقوع حوادثی چون یازده سپتامبر میشد.
اسماعیلی با اشاره به عملی شدن تدریجی تئوری دهکده جهانی مارشال مکلوهان، افزود: امروز آمریکا و سایر کشورهای غربی نه با شیوههای استعماری قرن 19، بلکه باید عاقلانه با مسائل جهانی برخورد کنند. حقیقت این است که آنها دیگر نمیتوانند تمام دنیا را به قیمت تحکیم قدرت خودشان، ناامن بخواهند. چرا که در دنیایی که با شتاب در حال تبدیل به دهکده جهانی است، نمیتوان به سلب حقوق ملتها با اتکا بر شک و تردید و نیتخوانی پرداخت.
راهحل چالش هستهای یافتن مکانیزمیبرای رفع همزمان دو نگرانی است. نگرانی مردم دنیا از احتمال توسعه سلاح هستهای و نگرانی ملت ایران از تضییع حقوق هستهای صلحآمیز خود. هر پیشنهادی باید روی یافتن این مکانیزم متمرکز شود.
مدیرعامل خبرگزاری مهر، تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران همواره نگرانی خیرخواهان دنیا درباره عدم انحراف فعالیتهای هستهای خود را محترم میشمارد و خود نیز از گسترش خودسرانه سلاح اتمی نگران است. اما نباید فراموش کرد که توجه و احترام به این نگرانی مستلزم نادیده انگاشتن نگرانیهای مردم ایران نیست. همه ملت ایران یکپارچه خواستار حقوق هستهای و حفظ فناوری دانشمندان ایرانی هستند و لذا ما باید در پی راهحلهایی برای رفع همزمان این دو نگرانی باشیم و این راهکار عاقلانه برخورد با مساله هستهای ایران است.
اسماعیلی گفت: علاقههای رسمیو پنهان به تکنولوژی هستهای به دلایل مختلف رو به افزایش است. بعد از 37 سال امروز ترکیه و مصر هم برای تولید نیروی هستهای قانون تصویب میکنند. عاقلانه این است تا مکانیزمیطراحی کنیم که استفاده صلحآمیز را ممکن و ساخت سلاح اتمی را ناممکن سازد. لذا مدل ایران میتواند الگو و راهکاری در این زمینه ارائه کند که برای همیشه نگرانی از سلاح هستهای و نیز نگرانی از انحصاری شدن تکنولوژی صلحآمیز هستهای را برطرف کند.
وی با اشاره به عدم اطمینان ملت ایران به کشورهای غربی، افزود: تمام اعضای گروه کشورهای موسوم به 1+5 همواره در طول تاریخ به ملت ایران خیانت کردهاند و به هیچ یک از قراردادهای خود با کشور ما وفادار نبودهاند. لذا ملت ایران نمیتواند به تضمینهای آنان اطمینان داشته و رفتار سیاسی آنها در تمام برههها را در نظر نداشته باشد. ضمن اینکه وقتی ایران به فناوری مسلط است، دلیلی برای متوقف کردن حرکت علمیخود و وارد کردن فناوری از دیگران نمیبیند. آنها در طول 20 سال ایران را تحریم و کوچکترین کمکی به توسعه علمیایران نکردند و پیشنهادات امروزشان نه از روی صداقت، بلکه ناشی از درک توان تکنولوژیک ایران است.
اسماعیلی با بیان اینکه رفتار دوگانه کشورهای غربی و در رأس آنها آمریکا، فعالیتهای کشورهای مختلف را خود به خود به سوی مخفیکاری هدایت میکند، ادامه داد: وقتی رژیمیمثل اسرائیل که نظارت آژانس را نمیپذیرد، برای تولید بمب اتمی تشویق شده و کشوری مثل ایران با پذیرش بازرسیهای بیسابقه را میخواهند از فناوری صلحآمیز کنترل شده نیز محروم کنند؛ قطعا کشورهای دیگر برای فعالیت زیرزمینی و فرار از نظارت آژانس تشویق میشوند. رفتار آمریکا به گونهای است که روحیه نا امنی را در جهان منتشر میکند و در دولت آقای بوش در حال گسترش فضای دشمنی در محیط بینالمللی است.
مدیرعامل خبرگزاری مهر همچنین لزوم تقویت آژانس بینالمللی انرژی اتمی را مورد تاکید قرار داد و اظهار داشت: ان.پی.تی پیمان بینقصی نیست باید در چارچوب تقویت آژانس به اصلاح برخی نقایص این پیمان بپردازیم. به عنوان مثال در این پیمان ضمانت اجرایی برای دستیابی صلحآمیز و غیرگزینشی کشورها به انرژی هستهای اندیشیده نشده است. همچنین تخطی قدرتهای اتمی از ماده 6 و گسترش سلاح هستهای و نیز انتقال این سلاح به دیگر کشورها به امری عادی تبدیل شده است.
