تحلیلگران از نتایج انتخاب هاشمی میگویند
غلبه اعتدالگرایی بر رادیکالیسم
گروه سیاسی، حامد طبیبی: یک روز پس از انتخاب اکبر هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان، در روندی قابل پیشبینی اظهارات و تحلیلهای چهرههای سیاسی در این زمینه، فضای سیاسی کشور را تحتتاثیر قرار داده است. این تحلیلها اگرچه در کلیدواژه «اعتدال» و گرایش هر چه بیشتر جامعه به سمت اعتدالگرایی ـ به عنوان نتیجه منطقی این انتخاب ـ اشتراک دارند اما برخی به اثرات دیگر آن نیز نیمنگاهی داشتهاند.
روز سهشنبه پس از حدود دو ماه گمانهزنی ـ که از زمان بیماری رئیس فقید مجلس خبرگان آغاز شد ـ و مطرح شدن چهرههای مختلف برای حضور در رقابت ریاست مجلس خبرگان، هاشمی رفسنجانی در یک رقابت «دو طبی» بر کرسی ریاست این مجلس تکیه زد. دو قطبی که در یک سر آن طیف تندروتر مجلس بر روی احمد جنتی به «همگرایی» دست یافته و سر دیگر آن به سوی میانهروی و دوری از رادیکالیسم و نماد آن یعنی هاشمی رفسنجانی گرایش داشتند. سرانجام نیز همانند اتفاقات مشابه در طول دو سال گذشته یعنی انتخابات شوراهای سوم و خبرگان، اکثریت نسبی نمایندگان مردم نیز با این انتخاب علاقه خود را به یک چهره منتقد سیاستهای تند و غیراصولی نشان دادند. اما صرفنظر از مسیر پر فراز و فرود منتهی به ریاست هاشمی که تحلیلهای جداگانهیی را طلب میکند، واکنشهای داخلی و خارجی به پوشانده شدن ردای ریاست خبرگان بر تن هاشمی نیز در نوع خود جالب توجه است چه اینکه به نظر میرسد، جامعه جهانی نیز به روشنی سیگنالهای لازم را در این زمینه دریافت کرده است. البته به بعد خارجی آن به طور مجزا پرداخته خواهد شد. چند تن از فعالان سیاسی در گفتوگو با خبرگزاری ایسنا از زوایای مختلف به بررسی پیامدهای ریاست هاشمی پرداختند. برادر کوچکتر یعنی محمد هاشمی که علاوه بر عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام، ریاست دفتر سیاسی کارگزاران ـ حزب حامی رفسنجانی ـ را نیز عهدهدار است «گرایش به سمت اعتدال و اعتدالگرایی در همه سطوح کشور» را نشانه انتخاب هاشمی دانست و آن را «انتخابی اصلح» نامید. محمد هاشمی همچنین نیمنگاهی به انتخابات خبرگان چهارم داشته و نسبت به برخوردهای صورت گرفته در آن انتقاد میکند: «در انتخابات خبرگان شاهد بودیم که آقای هاشمی رفسنجانی به رغم تخریبهایی که علیه ایشان صورت میگرفت و البته عوامفریبی، ظاهرسازیها و ریاکاریهای برخی رقبا، توانست بالاترین رای مردم را با فاصله زیادی از نفر بعد از خود به دست آورد و امروز نیز در مجلس خبرگان به رغم تداوم یک وضعیت ثابت در این مجلس توانست با رای خوبی انتخاب شود.»
وی هاشمی رفسنجانی را نماد اعتدالگرایی در کشور توصیف کرد و افزود: با توجه به این ویژگی هاشمی و دیدگاههای روشن ایشان، به نظر میآید این انتخاب از نظر اعتدالگرایی در فضای سیاسی کشور تاثیر مثبتی داشته باشد و جلوی بسیاری از افراط و تفریطها را بگیرد.
اما مجید انصاری نماینده سابق خبرگان نیز که در جریان انتخابات خبرگان در رویهیی انتقادبرانگیز با درخواست شورای نگهبان برای شرکت در آزمون علمی فقه روبهرو شد و به علت امتناع از شرکت در آن با مهر «ردصلاحیت» این شورا مواجه شد، این انتخاب را «پیام روشن به بداخلاقیهای سیاسی و تخریبگران چهرههای خدوم ملت» عنوان کرد. مجید انصاری با بیان اینکه «انتخاب خبرگان محترم ملت، در راستای انتخاب عمومی مردم بود» در عین حال به نتایج دور اخیر انتخابات اشاره کرد و افزود: این انتخاب موجب دلگرمی بیشتر نیروهای اصیل انقلابی و وفاداران به آرمانها و خط امام(ره) و نظام جمهوری اسلامی و نوعی نشانه قدرشناسی و توجه به واقعیات بود.
