اوضاع عراق ناامید‌کننده است

کاخ سفید یا کنگره؟

پس از پیروزى دموکراتها در انتخایات میاندوره‌اى مجلس نمایندگان آمریکا، پازلهاى سیاسى واشنگتن به طرز نامحسوسى بر هم ریخته است. بر این مبنا کاخ سفید به کانون "دفاع از جنگ عراق"و کنگره به کانون "مخالفت با ادامه اشغال بغداد" تبدیل شده‌اند. بر این اساس مهره‌هاى وابسته به هر یک از این دو سعى دارند در جهت تامین منافع و خواسته‌هاى حزب جمهوریخواه یا دموکرات آمریکا گام بر دارند. "معکوس جلوه دادن واقعیات عراق"به فرمولى ثابت در میان نومحافظه‌کاران واشنگتن تبدیل شده است. بوش و همراهانش‌ ترجیح داده‌اند تا در فاصله کوتاه باقیمانده تا پایان دوران قدرت خود به "حرکت نامتقارن" در بغداد ادام دهند. این حرکت نامتقارن شامل اقداماتى می‌شود که نمی‌توان با آنالیز آنها راهبرد کاخ سفید در عراق را مشخص ساخت. از این رو شاهد هستیم که وابستگان دولت بوش اظهارات ضد نقیضى را در خصوص اوضاع عراق بر زبان می‌رانند.

کنگره آمریکا به دنبال موافقت با بودجه در خواستى کاخ سفید جهت تداوم اشغال عراق، اعتبار خود را در میان شهروندان آمریکایى از دست داده است. از این رو دموکراتهاى مجلس نمایندگان و سنا سعى در احیاى چهره مخدوش شده خود دارند. شهروندان آمریکایى نیز در انتظار اقدامات بازدارنده کنگره در مقابل سیاستهاى تجاوزکارانه بوش در عراق هستند. اخیرا سازمان حسابرسى کنگره گزارشى را در مورد "جنگ عراق" منتشر کرد که با مخالفت شدید پنتاگونو کاخ سفید مواجه شد. در این گزارش تصریح شد که اکثر اهداف آمریکا در عراق به فعلیت نرسیده‌اند. رئیس‌جمهور آمریکا سعى کرد با این گزارش همانند گزارش "بیکر ـ هامیلتون"برخورد نماید و با بى‌اهمیت و مغرضانه جلوه دادن آن به سیاستهاى میلیتاریستى خود در بغداد ادامه دهد. البته خروج نیروهاى انگلیسى از بصره و گزارشهاى محرمانه‌اى که از سوى نظامی ان مورد اعتماد نومحافظه‌کاران ارائه شده‌اند، طرفداران اشغال عراق را سخت آشفته ساخته است. آنها از سویى قدرت ادامه حضور در بغداد را نداشته و از سویى دیگر "خروج از عراق" را مترادف با اعلام شکست خود در معادلات خاورمیانه می‌دانند.

سفیر واشنگتن در بغداد گزارش می‌دهد

رایان کراکرهمانند جان بولتن و دونالد رامسفلد قدرت بازى با کلمات و هیجانى جلوه دادن اوضاع عراق و خاورمیانه را ندارد. سفیر واشنگتن در بغداد از سوى رئیس‌جمهور آمریکا موظف شده است تا "عراق امروز" را بر مبناى "پیشرفت خیالى آمریکا" تعریف نماید. در این جاست که ناتوانى کراکر بیش از پیش مشخص می‌شود. او همانند دیگر مهره‌هاى وابسته به نومحافظه‌کاران آگاه است که میان "واقعیات عراق" و آنچه بوش پسر سعى در جلوه دادن آن دارد فاصله‌اى بسیار زیاد وجود دارد. این خلا به اندازه ایست که نمی‌توان با استناد به گزارشهاى ساختگى آن را برطرف نمود.

