بحران ناتمام

کاخ سفید به بحرانى‌ترین نقطه خود در عراق رسیده است. استعفاى مشاوران ارشد بوش اوضاع را به سود دموکراتهاى کنگره رقم زده است. چنى و رایس به بقاى حداقلى خود در مناسبات سیاسى واشنگتن می‌نگرند و چرخه دوازده نفره نومحافظه‌کاران تحت تاثیر عواملى مانند شکست عراق فروپاشیده است. شکافهاى سیاسى در حزب جمهوریخواهان ایالات‌متحده آمریکا به بالترین حد خود رسیده است و بسیارى از جمهوریخواهان سنتى مخالفت علنى خود را با سیاستهاى کاخ سفید در عراق اعلام نموده‌اند. در چنین شرایطى نومحافظه‌کاران قصد دارند خود را متحد و هماهنگ جلوه دهند. حال آنکه در عمل این هماهنگى رنگ باخته است. رئیس‌جمهور آمریکا و همراهانش به شدت سعى در لاپوشانى واقعیات مربوط به دو دستگى و اختلاف مواضع خود در مورد اشغال عراق دارند. رسانه‌ها‌ی وابسته به نومحافظه‌کاران نیز سعى دارند اختلافات راهبردى بوجود آمده بین مقامات نظامی ‌و سیاسى کاخ سفید را به گونه‌اى کاملا معکوس تفسیر نمایند. این در حالیست که اختلافات میان جمهوریخواهان در خصوص ادامه حضور در عراق به نقطه اوج خود رسیده است.

اخیرا روزنامه واشنگتن پست از اختلاف و دودستگى در بین مقامهاى ارشد آمریکا درباره تاثیر راهبرد افزایش نیروهاى آمریکایى در عراق که از سوى "جرج بوش" پیشنهاد شد، خبر داده است.

این روزنامه در تحلیلى نوشته است:

بوش، رئیس‌جمهورى آمریکا به مدت دو ساعت به دیدگاههاى متناقض درباره آینده آمریکا در عراق گوش فرا داد.  ژنرال "دیوید پتریوس" فرمانده نظامیان آمریکایى در عراق از طریق ارتباط ویدئویى از بغداد، در این گفتگو شرکت کرد و مسئله حفظ بسیارى از نیروها را تا زمانى که براى افزایش هر گونه پیشرفت امنیتى ممکن است،  مطرح کرد. 

اما دریاسالار "ویلیام فالون" مافوق او به جاى آن مسئله پذیرش خطرات بیشتر در عراق را مطرح کرد تا نیروهاى کافى براى مقابله با تهدیدهاى بالقوه در منطقه وجود داشته باشد. اختلافات درباره آینده آمریکا درعراق، از زمانى آغاز شد که فالون به عنوان رئیس فرماندهى مرکزى آمریکا که عملیاتهاى خاورمیانه را نظارت می‌کند در تابستان سال جارى یک دریابان را براى جمع‌آورى اطلاعات به عراق اعزام کرد. به گفته مقامهاى آمریکایی، کمی ‌پس از آن فالون توسعه طرحها براى بازتعریف ماموریت آمریکا و کاهش اساسى سطح نیروها در عراق را آغاز کرد.

در ادامه تحلیل واشنگتن پست آمده است: یکى از این طرحها کاهش سطح نیروهاى مبارز آمریکا در عراق تا سه چهارم تا سال 2010 بود. در نتیجه، تلاشهاى فالون رنجش خاطر تیم پتریوس را فراهم آورد، زیرا آنها طرحهاى فالون را تعدى و تجاوز نادرست به برنامه‌ریزى خود می‌دیدند که از دیرباز براى آن تلاش می‌کردند. دیدگاه‌هاى بسیار متفاوت درباره نقش آمریکا در عراق اختلاف بین این دو مرد را تنها بدتر کرد. هر چند دولت آمریکا یک جبهه متحد را نشان داده، اما مقامهاى ارشد درباره اینکه آیا راهبرد بوش در درازمدت کارساز خواهد بود یا نه همچنان اختلاف دارند. 

