طرحی برای مقابله با نفوذ ایران

گروه سیاسی، آزاده افتخاری: در حالی که مجادله ایران و ایالات متحده بر سر فعالیت‌های هسته‌ای همچنان ادامه دارد، مقامات آمریکایی از توافق‌های تسلیحاتی کاخ سفید با عربستان سعودی و پنج کشور عربی حوزه خلیج‌فارس خبر می‌دهند که حداقل 20 میلیارد دلار ارزش دارد. روزنامه واشنگتن پست به نقل از مقامات می‌نویسد: هفته آینده طیفی از قراردادها و همچنین بسته کمک‌های نظامی جدید آمریکا به اسرائیل و مصر (طی دوره‌ای ده ساله) اعلام می‌شود و هدف از این اقدام اطمینان یافتن از متحدان خاورمیانه‌ای و همچنین مقابله با نفوذ ایران عنوان شده است. این قراردادهای تسلیحاتی که شامل فروش انواع تسلیحات است، بزرگ‌ترین توافقنامه‌ای است که در دولت بوش تحت مذاکره قرار گرفته است و قراردادهای جدید کمک نظامی، 30 میلیارد دلار کمک به اسرائیل و 13 میلیارد دلار کمک نظامی به مصر را شامل می‌شود. واشنگتن پست در ادامه می‌نویسد: عربستان سعودی، امارات متحده عربی، کویت، قطر، بحرین و عمان هدف همکاری‌های نظامی ایران به شمار می‌آیند. یک مقام عالی رتبه دخیل در روند مذاکرات می‌گوید: «این یک پیشرفت در عرصه استراتژی منطقه‌ای بزرگ‌تر و تاکید بر حضور آمریکا در منطقه قلمداد می‌شود. ما به نیازهای متحدان خود توجه می‌کنیم و آنها را تقویت خواهیم کرد.» این در حالی است که به گزارش این روزنامه آمریکایی مذاکرات آمریکا و عربستان در خصوص قراردادهای تسلیحاتی برای ماه‌ها به صورت محرمانه دنبال می‌شده است و با وجود ناامیدی کاخ سفید از سیاست‌های ریاض در قبال عراق این گفت‌وگوها تحت تاثیر قرار نگرفته است.

بنابر اظهارات مقامات دولت بوش خبر نهایی شدن این قراردادها در جریان تور خاورمیانه مقامات عالی‌رتبه کاخ سفید اعلام می‌شود. کاندولیزا رایس و رابرت گیتس وزیر امور خارجه و دفاع آمریکا در هفته جاری به کشورهای خاورمیانه از جمله مصر و عربستان سعودی سفر خواهند کرد. یک مقام نزدیک به روند مذاکرات تسلیحاتی ضمن ابراز امیدواری در خصوص رویکرد مثبت کنگره نسبت به این قراردادها می‌گوید: پس از روی کار آمدن یک دولت شیعه در عراق که روابط بسیار نزدیکی با ایران دارد، حساسیت کشورهای سنی مذهب منطقه افزایش یافته است.

وی ادعا می‌کند: اکنون این احساس در میان کشورهای غیرشیعه پدید آمده است که باید ظرفیت دفاعی آنها افزایش یابد. این در حالی است که طی سال‌های اخیر ظرفیت تسلیحاتی و نظامی ایران نیز به طور ملموس افزایش یافته است و جمهوری اسلامی از طریق انجام رزمایش‌های متعدد این توانمندی‌ها به نمایش گذاشته است. علاوه بر فعالیت‌های هسته‌ای و افزایش پتانسیل دفاعی ایران، میزان نفوذ جمهوری اسلامی در عراق- همسایه غربی خود - و نزدیکی دولت‌های دو کشور به لحاظ انگیزه‌های مذهبی، نکته‌ای است که حساسیت اعراب – به ویژه کشورهای عربی با اقلیت جمعیت شیعه - را بر می‌انگیزد.

برخی شیخ‌نشین‌های حوزه خلیج‌فارس بر این باورند که حضور دو دولت شیعه با روابط دوستانه توازن منطقه را بر هم می‌زند و این روند جمعیت شیعه پراکنده در محدوده خلیج‌فارس را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد. ایالات متحده سال گذشته به دوستان عرب خود در خلیج‌فارس وعده داد به آنها در ایجاد سپر دفاعی موشکی کمک کند. سپس ناوهای آمریکایی به تدریج وارد آب‌های خلیج‌فارس شدند و در اقدامی جدی‌تر طرح فروش سلاح به کشورهای عربی، علنی شد.

با این حال هر چند مقامات آمریکایی می‌کوشند به نگرانی‌های خاموش اعراب در رابطه با ایران دامن بزنند، اما روحیه محافظه‌کاری کشورهای حوزه خلیج‌فارس از موضع‌گیری تند آنها علیه جمهوری اسلامی جلوگیری می‌کند. اعراب منطقه هیچ‌گاه به طور جدی در خصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران یا نفوذ تهران در عراق ابراز نگرانی نکرده‌اند و برخی موضع‌گیری‌های آنها به نگرانی از پیامدهای زیست‌محیطی نیروگاه هسته‌ای بوشهر محدود می‌شود. به بیان دیگر اعراب با زیرکی از برانگیختن خشم ایران پرهیز می‌کنند و از سویی دیگر می‌کوشند با هموارتر کردن راه سفر مقامات خود به ایران فضای مطلوبی را بر روابط دوجانبه حاکم کنند. با این حال شان مک کورمک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا می‌گوید: دولت بوش سیاست خود را بر جلب حمایت کشورهای منطقه متمرکز کرده است. خبرگزاری رویترز به نقل از وی گزارش داد کاخ سفید می‌کوشد حمایت کشورهای منطقه را از آنچه آن را مقابله با تهدید سلطه ایران نامید، جلب کند. سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا مدعی شد: همکاری در این روند منافع کشورهای عرب را تامین می‌کند.