سفیر آمریکا در عراق در ارائه گزارش ارزیابى اوضاع عراق به کنگره آمریکا در تلاش براى توجیه حضور طولانى مدت کشورش در عراق، مدعى شد که اگر آمریکا و متحدانش از عراق خارج شوند، ایران پیروز اصلى این جنگ خواهد بود:

" اگر آمریکا و متحدانش از عراق خارج شوند، ایران پیروز اصلى این جنگ خواهد بود. خروج یا کاهش شدید نیروها به شکست ما می‌انجامد و همه ما باید پیامدهاى این شکست را به روشنى دریابیم. اگر عراق دچار هرج ومرج و جنگ داخلى شود، به معنى صدمات انسانى گسترده و فراتر از آن چیزى است که تاکنون در این کشور رخ داده است. این می‌تواند سبب دخالت کشورهاى همسایه شود که همگى آنها آینده خود را در برخى زمینه‌هاى بنیادى به عراق پیوند زده‌اند. بى‌تردید ایران پیروز این سناریو خواهد بود. رئیس‌جمهور ایران قبلا اعلام کرده که ایران هرگونه خلایى را در عراق پر خواهد کرد و در چنین فضایى دستاوردهایى که علیه القاعده و سایر گروه‌هاى افراطى به دست آورده‌ایم به راحتى از بین خواهد رفت...تغییرات سیاسی، اقتصادى و دیپلماتیک درعراق در مسیر درستى حرکت کرده گرچه این پیشرفت به کندی، نامتوازن و پرمخاطره صورت گرفته است. طوایف و قبایل عراقى با تلاش‌هاى ائتلاف به ما در مبارزه با القاعده پیوسته اند و در نتیجه چشم‌انداز استان انبار به نحو چشمگیرى تغییر کرده است. آمریکا باید براى بلندمدت در عراق بماند تا این کشور بتواند دموکراسى نوپاى خود را بسازد. ما به دنبال راه‌هاى بیشترى براى خنثى کردن دخالت‌هاى منطقه‌اى و تقویت حمایت بین‌المللى و منطقه‌اى از عراق خواهیم بود. "

اظهارات رایان کراکر از سه زاویه مختلف قابل نقد است:

نخست اینکه سفیر آمریکا در واشنگتن با استفاده از تعبیر "پیروزى ایران" سعى نموده است تا "شکست واشنگتن در عراق" را به مسئله‌اى فرعى تبدیل نماید. حال آنکه کنگره و ملت آمریکا در انتظار استماع حقایق عراق با محوریت "شکست دولت بوش" بوده‌اند.

دوم اینکه کراکر همانند گذشته سعى دارد در قالب وارد نمودن اتهامات واهى به جمهورى ‌اسلامی‌ ایران، واشنگتن را به عنوان قربانى مانورهاى تهران در بغداد معرفى نماید. این در حالیست که مقامات عراقى بارها نقش مثبت ایران اسلامی‌ در منطقه و عراق را مورد تمجید قرار داده‌اند. از سوى دیگر سیاستهاى کاخ سفید بارها از سوى مقامات عراقى و شهروندان این کشور مورد نفرت و انتقاد قرار گرفته است.

سوم اینکه کراکر با استفاده از واژه "پیشرفت ناتوازن عراق" در اوضاع دیپلماتیک و اقتصادى درصدد ارائه چهره‌اى مجازى از عراق است. استفاده از واژه "پیشرفت نامتوازن" با توجه به وضعیتى که واشنگتن با آن روبه‌روست قابل توجیه نیست. مقامات آمریکایى در شرایط فعلى نمی‌توانند از "نسبی" یا "مطلق بودن" پیشرفت عراق سخن به میان آورند، زیرا اساسا پیشرفتى در این میان وجود ندارد. کراکر می‌بایست جهت مستند نمودن گزارش خود از "شکست نامتوازن آمریکا در عراق" سخن به میان آورد، زیرا مخالفان حزب جمهوریخواه انتظار شنیدن واژه "پیشرفت" در گزارش سفیر واشنگتن را نداشته‌اند.