دبیر اجرایی مجمع روحانیون مبارز گفت: انتخاب هاشمی پاسخ بسیار مناسب و متینی به اقدامات غیراخلاقی برخی سایتها و افراد و جریانات مشکوک سیاسی که به ویژه در چند ماه اخیر مجدداً برای تخریب چهره آقای هاشمی تلاش میکردند، بود و این انتخاب نشان داد که خبرگان ملت همانند اکثریت مردم ایران خواهان فضای صمیمی، انقلابی و اخلاقی در عرصه سیاسی کشور هستند. اما زاویه دیگری نیز مورد اشاره یکی دیگر از چهرههای سیاسی قرار گرفت که ناظر بر بعد خارجی این انتخاب نیز بود. سیدرضا اکرمی که عضو گروه روحانی سنتی حامی رفسنجانی به شعار میرود اینگونه به این انتخاب واکنش نشان میدهد: «انتخاب هاشمی به عنوان رئیس مجلس خبرگان رهبری از نظر اثباتی روی مسائل داخلی و خارجی اثر مثبت خواهد داشت.» سیدرضا اکرمی با بیان اینکه «با فوت آیتالله مشکینی باید فردی شایسته برای ریاست مجلس خبرگان رهبری انتخاب میشد»، ادامه داد: آقای هاشمی شخصیت شناختهشدهیی است و حضور وی به عنوان رئیس مجلس خبرگان در صحنه سیاسی کشور میتواند باعث ایجاد انسجام بیشتر در کشور شده و به مسئولان در راستای تحقق اتحاد ملی کمک کند به نحوی که این مساله به صورت عمیقتر در کشور صورت بگیرد. وی همچنین گفت: آقای هاشمی در عرصه بینالمللی نیز چهره شناختهشدهیی هستند و انتخاب وی در عرصه بینالمللی نیز تاثیرگذار و موثر است.
تخریبها ادامه مییابد؟
اما دو تن از چهرههای نزدیک به اصلاحطلبان هم در گفتوگو با سایت خبری آفتاب تحلیلهای خود را در این خصوص ارائه دادند. اگرچه یکی از آنان در مقابل این پرسش که با رای دوباره به هاشمی در یکی دیگر از نهادهای نظام، آیا روند تخریب سایتهای خبری تندرو که از طرف برخی بخشها نیز مورد حمایت قرار میگیرند و هجمه آنان به هاشمی کاهش خواهد یافت، پاسخ مثبتی نداشت. سعید لیلاز گفت: اتفاقی که امروز افتاد نشانه منزویتر شدن رادیکالیسم جناح راست است. امروز راستگرایان فاصله خود را با رادیکالها نشان دادند. همانگونه که چپها قبلاً از رادیکالها فاصله گرفته بودند. پس از این رادیکالیسم راست که اکنون در بخشهایی از دولت متمرکز است به حاشیه خواهد رفت. وی اما پیشبینی شرایط آینده را نیز چندان خوشبینانه نمیداند: «در روزهای آینده قطعاً حمله و هجمه به آقای هاشمی بیشتر خواهد شد. اما همانطور که از سال 80 هر دو جناح راست و چپ به سمت مرکز گرایش یافتند و از تندروهای دو طرف فاصله گرفتند این بار هم همان اتفاق تکرار میشود و این درست نقطهیی است که هاشمی رفسنجانی سالها در آن نقطه ایستاده و به خاطر آن هزینههای بسیاری پرداخته است.» این تحلیلگر در پاسخ به این سوال که گمان نمیکنید به این دلیل که پس از این حمله به هاشمی حمله به ریاست مجلس خبرگان تلقی میشود از حجم هجمهها کاسته شود، اظهار داشت: ما در گذشته هم شاهد بودیم که هیچ خط قرمزی برای این گروه اهمیت ندارد. از این فراتر هم رفتهاند و ابایی از این رفتار ندارند.