پروفسور تاناکا مدیر مرکز مطالعات استراتژیک ژاپن از مدیر عامل خبرگزاری مهر درباره مشاوران رئیسجمهور در عرصه سیاست خارجی سوال کرد و او پاسخ داد: تعیین سیاستهای کلان در عرصه روابط بینالملل بر اساس قانون اساسی بر عهده رهبر معظم انقلاب است و رئیس قوه مجریه این سیاستها را اجرا میکند. ضمن اینکه رهبر معظم انقلاب و رئیسجمهور مشاوران ورزیدهای دارند که در نهایت تصمیم در حوزه دیپلماسی بر مبنای منافع ملی و خرد جمعی گرفته میشود.
وی در خصوص سه دور مذاکره بین ایران و آمریکا در مورد مسائل عراق گفت: آمریکاییها از دو سال پیش درخواست مذاکره درباره مسائل عراق را مطرح کردند و رهبر معظم انقلاب چارچوب مذاکره را به موضوع کمک به تامین امنیت مردم عراق و رفع مشکلات دولت منتخب مردم آن کشور محدود کردند. در حالیکه آمریکاییها در راستای اهداف خودشان علاقه داشتند ایران در خصوص مساله هستهای و گروه القاعده و تروریسم نیز با آنها مذاکره کند.
پروفسور تاناکا از اسماعیلی سوال کرد آیا رهبر ایران در حوزه سیاست خارجی فقط از مشاوران خاص (اصولگرا) نظرخواهی میکنند که او پاسخ داد: سیاست خارجی در ایران مستقل از جناحهای سیاسی داخلی است. ایشان مشاوران مختلفی دارند که به طور نمونه مهمترین آنها در عرصه بینالملل دکتر علی اکبر ولایتی است که 16 سال وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بود و از سوی دیگر دکتر سیدکمال خرازی، وزیر امور خارجه دولت آقای سیدمحمد خاتمی که از سوی ایشان رئیس مرکز راهبردی سیاست خارجی است.
اسماعیلی در پاسخ به سوالی در مورد وضعیت مذاهب مختلف تصریح کرد: حدود 98 درصد مردم ایران مسلمان هستند و بقیه نیز مسیحی، یهودی و زردشتی هستند و یهودیان کشور ما در وضعیتی آزاد و راحت زندگی میکنند و در مجلس شورای اسلامی نماینده دارند. به طوریکه اخیرا اسرائیلیها با قرار دادن جوایز هنگفت و در نظر گرفتن امکاناتی چون مسکن از یهودیان خواستند که به اسرائیل مهاجرت کنند ولی در طول 2 سال فقط 2 نفر این کار را انجام دادند.
رئیس مرکز بینالمللی مطالعات سیاسی ژاپن از مدیر عامل خبرگزاری مهر درباره مخاطبان اصلی سخنرانیهای رئیسجمهور در نقاط دور افتاده کشورمان سوال کرد و اسماعیلی پاسخ داد: هر سیاستمداری برای خود گفتمانی دارد و آقای احمدی نژاد در سخنرانیهای خود مخاطبان داخلی و خارجی را به طور همزمان در نظر میگیرد. به همین دلیل چارچوب سخنرانی او در روزهای گذشته در روستایی دور افتاده در شرق کشور با سخنرانی او در مجمع عمومی سازمان ملل متحد تفاوت نداشت و محتوای هر دو حقوق مسلم ایرانیان و لزوم پرهیز از یکجانبهگرایی ابرقدرتها بود.
اسماعیلی با رد «تنشزا بودن سیاست خارجی دولت نهم» ادامه داد: تنشزا و یا تنشزدا بودن دیپلماسی ایران یک اظهار نظر سیاسی است چون اصول سیاست خارجی ما ثابت است. گرچه نقدهایی همواره میتوان به روشهای متفاوت دولتها داشت. مثلا آقای خاتمی رئیسجمهور سابق در طول 8 سال فقط 2 بار به سازمان ملل رفت ولی دکتر احمدینژاد در طول 2 سال گذشته 3 مرتبه این کار را انجام داد و در نیویورک سخنرانی کرد. هر دو روش در مبانی قابل دفاع و در چارچوب زمانی خود موثر بوده است.
وی گفت: رئیسجمهور کشورمان طی 2 سال گذشته با حدود 100 تن از رهبران و روسای جمهور دنیا ملاقات داشته و کارهای بدیعی نیز در کنار این دیدارها انجام داده که در خارج و داخل کشور بازتابهای سیاسی فراوانی داشته است. مثلا روابط ایران و کشورهایی چون ونزوئلا، اکوادور، کوبا، نیکاراگوئه و بولیوی نسبت به گذشته نزدیک شده و همین مساله موجب نگرانی آمریکاییهاست.