نکاتى در مورد تحلیل روزنامه واشنگتن پست

تحلیل اخیر روزنامه واشنگتن پست را می‌توان در قالب سه نکته مورد بررسى قرار داد:

1ـ راهبرد بوش در عراق آسیب‌زا است است. این راهبرد آسیب‌زاست، زیرا با توجه به واقعیات عراق امروز تدوین نشده است. افزایش نیروهاى آمریکایى در عراق و صرف هزینه‌هاى هنگفت از سوى کاخ سفید در بغداد نه تنها به بهبود اوضاع امنیتى کمکى نخواهد کرد، بلکه چهره میلیتاریستى کاخ سفید در عراق را نیز تقویت خواهد نمود. با تقویت این چهره نظامی، خشونت گروههاى سلفى افزایش خواهد یافت. بوش از سویى نسبت به لزوم خروج نیروهاى آمریکایى از عراق آگاه شده است و از سویى دیگر خروج از عراق را به منزله شکست کامل نومحافظه‌کاران در عراق می‌پندارد. حیات جمهوریخواهان افراطى در همین فضاى دوگانه صورت می‌گیرد. در چنین فضایى نمی‌توان انتظار ارائه راهبردى صحیح از جانب کاخ سفید را داشت. از سوى دیگر، کنگره ایالات‌متحده آمریکا دیگر با سیاستهاى بوش در بغداد همگام نیست. دموکراتهاى آمریکا سعى دارند با ایجاد مزاحمت بر سر راه رئیس‌جمهور آمریکا پیروزى خود در انتخابات ریاست‌جمهورى سال 2008 را تضمین نمایند. این در حالیست که جمهوریخواهان سنتى نیز همچنان به مخالفت با سیاستهاى بوش در بغداد ادامه می‌دهند. حتى "رودى جولیانی" که اصلى‌ترین نامزد جمهوریخواهان در انتخابات سال 2008 محسوب می‌شود، مدیریت بوش در عراق را مورد انتقاد قرار داده است.

2ـ اختلاف دیدگاه میان فالون و پتریوس ناشى عدم وجود راهبرد مشخص نظامی ‌از ابتداى سال 2003 میلادى بوده است. در آغاز جنگ عراق، ژنرال کالین پاول نسبت به بى‌برنامگى نظامی ‌ایالات‌ متحده در بغداد هشدار داد، اما این هشدارها مورد اهمیت قرار نگرفت و حتى به برکنارى پاول در دور دوم ریاست‌ جمهورى بوش منجر شد. عدم وجود راهبرد و مبنایى تعیین‌کننده در میان نظامیان آمریکایى با مشکلات موجود در عراق‌ ترکیب شده است. کاخ سفید در مقابل این ‌ترکیب عاجز و ناتوان مانده است. در چنین شرایطى بروز اختلاف میان نظامیان ارشد آمریکا کاملا طبیعى است. این اختلافات در کوتاه‌مدت سبب انفصال نیروهاى از یکدیگر و تسریع شکست میلیتاریستى واشنگتن در میدان عراق خواهد شد.

3ـ اصولا اوضاع عراق به گونه‌ایست که مقامات آمریکایى قدرت آزمایش راهبردهاى درازمدت خود در این کشور را ندارند. از این رو استراتژیهاى کلان و میانى مقامات آمریکایى در بغداد شکست خورده و ناکارآمد هستند. بوش و دیگر نومحافظه‌کاران کاخ سفید چاره‌اى جز تکیه بر راهبردهاى مقطعى و کوتاه‌مدت ندارند، زیرا آنها به زودى مجبور به خروج از بغداد خواهند شد. باید اذعان داشت که حتى در صورت خروج نیروهاى آمریکایى شکست عراق به عنوان نخستین و سخت‌ترین شکست نظامی ‌کاخ سفید در ابتداى هزاره سوم در کارنامه سیاه حزب جمهوریخواه ثبت خواهد شد. ماهیت بحران عراق به گونه‌ایست که حتى در صورت خروج نیروهاى آمریکایى پایان نخواهد یافت. دامنه این بحران تا سالیان دراز گریبانگیر دولتهاى دموکرات و جمهوریخواه آمریکا خواهد شد.