از سوی دیگر هادی قابل که عضویت شورای مرکزی یکی از سرشناسترین احزاب منتقد سیاستهای کنونی یعنی جبهه مشارکت را عهدهدار است، از زوایهیی خلافنظر لیلاز به مساله ادامه تخریب هاشمی و سایر مسوولان سابق نظام مینگرد. وی معتقد است: مخالفان هاشمی باشد موقعیت ویژه او در میان مردم و نظام را بپذیرند و با آن کنار بیایند. هادی قابل درباره انتخاب هاشمی به ریاست مجلس خبرگان رهبری اظهار داشت: «این امر نشانه آن است که مجلس خبرگان واقعگرایی نشان داده و فردی را انتخاب کرده که به نسبت سایر افراد درون مجلس خبرگان هم شایستهتر و همسابقه بیشتری در انقلاب و مبارزات و امور مدیریتی و اجرایی داشته است». این روحانی اصلاحطلب درباره واکنش رادیکالهای مخالف هاشمی در میان اصولگرایان گفت: به هر جهت باید این گروهها این واقعیت را بپذیرند و جایگاه هاشمی را در مجموعه کشور و نظام قبول کنند. این مساله به گمان من باعث میشود مقداری از حرکتهای تند آنها تعدیل شود و عقلای آنها به آنها بگویند که دیگر کافی است.
دو انتظار معوقه
به طور معمول پس از هر انتخابی، انتظاراتی نیز از رئیس منتخب وجود دارد حتی اگر این تکیه بر کرسی ریاست، در یکی از سنتیترین نهادهای نظام یعنی مجلس خبرگان که نقش چندانی در تصمیمگیریهای معمول کشور ندارد، صورت گرفته باشد. «هادی قابل» در گفتوگوی دیگری با «نوروز» ضمن اینکه هاشمی رفسنجانی را به دلیل سوابق طولانی که در انقلاب و کارهای مدیریتی و اجرایی دارد بهترین گزینه برای ریاست مجلس خبرگان دانسته است، به برخی از انتظاراتی که فعالان سیاسی و فرهنگی و نخبگان جامعه از مجلس خبرگان رهبری و ریاست آن دارند، اشاره کرده است. وی به شرایط نظارت بر خبرگان از سوی شورای نگهبان اشاره میکند و خواستار اصلاح آن براساس قانون به عنوان وظیفه مجلس خبرگان است: «در یک دهه اخیر بحثهای زیادی پیرامون مجلس خبرگان رهبری، نحوه شکلگیری آن، بحث صلاحیت کاندیداهای خبرگان در مجامع و محافل سیاسی و در میان روشنفکران مطرح بوده است و آقای هاشمی به همه این موارد واقف است، بنابراین انتظار میرود که ایشان به خواستههای جامعه عمل کند و تحرک و پویایی بیشتری را در مجلس خبرگان ایجاد کند.» وی با بیان اینکه «طبق آییننامه مجلس خبرگان رهبری تایید صلاحیت کاندیداهای انتخابات خبرگان بر عهده خود این مجلس است»، محول شدن این امر به شورای نگهبان را امر معقول و معمولی ندانست و خواستار چارهاندیشی برای این امر شد. قابل با انتقاد از حامیان دولت که دوران 16 ساله قبل از دولت جدید را «دوران سیاه» مینامند، گفت: اگر آنچه طرفداران دولت میگویند درست است، خبرگان باید دلایل آن را بررسی کند و اگر دروغ است، مجلس خبرگان باید علیه کسانی سیاهنمایی میکنند، مدعی شود. «مصطفی درایتی» عضو دفتر سیاسی جبهه مشارکت نیز یکی دیگر از انتقادات معمول از جلسات خبرگان را مطرح و خواستار اصلاح آن شد: «مجلس خبرگان رهبری در چند دوره قبل و به ویژه در دو دوره اخیر به مجلس بسته تبدیل شده بود و جامعه اطلاعی از نقش آن نداشت که این مساله جایگاه مجلس خبرگان را در افکار عمومی از جایگاه اصلی خود خارج کرده بود و مردم اطلاع نداشتند مجلس خبرگان چه نقشی در عرصه سیاسی کشور دارد.»
وی خاطرنشان کرد: در این دوره انتظار این است که مجلس خبرگان هم ارتباط خود را با جامعه گسترش دهد و هم نقش خود را در جامعه افزایش دهد و محدودیتهای زیادی که برای آن ایجاد شده کاهش پیدا کند و مردم این مجلس را در جایگاه واقعی خود ببینند.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