در ادامه این نشست پروفسور آنا اوکی تاناکا با اشاره به تلاشهایش برای تاسیس یک مرکز بینالمللی تحقیقاتی و پژوهشی در کشورش برای مقابله با سلاحهای کشتار جمعی ابراز امیدواری کرد که بتواند در ایران نیز فعالیتهایی را ساماندهی کند. او تاکید کرد: ما باید تمام دنیا را از سلاح هستهای پاکسازی کنیم، هرچه این سلاحها گسترش یابد امکان دسترسی تروریستها بیشتر میشود. همچنین اگر غنی سازی اورانیوم به منظور تولید بمب اتمی گسترش یابد، خطر دنیا را تهدید میکند.
مدیر عامل خبرگزاری مهر نیز در این زمینه اظهار داشت: سلاح هستهای سیاستمداران را تهدید نمیکند بلکه مثل تجربه تلخ هیروشیما و ناکازاکی مردم دنیا را از بین میبرد و محو این سلاحها هدف مقدسی است که بین ما و شما مشترک است.
او در ادامه از اراده هستهای ژاپنیها تقدیر کرد که بیش از 40 سال مشغول غنی سازی اورانیوم هستند ولی هیچگاه به سمت تولید سلاح هستهای حرکت نکردهاند و در ادامه تاکید کرد: تجربه ژاپن نشان میدهد در دنیا باید ارادهها کنترل شوند نه اینکه ابزارها و تکنولوژیها تقسیم شوند. میتوان مکانیزمیطراحی کرد که همه کشورها غنیسازی را انجام دهند اما هرگز به سوی سلاحهای کشتار جمعی حرکت نکرد.
مدیر عامل خبرگزاری مهر، به نیاز روزافزون جهانیان به انرژی پاک اشاره کرد و در عین حال گفت که مشکل اصلی در عرصه انرژی این است که آمریکاییها قصد دارند طی دهه آینده تولید انرژی را در انحصار خود بگیرند تا سلطه خود را بر دنیا افزایش دهد.
«گزارش اخیر آژانس بینالمللی انرژی حکایت از آن دارد که تا 20 سال آینده نیاز مردم دنیا به انرژی پاک 55 درصد افزایش مییابد و تولید گازهای گلخانهای نیز 57 درصد بیشتر خواهد شد که این مساله نشان میدهد فضای زیستمحیطی آلودهتر میگردد و باید برای رفع این معضل به انرژی پاک روی آورد.»
مدیر عامل خبرگزاری مهر در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به اقتصاد به عنوان مبنای روابط بینالملل، از اینکه ژاپن به عنوان دومین قدرت اقتصادی دنیا دومین قدرت در مناسبات جهانی نیست انتقاد کرد و گفت: ژاپن میتواند فراتر از حوزه آسیای شرقی و حتی در سطح جهان به جای نقش درجه 2 دارای نقش فعال و درجه اول باشد.
به گفته اسماعیلی ملتهای مسلمان عموما نسبت به ژاپن نگاه مثبت دارند و ژاپنیها را انسانهایی متمدن میشناسند که در منطقه به دنبال سلطهطلبی نیستند، اما نسبت به آمریکاییها و غربیها نگاه منفی دارند و ژاپن تاکنون نتوانسته از این ظرفیت بزرگ و فرصت مناسب به نفع ورود خود به عرصه تحولات بینالمللی استفاده کند. در حالی که بازارهای اسلامی در اختیار شرکتهای آمریکایی است که دولتشان منفورترین دولتها در منطقه است. ضمن اینکه آمریکا هرگز مایل به توسعه حضور تجاری ژاپن در منطقه نیست.
وی تصریح کرد: نسل جدید ژاپن خواهان نقشآفرینی بیشتر در عرصه تحولات جهانی هستند و به نظر من تغییراتی که طی سالهای اخیر در دولت ژاپن در این مسیر صورت گرفته در این راستاست که نسل جدید ژاپن خواهان استقلال و نقش درجه اول در مناسبات جهانی هستند.
«آمریکا دوست دارد ژاپن حداکثر نقشی را که میتواند ایفا کند، رهبری منطقه شرق مطابق خواست سران کاخ سفید باشد در حالی که نسل جدید ژاپن دوست دارد کشورش یک رهبر بزرگ ارکستر برای دنیا باشد.»
پروفسور تاناکا رئیس مرکز بینالمللی مطالعات سیاسی ژاپن در پایان سخنانش از لزوم گسترش و بهبود روابط دو جانبه میان کشورش و سایر کشورها بر اساس قوانین بینالمللی سخن گفت و اظهار داشت: ایران برای ما کشوری عزیز است و استفاده از انرژی این کشور در آینده، اولویت ماست.
وی در پایان خاطرنشان کرد: ژاپن علاقهمند است در آینده در عرصه تحولات جهانی همه ظرفیت خود را به کار گیرد و بیش از پیش نقشآفرین باشد و ایران میتواند در این مسیر ما را یاری دهد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