وقتى پترائوس هشدار می‌دهد!

فرمانده نظامی ان آمریکایى در بغداد نیز همانند کراکر سعى کرده است با به تصویر کشیدن "عراقى متفاوت" از "عراق واقعی" زمینه را جهت ادامه مانور نظامی ‌‌نومحافظه‌کاران فراهم نماید.

دیوید پترائوس عقب‌نشینى فورى از عراق را که مورد درخواست دموکرات‌هاى آمریکاست را خطرناک خواند و تلاش دموکرات‌ها براى عقب‌نشینى از عراق را بى‌نتیجه عنوان کرد.

سالن محل مذاکرات پترائوس و دموکرات‌ها، به محل مقابله کنگره و کاخ سفید تبدیل شده بود و صداى شکسته شدن چیزهایى توسط حامیان عصبانى دموکرات‌ها شنیده می‌شد و سخنرانى پترائوس بارها توسط مخالفان وى قطع شد و او مجبور شد خیلى سریع توسط محافظانش از سالن خارج شود.

پترائوس در گزارش خوداظهار داشته است که اوضاع عراق هنوز پیچیده، سخت و کاملا ناامید کننده است. من معتقدم، رسیدن به هدف در دراز مدت، در عراق امکان‌پذیر است اما با سرعت و به راحتى نمی‌توان به مقصد رسید!در اینجا تناقض آشکارى مشاهده می‌شود که به سادگى نمی‌توان از کنارآن گذشت. پترائوس از یک سو اوضاع عراق را ناامید کننده می‌خواند و از سویى دیگر هنوز نسبت به تحقق اهداف درازمدت کاخ سفید در بغداد خوشبین است!به راستى چگونه می‌توان این تعارض آشکار را توجیه نمود. البته این تعارض و تعارضهاى مشابه آن مدتهاست که در اردوگاه بازها‌ی آمریکا براى خود جا باز کرده‌اند!

پترائوس در کنگره خواستار کاهش نیروهاى مستقر در عراق و بازگرداندن 130 هزار نفر از سربازان آمریکایى تا تابستان سال آینده شده و همچنین افزایش 30 هزار سرباز جدید را براى ثبات و امنیت در این کشور جنگ‌زده مثبت ارزیابى کرد. پترائوس که گزارش خود را از بوش سرمشق گرفته و بوش هم در صدد اجراى سیاست‌هاى یک جانبه‌گرایانه خود در عراق است، قصد دارد سیاست‌هاى خود را در پشت گزارش این ژنرال مخفى کند. دموکرات‌ها‌ی کنگره که از گزارش‌هاى پترائوس به خشم آمده بودند در مخالفت با آن عنوان کردند، این سیاست‌ها براى طولانى‌مدت و با یک تعدیل نیروى نسبتا کم برنامه‌ریزى شده است.

نتیجه‌گیری

کراکر و پترائوس در گزارشهاى جداگانه خود اهداف معینى را دنبال کرده‌اند. کراکر سعى دارد کلیت حضور کاخ سفید در عراق را مورد تمجید قرار دهد و ادامه این حضور را در راستاى تامین منافع آمریکا و عراق تفسیر کند. پترائوس سعى دارد با‌ترسیم چشم اندازهاى درازمدت، حضور نظامی ان آمریکایى در بغداد را توجیه نماید. آنچه مسلم است اینکه تاریخ مصرف اظهارات سفیر آمریکا در بغداد و نماینده نیروهاى آمریکایى در عراق پایان یافته است. وزن اظهارات کراکر و پترائوس در مقابل گزارش بیکر ـ هامیلتون یا گزارش اخیر سازمان حسابرسى کنگره بسیار ناچیز است. از این رو نمایندگان کنگره حاضر به تصمیم‌گیرى بر مبناى این اظهارات نسنجیده نخواهند بود.