گردآوری و ترجمه: آرش میریخانی
تزریق کمکهای خارجی برای پایداری صلح و آرامش شکننده در فلسطین، ایده خوبی به نظر میرسد. اما سؤالی که اینجا مطرح میشود این است که این کمکها چگونه به افراد نیازمند میرسد و در کل کمکهای بینالمللی چگونه در فلسطین مصرف خواهد شد؟
«سلام فیاض»، نخستوزیر دولت خودگردان فلسطین، اعلام کرده است که به امید کمک 6/5 میلیارد دلاری (که پس از اجلاس کمک 4/7 میلیارد دلاری تصویب شد) عازم پاریس شده است. این مقام فلسطینی میگوید: این پول ظرف مدت 3 سال برای بازسازی و اصلاحات در کشور فلسطین صرف خواهد شد و این بازسازی شامل موسسات و نیروهای امنیتی نیز میشود.
بخشی از این کمک صرف توسعه عمرانی فلسطین خواهد شد.
اختصاص بودجه برای این کار همواره از حمایت تونی بلر، اتحادیه اروپا، آمریکا و روسیه برخوردار بوده است. فیاض در ادامه تصریح کرد که احداث سیستم فاضلاب برای کرانه باختری رود اردن و به خصوص غزه، در رأس اموری است که بدان پرداخته خواهد شد.
همچنین تأسیس دو شهرک صنعتی در «اریحا» و «الخلیل» در دستور کار دولت خودگردان قرار دارد.
مکانیسم قابل تحمل
اما فیاض همچنان نیازمند کمکهای فوری و کوتاهمدت جهانی است. برای پرداخت حقوق کارکنان دولت در فلسطین، تشکیلات خودگردان به درآمدهای مالیاتی که توسط صهیونیستها از مردم اخذ میشود، و 50 درصد آن در اختیار دولت محمود عباس قرار میگیرد، چشم دوخته است، اما آیا این روش پرداخت، روشی درست است یا خیر و آیا کمکهای چند صد میلیارد دلاری کشورهای جهان به فلسطین، قادر به کاهش آلام موجود در پوسته این کشور خواهد بود؟ این سؤالی است که پیشبینیهای متعددی در مورد آن صورت میگیرد، اما جوابی قطعی برای آن متصور نیست. مقامات صهیونیست اعلام کردهاند که با توجه به کمکهای بینالمللی به تشکیلات خودگردان، عایدی این تشکیلات را که عموماً از طریق اخذ مالیات از مردم فلسطین تأمین میشد، قطع خواهند کرد. اتحادیه اروپا به عنوان بزرگترین تأمینکننده مالی تشکیلات خودگردان به شدت از فرو ریختن بنیان اقتصادی فلسطین نگران است و اعلام کرده است که با برنامههای بلندمدت از فرو ریختن پیکره اقتصادی فلسطین جلوگیری به عمل خواهد آورد.
در همین رابطه، رژیم صهیونیستی با همراهی اتحادیه اروپا، مانع از ارسال کمک به حماس و مردم ساکن غزه میشود که این مبحث به علتشناسی گستردهای درخصوص روابط پنهانی تشکیلات خودگردان با مقامات صهیونیست و اروپایی نیاز دارد.
تکنوکراتهای محاصره شده
طی کنفرانس پاریس، سلام فیاض به خاطر پایهریزی سیستمهای اقتصادی جدید و جلوگیری از بوجود آمدن فساد مالی در داخل حکومت خودگردان، مورد تشویق حاضرین قرار گرفت، اما جدای از این مطلب، پرواضح است که فیاض در چه فضای سنگینی این کار را انجام میدهد. آیا این روش وی، استمرار خواهد داشت و یا نه، بطور مقطعی و موقتی خواهد بود؟ او به عنوان یک فنسالار ایفای نقش میکند و فضای موجود در فلسطین به شدت دست و پای او را بسته است. از این رو استمرار روشها و طرحهای وی درهالهای از ابهام قرار دارد.
نظر جمعی این است که برای ترمیم پیکره اقتصادی سیاسی فلسطین، رژیم صهیونیستی باید حداقل مقداری از فشارهای موجود را کم کند و محدودیت و ورود و خروج افراد و همچنین کالاها به داخل و خارج از سرزمینهای اشغالی برچیده شود.
در همین حال اتحادیه اروپا خواستار کمکهای بیشتری از سوی عربستان سعودی و کشورهای حوزه خلیجفارس به فلسطین شد. با توجه به افزایش سرسامآور قیمت جهانی نفت، انتظارها از کشورهای حوزه خلیجفارس برای کمک به تشکیلات خودگردان بیشتر شده است. با این وجود، در صورت کمک تمامی کشورهای جهان به فلسطین و رفع مشکلات اقتصادی آن، معضلی که همچنان خودنمایی میکند، مشکلات سیاسی فلسطین است که به کندی رو به مرتفع شدن است.
یقیناً در صورت حل نشدن مشکلات سیاسی فلسطین، کمکهای اقتصادی هیچ مشکلی را حل نخواهد کرد.